Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga nr

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Størrelse: px
Starte visningen fra side:

Download "Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga nr"

Transkript

1 Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga nr Sjúkrarøktarfrøðingarnir, sum fingu prógv handað fríggjadagin 27. mai Standandi frá vinstru: Elisabeth B. Larsen, Guri Mørkøre, Majken Ludvig, Inga C.C. Old, Bjarta Arge Olsen, Lina Næs, Tina Petersen, Lillian B. Poulsen, Nathalia ognsøy, Jóhanna F. Zachariassen. Fremst frá vinstru: Sigbjørg Andreassen, Eydna S. á Geilini, Katrin Hansen, Sunrid Isaksen, Tina Johannesen, Margit Justinussen, Elin Kirke, Gunnvá Heinesen, sum eisini fekk prógv, vantar á myndini.

2 S J F Ú E I K I A G S J Ú I K N A G L A A G I Ø Ð K T F A Ø O F Y Ø S K Ð N Innihaldsyvirlit Útgevari og ábyrgd: Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Nevndin í SFF: Jana H. Dalsgaard, forkvinna Hervør Eidesgaard, næstformaður Anna Maria Simonsen Jonna Hansen Maria Debess Elsa Vest Joan Ziskason Einar Klakkstein, tiltakslimur Starvsfólk á felagnum: Jana H. Dalsgaard, forkvinna Hansa Christiansen, bókh./skrivari Kristianna Dam, fakl. skrivari Vøkunevnd: Sunnuva á Lakjuni Tóta Árnadóttir Ingrid Holm Majbrith eynskor Brynhild Danielsen Jonna Hansen Kristianna Dam Vøka: Loyvt er at endurgeva tilfar (myndir undan tiknar) við teirri treyt, at keldan verður nevnd. Seting, umbróting og prent: Føroyaprent Skrivstovan er opin mánadag, týs dag og fríggjadag kl Hósdag kl Mikudag er stongt. 3 Leiðarin 4 Nýtt frá Felagnum 7 Hans Pauli Strøm fer frá barrukadunum til koyrilin 8 Sjálvmál til fakfeløgini 10 Stutt uttaneftir 12 Bøkur á Felagnum 13 Skrá fyri Altjóða dag Sjúkrarøktarfrøðinga 14 Hvorfor sygeplejersker 21 Prógv 22 Hvussu er at vera lesandi nú tá útbúgvingin er broytt? 24 Banda Aceh tur/retur 30 øða til nýklæktu Sjúkrarøktarfrøðingarnar 33 Hold 2001 próvhandan 27. mai Góð upplivilsir í Brússel, í arbeiði sum sjálvboðin E F L A G I Ð F Ø O Y S K 39 Pensionskassen for Sygeplejersker, regnskab A Ø K T A F Ø Ð I Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Lucas Debesargøtu 14 Postrúm Tórshavn Tlf Fax

3 Leiðarin / v. Janu H. Dalsgaard, forkvinnu Málið á A2 Tað var tann 7. mars 2005, at málið á A2 byrjaði. Tá frættist í fjølmiðlunum, at leiðslan á LS hevði tikið avgerð um at gera broyt ingar, ið m.a. høvdu ta avleið ing at 5,6 (tvs.8) sjúkrarøktarfrøð ingar skuldu sigast úr starvi, og ann ar starvsbólkur (ljósmøð ur) setast ístaðin. Harafturat skuldi leiðslan broytast. Sjúkrarøkt arleiðslan er sett frá, bæði deild arleiðari og varadeild ar leiðari. Deildarleiðarin er degraderaður til at vera fakligur leiðari sam an við einum øðrum fakligum leiðara sum er ljósmóðir, og tá av tornaði varð ein ljósmóðir sett sum deildarleiðari, so nú eru 3 leið arar, og harvið er ljósmóðir leiðari fyri sjúkrarøktini á A2. Felagið hevur gjørt vart við, og hildið fast um, at sjúkra røktarfrøð ingar eru avgjørt teir best kvali fiseraðu til at veita dygdargóða sjúkrarøkt, og at sjúkrarøktin skal leiðast av sjúkrarøktar frøðingi. Sum kunnugt er A2, fyriuttan at vera ein føðideild, eisini ein sjúkradeild.tann parturin, sjúkar barnakonur og sjúk børn á Neonatalu deildini, hoyra sjálvsagt náttúrliga undir sjúkrarøktina. Málið á A2 er ikki loyst enn. Leiðsl an á LS hevur ikki vilja tosað við okkum um hesi viðurskifti, og tvíheldur um, at hetta er als ikki til diskussión. Tað kann tykjast løgi at vit, ið umboða tey ið verða rakt, verða hildin uttanfyri! hví skal hetta koyrast ígjøgnum, uttan at vit tosa saman? og hví verður annar starvsbólkur settur til at leiða sjúkrarøktina á A2? Sum øll vita hevur leiðslan alla tíðina latið oyruni aftur fyri okkara áskoðan, og var tað tí neyðugt at boða frá verkfalli, fyri at fáa tey í talu. Heldur ikki tað var nóg mikið, tí sjálvan Kristihimmal ferð ardag vóru vit boðsend at møta í Fúta rættinum, og ætlaða verkfalli steðgað. Vantandi virðing! Kvøldið fyri, heittu 16 fakfeløg, í yvirlýsing, á arbeiðsgevaran um at fara at tosa við okkum, heldur enn at senda okkum í Fútarættin, men tey lurtaðu heldur ikki eftir tí. (Sjá yvirlýsing í blaðnum) Grundin til, at málið ikki kundi fara í ein Gerðarætt er, at tað er ikki ein beinleiðis partur av sáttmálanum. Hóast arbeiðsgevarin visti betur, blivu tey við at billa fólki inn, at tað var ein møguleiki, m.a. í fimmaranum 11.maj.Heldur onki søgdu tey um, at vit skrivliga, áðrenn vit skuldu í Fútarættin svaraðu aftur, og buðu okkum til at avlýsa verkfallið, um tey vildu koma at tosa við okkum mána dagin aftaná, møguliga við semingsmanni, men tey tóku ikki av. Hetta var orsøkin til at neyðugt gjørdist at ringja inn í fimmaran, tað kundi ikki standa ósvarað, tí tey sótu sum annar parturin inni í Útvarpsstovuni, meðan vit sótu uttanfyri. Tey misnýttu støðuna, og nýttu møguleikan at komm entera, niður í smálutir, konkreta mál ið um Fútarættin og tað at vit ikki vóru til staðar, og ikki høvdu møguleika at svara aftur, og hetta setti okkum í ringt ljós. At so Ljósmøðrafelagið, Almanna- og heilsu røktarafelagið v.fl. av hesum tóku seg burtur úr ætlanini hjá fakfeløgunum at mótmæla Fútarættinum, við arbeiðsstøðgi í eitt døgn, meta vit bert sum eina bíliga umbering. Hví júst hesi feløgini? ja, tað kunna onnur jú eisini gera sær sínar tankar um. Grundað á, at planlagdi fundurin, í bólkinum av pørtunum á arbeiðs marknaðinum, sum situr og arbeiðir við at fáa ein fastan Gerðarætt, var positivur og semjusøkj andi, og partarnir eru sinn aðir at arbeiða fyri at fáa eina skjóta loysn, valdu tey 16 fakfeløgini at avlýsa ætlaða arbeiðsstøðgin og vísa sín stuðul til hetta arbeiðið.(sjá yvirlýsing í blaðnum) Eftir stendur, at málið á A2 er ikki loyst enn. Tó er staðfest, at neonatala deildin er økið hjá sjúkrarøktarfrøðingum, hetta leiðarin nr

4 varð kortini ikki fyrr enn hoyrings svarið hjá barnalæknunum, sum stuðlaðu okkara sjónarmiðum, bleiv almannakungjørt. Ætlaðu broytingarnar skuldu setast í verk 1. maj, men vórðu fyrst útsett ar til 1. juni og eru nú útsettar til 1. septembur. Støðan hjá Felagnum er óbroytt! vit halda fast um, at sjúkrarøktin á A2 skal veitast av sjúkrarøktar frøðingum, og bert sjúkrarøktarfrøðingar skulu leiða sjúkrarøktina eisini á A2! Vit kempa víðari!. Sjá krøvini hjá Felagnum niðanfyri. Nýtt frá Felagnum v/ Janu H. Dalsgaard, forkvinnu nýtt frá felagnum Málið á A2 Krøvini hjá Felagnum (Sjá eisini leiðaran) Niðanfyri er prentað brævið sum varð sent til LS við krøvunum hjá Felagnum : Tórshavn 18. apríl 2005 Leiðslan á LS Vit duga framvegis ikki at síggja orsøkina til ætlaðu broytingarnar á føðideildini, og kunnu tí ikki taka undir við teimum. Vit eru samd við barnalæknunum, har teir í hoyringssvarinum vísa á, at teir helst vilja varðveita núverandi skipan, sum hevur víst seg at geva framúr góð úrslit samanborið við grannalond. Um tit, hóast hetta, seta ætlaðu broytingar í verk, eru viðurskifti, ið vit, sum fakfelag hjá sjúkra røktar frøðingunum, krevja: Umleið 200 limir møttu til limafundin á Hotel Føroyum um støðuna á LS. 1. Sjúkrarøktin á A2 skal verða fyrisitin og leidd av sjúkra røktar frøðingi, ið hevur fyrisit ingarliga, fíggjarliga og fakliga ábyrgd av sjúkrarøktini. 2. eglugerðir fyri arbeiðs- og ábyrgdarøkini skulu fyriliggja, áðrenn nøkur broyting verður sett í verk Hesar reglugerðir umfata: neonatala økið alt sjúkuøkið og annars alt arbeiðið á A2 Harafturat góðtaka vit ikki, at kon ur, ið hava fingið keisaraskurð, ikki longur koma í viðrakning, har tær, teir fyrstu tímarnar, vórðu ansaðar av narkosum og intens iv um sjúkrarøktarfrøðingum. Vit ávara enn einaferð ímóti nevndu broytingum og teim avleiðingum, ið kunnu standast av teimum. Sum barna læknarnir eisini vísa á, verður ein av fylgj unum, at færri sjúkra røkt ar frøðingar verða til taks til neonatalu funktión ina. Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar 4

5 Limafundur Stívliga 200 limir møttu til limafundin um støðuna á LS, ið varð hildin á Hotel Føroyum tann 19. apríl. Fundurin gav greiða ábending um, at sjúkrarøktarfrøðingar halda, at sjúkrarøktin skal út innast og leiðast av sjúkrøktarfrøðingi, eisini á A2. Áheitan á Landsstýri sjá yvirlýsing niðanfyri: Tórshavn 4. mai 2005 Yvirlýsing Undirritaðu yrkisfeløg mótmæla harðliga, at Føroya Landsstýri nýtir fútarættin sum arbeiðsrættarligt amboð mótvegis yrkisfeløgunum í sambandi við ósemjur á arbeiðsmarknaðinum, serliga við teirri sann roynd í huga, at føroyski arbeiðs marknaðurin er í ferð við at finna eina loysn á spurninginum um ósemjur á arbeiðmarkn aðinum. Kravt verður av Føroya Landsstýri um straks at taka áheitanina um fútabann aftur og bjóða Felagnum Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar til tingingar og seming. - Føroya Arbeiðarafelag - Havnar Arbeiðsmannafelag - Starvsmannafelagið - Føroya Pædagogfelag - Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag - Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag - Føroya Skipara- og Navigatørfelag - Havnar Handverkarafelag - Føroya Psykiatrifelag - Føroya Postfelag - Maskinmeistarafelagið - Føroya Fiskimannafelag nýtt frá felagnum nr

6 nýtt frá felagnum - Havnar Arbeiðskvinnufelag - Yrkisfelag studenta- og HF lærara - Føroya Lærarafelag - Magistarafelag Føroya Tilboð frá Felagnum um at avlýsa fráboðaða verkfallið Niðanfyri prenta vit brævið til AH við tilboði um, at avlýsa verkfall ið, men tey tóku ikki av. 5. mai 2005 Vísandi til fax tykkara, dagfest 5. mai 2005, til Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar um at leggja málið viðvíkjandi umskipanunum á Føðideildini inn fyri ein gerðarrætt og taka fráboð anina um verkfall aftur, skal vera sagt frá, at Felagið er sinnað at taka fráboðanina um verkfall aftur, treytað av, at áheitanin um fúta bann eisini verður tikin aftur samstundis, og at Almanna- og Heilsumálaráðið og Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar fara undir seming mánadagin 9. mai 2005, kl at reika fyri karmunum um semingsroyndina. Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Fútarætturin Hóast áheitan frá 16 fakfeløgum um heldur at tosa við okkum, enn at koyra okkum í Fútarættin, valdi arbeiðs gevarin at gera tað kort ini. Sum áður nevnt, var Fútarætt urin settur sjálvan Kristihimmal ferðardag. Úrskurðurin var, at fráboðaða verkfallið var ólóligt. Føroya ættur skal eisini taka støðu til málið. Mótmæli móti Fútarættinum sjá yvirlýsing niðanfyri: Yvirlýsing Nevndin, ið sett er at gera skipan at loysa trætur á arbeiðsmarkn aðinum, hevur í dag hildið positivan og semjusøkjandi fund. Í hesum sambandi hava undirrit aðu fakfeløg avgjørt at lýsa sín stuð ul til hetta arbeiðið, við at avlýsa arbeiðssteðgin, sum lýstur var at verða frá á midnátt 19. mai til á midnátt fríggjadagin 20. mai Tórshavn, tann 13. mai Starvsmannafelagið Havnar Arbeiðskvinnufelag Føroya Postfelag Maskinmeistarafelagið Musiklærarafelagið Landsfelag Handverkarana Føroya Handverkarafelag Føroya Tekniska Lærarafelag Magistarafelag Føroya Føroya Skipara- og Navigatørfelag Lærarafelag Handilsskúlans Føroya Pedagogfelag Yrkisfelag Studentaskúla- og HF-lærara Føroya Lærarafelag Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Føroya Byggifrøðingafelag 12. maj Altjóða dagur Sjúkrarøktarfrøðinga Seinastu árini hevur 12. maj, sum er altjóðadagur sjúkrarøktar frøðinga, eisini verið hildin her hjá okkum. Hesin dagur verður hildin um allan heim í samband við føðingardag Florens Nightingale. Í ár var dagurin hildin við, at Felagið skipaði fyri áðstevnu í Norð urlandahúsinum. Jógvan á Lakj uni, landsstýrismaður setti stevnuna. Á skránni vóru fleiri sera áhugaverdir fyrilestrar, sangur o.a. Umframt føroysku fyrilestra haldararnar, var gestarøðari úr Íslandi. Eitt sera væl eyðnað tiltak. Ætlanin hjá Felagnum er, at hetta verður afturvendandi tiltak á hvørjum ári. (Sjá annars skrá og brot úr fyrilestrum aðrastaðni í blaðnum). Sáttmálasamráðingar Sum áður umrøtt, gongur sáttmál in, millum Felagið Føroyskar Sjúkrarøktarfrøðingar og Fíggj armálaráðið, út 1. oktobur Sátt málin verður tí sum vanligt, skrivliga upp sagd ur 3 mánaðir áðrenn, t.v.s. fyri 1. juli Uppskot frá limunum, til sáttmálasamráðingarnar skulu vera inni, í seinasta lagi 15. juli. Trot á sjúkrarøktarfrøðingum Felagið hevur í fleiri ár gjørt vart við, at trot er á sjukrarøktar frøðingum, og tað verður ovurhondsstórt komandi árini, um onki verð ur gjørt. Vit hava m.a., fleiri ferðir, havt fundir við avvarandi politikarar. Í skrivi frá Mentamálaráðnum 27. apríl eru vit kunnaði um, at arbeitt verður við at taka fleiri lesandi inn á Sjúkrarøktarfrøði skúlan. 6

7 Ískoytisútbúgvingin Í lógini um nýggju sjúkra røktarfrøðiútbúgvingina stendur m.a., at Landsstýrismaðurin hevur heim ild til at seta í verk Ískoytis út búgv ing fyri sjúkra røktar frøð ingar, sum eru útbúnir eftir eldri lóg um. Sum kunnugt var Felagið við til at gera lógina og kunngerðir um útbúgvingina, og sjálvsagt skulu vit eisini verða við til at gera Ískoytisútbúgvingina, tað hava vit allatíðina gjørt vart við. Vit hava eisini brúkt nógva orku uppá at skunda undir, at fáa hesa útbúgving, tí vit meta tað vera alneyðugt, skjót ast gjørligt. Henda útbúgving fer at geva sjúkrarøktarfrøðingum møguleika at taka ískoytisút búgving til bachelor støði og harvið møgu leika fyri at lesa víðari til master. Mentamálaráðið hevur, í skrivi, boðað okkum frá, at farið verður at fyrireika arbeiðið seinast í 2005, ella í seinasta lagi á vári í ICN ICN er altjóða felagsskapurin hjá sjúkrarøktarfrøðingum. ICN held ur ráðstevnu 4. hvørt ár. Felagið var umboðað á ráðstevnuni, sum var hildin í Taipei á Taiwan í døgunum 21. til 27. mai 2005 und ir heitinum Nursing on the move.umleið 125 lond vóru við. Japan tók við formannsskapinum eftir Onglandi, sum hevur havt formannskapin seinastu 4 árini. (Meira um ICN í næstu Vøku) Bókin um Sjúkrarøktarfrøðingar Ætlanin er, at bókin skal koma út komandi ár. Hervið verður heitt á limirnar, sum enn ikki hava sent oyðublaðið innaftur, at gera hetta skjótast gjørligt. Somuleiðis verður heitt á øll, ið vita um sjúkrarøktarfrøðingar, sum t.d. eru eldri, eru farnir ella evt. búgva uttanlanda, um at venda sær til Felagið, at fáa oyðu blaðið. Endamálið er, at fáa so nógv ar við sum tilber í hesi fyrstu útgávuni. Hans Pauli Strøm fer frá barrukadunum til koyrilin Hans Pauli Strøm kann brúkast til mangt! Nú er hann initiativtakarin til at forða fakfelagsrørsluni at fara í verkfall. Fútabann var hansara fyrsta reaktión, tá ið sjúrkrarøkta rfrøðingarnir ætlaðu at nýta sítt einasta amboð, sum tær hava, nú leiðslan á landssjúkrahúsinum við blástempli frá HPS hevur degraderað teirra virkisøki. Hóast eg havi framúr góðar roynd ir av fakfólkunum á føðideild ini, bæði jarðamøðrum og sjúkrarøktarfrøðingum, fari eg ikki at gera meg klóka uppá, hvør ið best er egnað til at leiða føðideild ina. Men eg skilji ikki, hví slík provokerandi tiltøk skulu setast í verk mitt í einum sáttmálaskeiði. Eitt og hvørt fakfelag vildi reagerað júst soleiðis sum Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar hev ur reagerað. Gjørdi felagið ikki tað, so vardi tað ikki rættin og áhugamálini hjá limunum. Seinast fútabann var sett í gildi, var eftir at Brimil hevði ligið liðugur í Noregi í fleiri mánaðir og bíða eftir eini semju, so hann kundi fara í sigling, og eftir at bann varð sett móti manningini hjá Tjaldrinum at fara umborð. Men hesuferð bíðar HPS ikki so mikið sum éin dag. Sjúkrarøkt arfrøðingarnir skulu sláast á fingrarnar beinanvegin. Hóast felagið hevði tryggjað sær, at alt virksemi, sum var lívsneyðugt, var und antikið verkfallinum Men HPS vísir ikki fagfeløgunum og teirra virksemi náði yvirhøvur. Hesin sami maður sum í andstøðu í 2003 gjørdi seg til sjálva ímyndina av fakfelagsrætti, tá ið hann sum hin stóri gekk úti á barru kadunum ímillum arbeið- nýtt frá felagnum nr

8 arafjøldina. Men hendan fyrr so ýdna fakfelagskempan, klárar nú betri enn nakar fólkafloksmaður nakrantíð hevur klárað at steðgað fakfeløgunum. Tá ið HPS bókstaviliga gekk und ir liðini á teimum, og tá ið Javnaðarflokkurin sat í andstøðu kravdu arbeiðarafeløgini 60 % lønarhækkan. Nú Javnaðar flokkurin er í samgongu taka tey til takka við 0% lønarhækkan í krónum og oyrum. T.v.s., at um vit taka prísvøksturin við, sum alt bendir á eisini kemur at merkja tað komandi árið, so merkir hendan semjan í veruleikanum eina løn arlækking fyri arbeiðara fjøldina. Samstundis sum gjógvin er vaksin millum hág og láglønt við samtykta skattalættanum, sum øll samgongan atkvøddi ígjøgnum. Men hóast hesa 0% lønar hækking frá fagfelagsrørsluni og hóast Javnaðarflokkurin hevur tikið stig til skattalættan til tey hægstløntu, himprast HPS ikki við at brúka koyrilin mótvegis einum øðr um parti. Ongin skal ivast í, hvør ræður í hesum landi, tey sum ikki akta harraboð við leiðsluordrum skulu gera tað við fútabanni. Beinanvegin! Annita á Fríðriksmørk, tingkvinna fyri Tjóðveldisflokkin Sjálvmál til fakfeløgini nýtt frá felagnum Tað skuldi vera eitt átak móti lands stýrinum, men gjørdist eitt álop á ein av teirra egnu, og eftir stendur myndin av forkvinnuni fyri sjúkrarøktarfrøðingarnar, í verju støðu, nú hon á sínum persónligu herðum má bera ábyrgdina av, at felagstiltakið móti landsstýrinum miseydnaðist tí hon ringdi inn til fimmaran! Hví skuldi so lítið til at steðga átak inum. Var átakið ov illa gjøgnum hugsað, ella vóru kanska beinleiðis mistøk gjørd?. Samanhald móti einum felags fígg inda kann kennast tølandi, men at spæla við vøddunum móti einum sterkari parti er býttisligt og ikki vandaleyst. Málið verður mist av hondum, samstundis sum tú missir andlit. Landsstýrið hevði longu fingið viðhald í fútarætt inum og kendi seg fyribils sum ein vinnara, nú feløgini í avmakt gjørdu av at mótmæla brúkinum av fútarættinum í arbeiðsósemjum. Men hvør var konstruktión í hesum løgna átaki, sum var ein beinleiðis fylgja av trætuni á landssjúkra húsinum, men sum feløgini nú løgdu stóran dent á at taka frá støðu frá, ein avgerð, sum eftir mínum tykki júst var orsøkin til, at átakið gjørdist tannleyst og í uttan innihald. Eitt slag út í tóma luft móti einum fjarskotnum mótparti, sum lítið fór at merkja til svian av arbeiðssteðginum, sum skuldi vera ikki fyrst komandi fríggjadag, men næsta fríggja dag! Ikki løgið at óróð kom í millum fakfeløgini, og at bert ein uppring ing til fimmaran fekk korthús ið at rapa. Hetta var jú ikki nøk ur góð sak at fylkjast um ongin átti í veruleikanum sakina. Meiri undrunarsamt er eftir mínum tykki tann manglandi sjálvrann sakanin hjá fakfeløgunum. Hesi tiga og lata hanga í luftini, at hevði forkvinnan ikki gjørt handa brølaran, so hevði støðan verið ein onnur. Veruleikin var og er jú tann, at stríðið millum fakbólkarnar á lands sjúkrahúsinum als ikki er av. 8

9 Hesir bólkar samdust um at grava stríðsøksina niður fyri at gera felags front móti landsstýrinum. Hvussu hetta uppskot, um eitt felags átak, er framkomið og frá hvørjum, veit eg ikki, men freistandi er at hugsað sær, at tað eru onnur fakfeløg enn júst tey, sum eru partur í trætuni á lands sjúkrahúsinum, sum hava gingið undan, og hava nýtt høvi at brúka trætuna til egin áhugamál. Sjúkrarøktarfrøðingarnir, giti eg, hava í byrjanini verið fegnar um stuðulin, sum tó ikki hevur verið so fløvandi kortini, tí tær máttu ikki kenna hetta átak sum ein stuð ul til teirra sak. Annar fakbólkur á landssjúkrahúsinum, jarða møðurnar, eru í trætuni strat egisk so væl placeraðar mótvegis landsstýrinum (ella leiðsluni á landssjúkrahúsinum), at tær hava neyvan havt tann stóra áhugan í hesum mótmæli. Fyri hesar hevur tað havt alstóran týdning at fá út boðskapin um, at átakið onki hevði við trætuna á landssjúkra húsinum at gera. Væl er hugsandi, at bólkarnir sum liggja í stríði á føðideildini, eitt sindur hálvhjartað og uttan at hugsað seg nóga væl um, hava latið seg draga við inn í hesa nýskaptu konfliktuna, sum felagsátakið móti landsstýrinum í veruleikanum er. Ein proklamatión sum ikki hevði rættiligt kjølfesti í fakfeløgunum, men var eitt síðuskot á eini heitari trætu, og sum tey flestu fakfeløgini tí eisini høvdu trupult við at identificerað seg við men sum teir stríðandi fakbólkarnir á landssjúkra húsinum hin vegin høvdu ilt við at halda burtur frá teirra egnu trætu. Tað var reaktiónin uppá fimmaran eisini eitt týðuligt tekin um, tí í veruleikanum varð har jú ikki sagt annað enn tað, sum vit øll vistu frammanundan. Tað ber til eina løtu at leggja til viks innanhýsis ósemjur fyri at fremja felags mál, men ósemj urnar hvørva ikki, og gerast skjótt virknar aftur, um felagsátakið ikki eydnast bæði skjótt og væl. Átakið hjá fakfeløgunum var ikki nóg væl grundað, júst tí tað ikki var knýtt at eini ávísari aktuellari trætu. Sakin var ikki nóg góð til at halda burtur tær innanhýsis trætur, sum øll vistu vóru grundarlagið undir átakinum, men sum roynt varð í orðum at skúgva til viks og fjala, og láta sum um tær ikki vóru har. Trætur og ósemjur kunnu ikki kvalast, men mugu viðgerast við tí álvarsemi tær krevja. Og tá ræður um trætur og fjølmiðlar, so má hugsast fleiri leikir fram. Tað varð ikki gjørt, tí sigast má, at tað er bláoygt og kanska eisini arrogant av fakfeløgunum, aftaná at hava boðað frá arbeiðssteðgi, at játta at luttaka í útvarpssending við høvuðspersóninum í trætuni á føðideildini, landsstýrinum, væl vitandi at trætan á landssjúkrahús inum framhaldandi prutlar lívliga undir lokinum. Onkur segði, at bara tað at forkvinnan ringdi inn til fimmaran var álitisbrotbrot. Er ikki eisini orsøk til at seta spurnartekin við rættleikan í, at fakfeløgini yvirhøvur luttaka saman við lands stýrinum í hesi sending. Landsstýrið, sum høvuðspersónur í trætuni, hevur alla arenaina fyri seg sjálvan saman við einum fakfelag, sum ikki var partur í trætuni, og tí sjálv andi als ikki so obs uppá hesa, men situr og tosar um fútarætt, meðan partarnir í undirliggj andi trætuni á landssjúkrahús inum ikki luttaka, men mugu lata sær lynda at sita við hús og lurta eftir orðunum, sum fella í fimmaranum. Jarðamøðurnar draga somu línu sum landsstýrið, so tær hava ikki nógv at váða við luttøku lands stýrisins, men sjúkrarøktarfrøð ingarnir eru í andsøgn til landsstýrið og kenna seg noyddar at koma við rættleiðingum, til tað sum sagt verður. Tað er so einkult og sjálvsagt. Hvussu kundi nakar ímynda sær, at fimmarin bara skuldi snúgva seg um fútarætt ella ikki í ein heila tíman? Uppskot til samráðingar Sagt verður hervið frá, at seinasta freist Turið Debes Hentze at senda uppskot inn til komandi lønarsamráðingar ímillum Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar og Fíggjarmálaráðið er 15. juli nýtt frá felagnum nr

10 Stutt uttaneftir Lagt til rættis: Majbrith eynskorð stutt uttaneftir oyking kann skaða ættarbregði hjá óføddum børnum Kvinnur sum roykja eru í størri vanda fyri at føða børn, sum hava broytingar í kromosomunum. Tað kann merkja, at barnið er í størri vanda fyri at fáa krabbamein seinni í lívinum. Hetta vísir ein sponsk kanning, sum er almannakunngørd í tí umtókta vísindaliga tíðarritinum JAMA. Kanningin vísti, at roykjarar høvdu 3,5 ferðir størri vanda fyri, at kyknurnar hjá fostrinum høvdu broytingar í kromo somunum, samanborið við kyknurnar hjá fostrunum, har í mamman ikki roykti. Vit vita longu, at evnir í tubbaksroyki geva DNA-skaðar, men tað er ræð andi, at til ber at síggja arvaligar broytingar hjá óføddum børnum. Tey vandamiklu evnini í tubbaksroykinum fara frá mammuni yvir til barnið og skaða kromosomini hjá tí, sigur arvfrøðingur Joan Bent zen frá Kræftens Bekæm p- else, sum granskar í tubbakki. Cancer.dk Tað hjálpir móti slitgikt at lætna Fólk, sum hava slitgikt í knøunum, fáa líka stóra hjálp av at lætna, sum av at lata seg skurðviðgerða. Hetta vísir ein nýggj kanning frá Parker Instituttet á Frederiksberg. Úr slitini vísa, at lætnar ein 1 procent, so gevur hetta 3 procent minni í slitgikt. Hetta er fyrstu ferð, at tað verður skjalprógva við tølum, at tað hjálpir móti slitgikt at lætna. Slitgikt rakar mest sum allar danskarar við aldrinum, men vandin er øktur, um ein hevur havt eitt nú ítróttarskaðar ella ein vigar ov nógv. Við hesari kann ing í huga, er tað rímiligt, at ráða sjúklingum, sum viga ov nógv og sum hava diagnosuna slitgikt í knænum, at lætna til dømis 10 kilo, sigur granskarin cand. Scient obin Christensen. K. Skovmand, Politiken, Atfinningar av hjálpini til mammur, sum júst hava átt barn Alt fleiri mammur og nýføðingar koma heim í seinasta lagi eitt samdøg ur aftaná føðingina, men tað kann gott ganga meira enn 14 dagar, áðrenn ein heilsufrøðingur kemur á vitjan. Hetta er royndin hjá nógvum heilsufrøðingum í komm ununum í Keypmanna havn. Heilsufyrisitingin í amtin um hevur gjørt eina kanning, har atfinningar vera gjørdar ímóti at senda møður og nýføðingar ov tíð liga heim. Tað er ein trupul leiki, at vit ikki hava tilfongi til at gera eina barsilsvitjan longu triðja ella fjórða dagin, tá ið mjólk in setur til. Tá vit eru komin til dagar aftaná føðingina, eru longu nógvar mammur hildnar uppat við at geva bróst, og nakrar eru ongantíð byrjaðar, sig ur leiðandi heilsufrøðingurin í Lyngby-Tårnbæk Kommunu, Pia Elisabeth Luciw. Tøl frá Sundhedsstyrelsen vísa, at 27 procent av øllum sum føða í Danmark, eru innløgd í hægst tveir dagar aftaná føðingina. I.Methling, Politiken, Mikro bylgjukamera skal finna bróstkrabba Ein nýggj kanningarverkætlan skal útvikla ein máta við hjálp frá mikrobylgjum at screena kvinnur fyri bróstkrabba. Komandi mikrobylgju kamera er serliga ætlað yngri kvinnum undir 50 ár. Ver andi røntgentól til mammografi hava trupulleikar við at gjøgn um lýsa bróstini hjá yngri kvinnum, tí tey einamest eru samansett av kertilvevnaði. Vanlig mammografi er betur egna til eldri kvinnur, tí bróstini hjá teimum einamest eru samansett av feittvevnaði. 750 kvinn ur undir 50 ár vera hvørt ár raktar av bróstkrabba, men í dag er eingin álítandi máti at finna hesar knútar, meðan tíð er. Ætlan in er, at tað nýggja tólið skal vera klárt at brúka til menniskju um trý ár, og talan fer at vera um verð ins fyrsta virkandi mikrobylgju kam era. K. Skovmand, Politiken, 7 10

11 Vøku-viðgerð móti tunglyndi verður kannað Psykiatrisk Sygehus í Hillerød fara nú, sum tey fyrstu í Danmark, at gjøgnumføra eina kanning av, hvussu vøku-viðgerð kann gera sjúklingar við tunglyndi skjótari frískar aftur. Endamálið við royndini er, at fáa gongdina í samdøgninum hjá sjúklingunum í eina fasta legu. Tá tey, sum eru rakt av tunglyndi mugu vera vakin eina nátt, eru 65 procent av teimum frísk morgunin eftir. Luttakarnir í royndini skulu innleggjast í seks dagar, har teir uppá skift skulu vaka eina heila nátt ella fara í song til vanliga tíð, fyri at fáa gongdina í samdøgninum í eina fasta legu. Hesin háttur bleiv brúkt ur í 50 unum, men fór síðan av móta, tá heilivágur móti tunglyndi kom á marknaðin. Nú eru vit aftur farin at hava í huga henda háttin, greiðir læknin og granskarin Klaus Martiny á Psykiatrisk Sygehus í Hillerød frá. Í royndini skal ein bólkur av sjúklingunum eisini røra seg í ein hálvan tíma um dagin, tí rørsla eins og svøvnur hevur eina ávirkan á gongdina í samdøgrinum. Skoytt uppí viðgerðini er eisini heilivágur og ljósviðgerð. Kilde: adioavisen Góðar royndir við sjálvbodnum á sjúkrahúsunum Í Århus Amt hava sjúkrahúsini góðar royndir við at samstarva við sjálvbodnar felagsskapir. eyði Krossur er tí sinnaður, at fáa eina skipan í lag, sum verður spreidd út um alt landið. Sjálvbodnir vitjun arvinir kunnu taka sær av nógvum umsorganaruppgávum til serliga eldri sjúklingar. Vitjunarvinir hava góða tíð, teir kunnu seta ymiskt virksemi í gongd og sita og práta uttan at nakað órógvar. Úrslitini vísa, at tey sjálvbodnu eru eitt ískoyti til tað fakliga avrikið hjá starvsfólkunum og hevur tað stóran týdning fyri tað sosialu uppafturvenjingina, sigur Carl Johan asmussen, formað ur fyri Sunhedsudvalget í Århus Amt. Hann leggur tó dent á, at tað er týdningarmikið at gera ein yvirorðnaðan politikk, sum týðuliga sigur, hvørjar uppgávur tey sjálvbodnu kunnu taka sær av, soleiðis at tey ikki taka upp gávur ella ábyrgd frá starvsfólkunum. J. Kurt Jørgensen, Jyllands- Posten, stutt uttaneftir nr

12 Bøkur á felagnum Lagt til rættis: Kristianna Dam SYGEPLEJENS FUNDAMENT Lærubók fyri sjúkrarøktarfrøðilesandi Bind 1 og 2 1. útgáva Nyt nordisk forlag Arnold Busck Sygeplejens Fundament er ein grundbók í tveimum bindum, og er skrivað av 38 sjúkrarøktar frøðingum, ið allar eru serfrøðingar innan sítt umráði. Kapitlarnir byggja á royndir og evidensbaseraða vitan, og umfatar bókin tí bæði eina kliniska og eina akademiska síðu av sjúkrarøkt ini. Intentiónin við bókini er, at hon skal vera ein partur av grundar lagnum undir teoretiska partinum, ið sjúkrarøktin er grundað á. Bókin lýsir ta nýggjastu grundvitanina innan fakið. Bókin er ætlað sjúkrarøktarfrøði lesandi, men er harafturat eisini vælegnað sum uppslagsbók hjá sjúkra røktarfrøðingum í klinisku praktikkini. Evnini í bind 1 eru: Menningin av sjúkrarøktini Etikk ur í sjúkrarøktini Virksemi hjá sjúkrarøktarfrøðingi Sjúkrarøktargongdin Kvalitetsmenn ing Dokumentatión í Sjúkra røktini Instrumentir í sjúkra røktini Heilsufremjan og fyribyrging Kanning og viðgerð ehabilitering At linna um Menniskja í sjúkrarøktini Sociologi og sjúkrarøkt Samband mill um sjúkling og sjúkrarøkt arfrøðing Identitet og sjálvsvirði Kultur og sjúkrarøkt Andalig og religiøs virðir - Sansning, perceptión og kognitión Sorg og deyði. Evnini í bind 2 eru: økt av likami Seksualitetur Mobilisatión Svøvn og hvíld Pína espiratión enslið Vætu og elektrolytjavnvágin Føðsla Útskiljan Sár Munnrøkt Likamstemperaturur Gevan av heilivági Báðar bøkurnar innihalda ávísing arlistar, myndir og registara við stikorðum Bind 1 er á 419 síður og kostar Kr. 549,- Bind 2 er á 388 síður og kostar Kr. 549,- Um báðar bøkurnar verða keyptar er kostnaðurin Kr. 979,- Bókin kann lænast á Felagnum Før oyskir Sjúkrarøktarfrøðingar 12

13 Skrá fyri Altjóða dag Sjúkrarøktarfrøðinga Norðurlandahúsið 12. mai 2005 kl Undir heitinum Hví Sjúkrarøktarfrøðingar? Kl Kl Kl Kl Kl Kl Kl Kl Kl Kl Jana H. Dalsgaard, forkvinna í FFS bjóðar vælkomin Jógvan á Lakjuni, Landsstýrismaður, setur stevnuna og greiðir frá ætlanum Innan útbúgvingarøkið Brynhild Danielsen, Sjúkrarøktarfrøðingar og Master of Sciense in Health Promotion, greiðir frá um matviðuskifti í føroysku skúlunum Sangur v/ The Nightingales Súsanna Mortensen, rektari á Sjúkrarøktarfrøðiskúla Føroya greiðir frá um Sjúkrarøktarfrøðiútbúgvingina Steðgur Margret I. Hallgrimsson, depilsleiðari á Universitetssjúkrahúsinum í eykjavík, hugleiðir um evnið Hví Sjúkrarøktarfrøðingar? Sangur Ingrid Holm, Sjúkrarøktarfrøðingur, greiðir frá arbeiði sínum, ið samband við flóðalduna í Asia Endi v/janu H. Dalsgaard, forkvinnu í FFS Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar 100 Tórshavn Guri Mørkøre, Tina Johannesen og Sunrid Isaksen nr

14 Hvorfor sygeplejersker Indlæg i 12. mai dagen hos føroyske sygeplejerskeforening Sundhedsvæsenet Hurtig og omfangsrig forændring Hvad slags sundhedspleje trænges til Sundhedsplejen og sund hedsteknologien har blivit højtudviklet Afpasser sig mest til akut pleje Arbejdskategorier fokuserer enten trangt eller bred korsoverlæggende rolle Specialisering útbúgving Margrét I. Hallgrímsson Divisionleder kvindekliniken Landspítali-Universitetssygehus, eykjavík Kæru sjúkrarøktarar Hjartaliga til lukku við degnum. Eg vil byrja við at takka fyri tann stóra heiður at sleppa at vera saman við tykkum henda dag. Jeg har længe haft lyst til at rejse til jeres vidunderlige skønne land men på en eller anden måde ikke fundet tid. og så kommer det en sådan chance som en absolut ikke kan undslippe. Hjertligt takk Lidt om mig selv. Jeg fik uddannelse som sygplejerska fra Islands Universitet Etter to års arbejde på kirurgisk avd gik jeg ind på jordemorsudannelsen og blev parat jordemor Jeg arbejdede som jordemor i ni år, til jeg startede min mastersudannese vid syge plej erske fakultetet i Island Uni versitet. I 2000 blev jeg division chef på kvinnekliniken på Land spitali-uni versitetssjukhus og arbejder endnu som slik. Kvinde kliniken har ca 120 sygeplejer og jordemødre stillinger, 20 sund heds assistenter, avdelnings sekre tere, legesekreter er og 23 lege still ninger. Vi deler kliniken op I 7 avdelninger 3 gynokologiske og 4 obstetriske. Her I dag har jeg blivit bedt om at holde foredrag om emnet: hvorfor syge plej esker? Ja jeg spør hvorfor sygeplej ersker? Kan ikke hvem som helst pleje hvilken som helst? Hvad er det som er betydningsfuld med sygeplejersker? I begynnelsen av 1900 tallet fanns det kun leger, sygeplejersker og jordemødrer i sunhedsplejen, og det var ikke spørsmål hvem skulle pleje hvem, og vilken del af plejen tilhørte de tre forskellige faggrupp er, og mange patienter fik sin pleje hjemme. Sygehuset med sit personale var rigid og ubøjelig og personalet mente at syg hus et var deres arbejdsplads, hvor de regerede. Patienten lå gerne længe inde på sygehuset og havde ikke med sin sunhed eller behandling at gøre. Patienten havde ikke valg og blev ikke informered til nogen grad. Sundhedspersonalet, specielt sygeplejerer anså sin uddannelse gjord når de blev færdige sygeplejersker og vidareuddannelse lå på låg grad. De siste tredive år har udholded hurtig og omfangsrig forændring i sundhedsvæsenet som bl.andet har redefinered forestillningen eller ideen om, hvad slags og hvor mange sunhedspersonale trænges til og hvor de skal praktisere. 14

15 Kórið, The Nightingales mannað við sjúkrarøktarfrøðingum, sang til tiltakið 12. mai. Sundhedsplejen og sundhedsteknologien har blivit højtudviklet og afpasser sig største delen til akut pleje, som har bidraget til for øgelse av forskellige be slægtede sundhedsarbejde. En del af dem fokuserer på et trangt område in om plejen og andre arbejds kate gorier har bred korsover læg gende rolle. Dessudom har specialisering blivit faktum ikke bare hos leger snarere også inom sygeplejerske faget. Hver avdelning har nu kun sine patienter med vanskeligheder / besvær som avdelningens personal er specialiserade på. Dette faktum har haft stor påvirkning på sygplejerskearbejdet hvor en spør hvilken er den verklige del af plejen som syge plejersk er har ansvar for og udförer, og hvad må de som sunheds personal tænke på? Patientens lovbundne rettigheder Patient har rett til den bedste mulige sundhedstjeneste Patient har rett til tjeneste som tar hensyn til hans tilstand og prognose Sundhedspersonel skal søge efter en tryg forbindelse mellem sig og patienten Patienten har rett til kontinuerlig tjeneste Oven på forændringer i sundheds væsened er det faktum, at mynd igheder i mange land..., og specielt i de vestlige, fastsatt lov for at beskytte og forsvare sine medborgerer med hensyn til Ása Højsted, Hergerð Mortensen og Gunhild Vang, sjúkrarøktarfrøðingar á G4. nr

16 Súsanna Mortensen, rektari á Sjúkr arøktarfrøðiskúlanum, segði frá um útbúgvingina til sjúkrarøktarfrøðing. útbúgving sund hedstjenesten som de får på de forskellige sundheds insti tutioner (både privat og offentlige) Disse er de Isländske love om pati entens rettigheder, og så gott som jeg har information om, hvor når jeg søgte på internetet, så er de danske love og islendske love samenlignende: Patienten har altid rett til den bedste mulige sundhedstjeneste. Patienten har altid rett til tjeneste som tar hensyn til hans tilstand og prognos og den bedste mulige kundskap. Sund heds personale skal søge efter en tryg forbindelse mellen sig og patienten. Patienten har rett til kontinuerlig tjeneste, og rett til at samarbejde regerer mellen forskellige sundhedspersonale og forskellige sundhedsinstitioner. Med tanke på hvordan det var før i tiden, har sygehusideologien forændrets meget, og mere eller mindre har alle sunhedskategorier anpassed sig til denna forænd ring. Maria Andersen luttók við sangi. Nu og fremtiden Patienten i centrum (dagens og fremtidens målsætning) Krav på sikkerhed effektivitet kvalitet personlighed/respekt tid/information praktiske omgivelser Produktivitet At sygehusomgivelsen er ændr et og myndigheder har satt specielle patientlove, har bi draget til, at sundhedspersonalen i sine målsætninger har sat pati enten i centrum... Dette er netop sundhedsvæsenets opfodring (challenge)...nu da patienten har fået mere lov til at udtrykke sig til sundhedspersonalen, så bliver hans spørsmål og tankegang meget mere klar, og i det tilfælde når patientens behov ikke har blivit opfylde, så får vi høre om det. Jeg får bland andet ganske meget klagemål, om at personalen ikke har vist respekt og venlighed, og patienter henviser sig da direkte til mig som leder, så jeg kan korrigere, så det ikke forekommer igen. Det viser sig, at Patienten kræver til større grad sikkerhed, effekti vitet, kvalitet, personlighed, re spekt, tid, information, praktiske omgivelser og myndigheder, og syge husledere kræver produktivi tet. Når vi siger sikkerhed, menes ikke bare, at vi vælger den bedste behandling, snarere må vi tænke på, hvem af sundhedsfaggrupperne har den bedste kundskap og er best velegnede til arbejdet. 16

17 Marjun Vilhelm og Malan Samuelsen, sjúkrarøktarfrøðingar í Heimarøktini í Havn. De kræver kvalitets omsorg, hvor de føler at den som har ansvaret før deres pleje er kvali ficered til arbejdet. I dag kræver patienter personlighed og respekt i daglig omgang. Hver og en behøves tid og information og husk, at dagens patient er allerede meget bevidste og informerede. Praktiske venlige (healing) omgivelser tales det meget om nu på Island, når vi planerer bygge et nytt sygehus. Man tænker på rume lig værelser for varje patient, god udsigt og andre forskellige bekvemmeligheder, og grundes det af erfaring fra lande som nyligen har bygget sygehus og har tagit hensyn til forskning innom dette område. Der viser det sig, at patienten kommer sig tilliger (heal faster) av sin sygdom I skønne og behagelige omgivelser. Dessutom har patienten kortere liggetid på sygehuset og mår overhovedet bedre. Myndigheder taler konstant om, hvor dyrt sundhedsvæsenet er, og sygehuslederer må hele tiden vise forøget productivitet samtidigt med mindre udgifter. DG financering, som fleste syghus i norden bruger til en grad, giver ledere god oversigt over produktionen, og det i sig selv er krævende før personalen. Målsætning og hvorfor sygeplejersker Hvordan når vi bedst målsæt ningen at have patienten i centrum, og hvordan møder vi bedst sundhedsvæsenets forændring, myndighedernas lovsætning og pati entens forskellige krav? Vi må tilse, at sundheds pers onalens om fang og kundskap er tilstrækkelig. Hvis vi afgrænser oss til syge plejersker og ser på deres rolle in om sundhedsplejen, så er det klart, at i sygeplejerskernes arbejde in cluderes både synlige og usynlige activeteter. Til de synlige akti vi teter tilhør gerne det som pati enten og andre ser, og gerne er presentered i massmedia bland andet når de ass isterer patienter til mobilisa tion, ud deler lægemiddel, udfører forskellige pleje opgaver og informerer patienter om deres sygdom og behandling. De usynlige opgaver (aktivi teter) eller det cognitive arbejde.. indebærer kundskap fra formel udannelse og opnåd erfaring, og hvor sygeplejersken bruger sin stille kundskap (tacit knowledge). Det vil sige kundskap til at bedømme patientens sundheds kondition, monitorere og opdage hvornår forandring i behandling kræves. Integrere hver patients sundhedsbehov med fokus på og formuleret plan om, hvilken pleje hver og en patient skal få. Dette er sygeplejerskernes arbejde, og på grund af deres viktige rolle er det betydningsfuldt, at sygeplejersker er bevidste om sitt fag og identificerer sig til sin faggruppe. Professionalisation og professionalisme Faggruppe Fagligt arbejde Faglig udvikling Faglig specialisering Definering af faggrupper (professions) grunder sig på historien, hvor dens udvikling former sig eft er sociale, økonomiske og polit iske krafter. En faggruppe 1. Har specielle uddannelser gerne Universitets udannelse, som separerer dem fra andre faggrupper 2. En faggruppe har lovbeskyttet arbejdsområde 3. En faggruppe er autonom angående sitt yrke og uddannelse 4. En faggruppe er respektered og har tillid i samfundet 5. En faggruppe har sit cere moniel.. ethiske lov 6. En faggruppe arbejder I nær- útbúgving nr

18 Á myndini síggjast m.a. Jórun Jensen, Maria Trygvad. Hansen og Fía Pedersen. Det betyder, at sygeplejerskens personlige faktorer grundes på 1. Intelektuell kapacitet 2. Moral, eller som man siger på engelsk, moralitet som er lidt mere omfangande begreb 3. Kundskap om tro, lov, standard og principper 4. Kundskap (knowledge) til at udvikle kompetence 5. At kunde logisk diskussion (ability to reason) 6. At kunde kontrolere selvet En sygeplejerske som føler sig autonom i sitt arbejde bliver lett fagligt bevidst og empowered (stærk), sygerplejersken ved hvad faget handler om, og er faring styrker dette til stor grad. útbúgving hed og tjener myndig heder og individer. Fagligt arbejde (professionalisation) er et begreb, som er brugt i forbindelse med den proces hvor organiserede fagfolk,..som f. eks. syge plejersker... gør et stærkt krav for at lave et specielt arbejde, kontrolere udvikling av det, styre adgang til og behålle rettighed til definering og vurdering hvordan arbejdet skal udføres. Faglig udvikling gøres med forsk ning inom faget på alle vinkler og af selve faggruppen (sygeplejerskerne selve.) Og faglig Specialicering blomstr er op, når kundskapen har blivit til expert grad. På Island udannes det mere og mere sygeplejersker med Masters og Doktors inom specielle områder og nu vil vi til større grad, at sygeplejersker deltager I ambul atorisk omsorg på sygehuset, hvor patienter kommer direkte til dem. Vi har allerede syge plejersker som har selvstændig omsorg för patienter med hjertesygdommer og högt blodtrykk, rygestopsbehandling, mod tagning for forældrer med småbarn som lider af søvn løshed, sygeplejer som konsul ter er ved smert lindr ing, selvstændige sygeplejersker inom psychiatrien og kræft om sorgen og mange fler som giver specialitets behandling. Faglig kompetence God uddannelse Automomy At være faglig bevidst Empowered Erfaring Klar definition af rolle og ansvar (Joan Tanmer, autonomy and decision-making Men hvordan fostres fagligt arbejde inom sygeplejerskefaget? Først og sist med god og erkennd sygplejerskeuddannelse som bland andet styrker syge plejerskernes autonomy...eller selv rådighed På dette nivå er sygeplej ersken kompetent til at definere sin rolle, demonstrere hvor sin specielle formodning ligger. Sygeplejersken tar ansvar og bestemmer f.ex hvilken sygeplejerske behandling kræves. Med dette i lommen kan sygeplejersken klarlægge, hvor andres sundhedskategoriers arbejde kors overlægges, til den grad som ikke kan acceptres. Faglig kompetence Tillid Oversigt over helheden Forståelse (sence of comprehensibility) Holde styr på (sence of manageability) Mening (sence of meaningfulness) Et af det mest betydelsefulde begrep når det gælder sundhedstjen esten er, at patienten har tillid til sundhedspersonalet. At pati enten føler tillid, gør sundheds tjenesten troværdig og trækker ud at hvad som sker, at sygehuset har et godt image. Patienten har lettere at glemme 18

19 og tilgive, hvis personalet møder ham med tillid. Når sunhedspersonalet har over sigt over helheden i plejen, skaber det tillid. Det kræver følelse af samm enhæng i plejen... Følelse af sammenhæng er begrep som Aron Antonovsky opfostrede, når han undersøkte kvind er, som havde oplevet koncentrationscampe i Auswich. Det indebær Formodningen at forstå både ventede og uventede hendelser, uden at føle kaotiske eller vanskelige ting. Formodningen at holde styr på be skriver, at individet er bevidst om, at alle vanskeligheder kan løses. Og sidst At se meningen i livets dimensioner med positive instillning. Uden erfaring af mening og uden positive forventelse af livet, så har individet ikke kapacitet at have oversigt af helheden. Den person ser livet som byrde og vent er alle nye konfrontationer som pine. Sygeplejersker må have oversigt med helheden både i den synlige del og usynlige del av plejen. Hvis sygeplejersken har den kompetance, når hun sikkert patientens tillid. Skill Mix Kundskaps (skill) Blandning (Mix) Inden sygeplejerskearbejdet novice to expert Korsøverlægs med andre sundhedskategorier Skill mix defineres som Blandning av personale (mix) med hensyn til dens kundskap (skill) både inom faget og mellem forskellige fag Sygplejerskearbejdet er blandet med både nyuddannede sygeplejersker (novice) og ældre erfarne syge plejersker (expert) og andre kors øverlæggende sundheds kate gorier, og det har bidraget til for skellige under søgelser inom bemanding på sygehus. Sygeplejerskelitteraturen fanger også dette emne med hen syn til kvalitets omsorg og effekti vitet, hvor det viser sig, at ledere inom sygeplejen har ofte fejled at ta hensyn til denna grund lægg ende del af plejen. Det som sygehus ledere må tænke på i större grad er følgende: Finns det tilstrækkelig mange sygeplejerske på varje skift, som har tilstrækkelig erfaring av omsorgen som kræves på varje avdelning? Forskningresultater viser, at det er tvingende nødvendigt, at have sundhedspesonale med rigtige erfaringer, i rigtige mængder, på rigtige tidspunkt og på rigtige steder, så omsorgen bliver kvalitets fuld og effektiv. Lewis Thomas skrev i 1983, at sygehus er klistred sammen og fung erer på grund av sygeplejersk ernes ar bejde. Nu når det er press på at spare på alle områder, er det en stor fare, at ledere svarer disse krav med færre sygplejerskestillinger, og forøger stillinger inden andre arbejdskategorier, som ikke har samme kapasitet at udføre omsorgen, og er billigere. På nogle steder (USA) har dette allerede forekommet, og det producerer kedeligheder mellem sygeplejersk erne, som hidtil har været så stærkt fungerende faggruppe på syge husene. Sygeplejerskerne føler, at de har mindre tid med patienten, selvom patienten er mere syg, og de synes at kvaliteten i plejen bliver dårligere og dårligere. En speciel god sak er dog kommet frem på grund av dette. Mange akademikere inom sygeplej erskefaget har undersøgt relati onen mellem få sygeplejerske- Skill mix er et begrep inom sygeplejerlitteraturen, som har givet stor opmærksomhed til speciellt nyligen nu, når det viser sig globalt, at vi forudser at det mangler sygeplejersker Ester Sørensen og Ester Thomsen, sjúkrarøktarfrøðingar. nr

20 sund heds personal som ikke er mønstred ind i omsorgen på avdelningen lige vel som syge plejersker. Og til sidst viser under søgelsene, at syge plejerskerne, hvor bemanding er tilfredsstillende at de er meget mere glade i arbejdet og personale om sætningen hos dem er mindre. Dette må vi synes er interesante resultater ikke sant??? Sjúkrarøktarfrøðilesandi. útbúgving stillninger og patient behandlings resultat (patient outcome), og resultater af dem er interessante. esultaterna viser absolut ikke en sådan behandlingsresultat esultat af forskellige undersøgelser Infektion urin lung postoperative Tryk sår Smerte Lægemiddels fejl Lægemiddels fejl Blodprop Chock Fald Blødning Fejl at redde Patientens velstand Patient udskrift Kostnad eview of the litterature (Quality Work environments for nurses and patient safety) ed. Linda McGills Hall 2005 Det viset sig, at undersøgelser og litteraturen giver solit bevis på forbindelse mellem sygpleje bemanding og patienternas be handlings resultat. Kompetente sygeplejersker hindrer til en större grad vanskelige infektioner bland annet urin, lung og postoperative infektioner. Avdelinger, som er vel be mandede med kompetente sygeplejere, har mindre tilfælde med tryksår og færre tilfælde af legmiddels fejl. Sygeplejeskerne kan bedre und gå blodprop, fald og blødning, og færre patienter får alvorligt chock, end når man har Det viser sig derfor at Patienter har tillid til kompetente, glade sygeplejersker. Behandlingsresultatet er bedre, og de mår alment bedre. og på grund af at de mår bedre, kan de udskrives hurtigere, og liggetiden blir kortere. Det er særligt betydningsfuldt i dagens akute syge husomgivelser, hvor patient senger trænges konstant, for nye syge patienter som behøver legg es ind. Og at have god bemandning af sygeplejersker, selvom mange ledere tror annerledes, sparer liv og penger, og det er måske det, som vi mest måste gøre myndigheder og ledere opmærksomme på. Og til slut, det at have gode uddannede sygeplejersker giver om sorgen i sin helhed, bedre resultat. Derfor behøver vi sygeplejerer. Súsanna Mortensen, Brynhild Joensen og Sonja Nielsen. 20

21 S J I Prógv Áminning! Vit fara hervið at minna limir okkara á spurn arblaðið, ið varð sent tykkum í dec. 2004, í sam band við ætlaða útgávu av bókini Føroyskir Sjúkra røktarfrøðingar. Sagt verður frá, at tit, ið ikki hava sent spurnarblaðið aftur til Felagið, hava enn møguleika at senda tað inn. Tórun Ósagarð, Vágur hevur lokið prógv sum sjúkrarøktarfrøðingur tann 31. januar á HS Sygeplejeuddannelse, Keypmannahavn. Spurnarblaðið skal sendast til: Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Postboks Tórshavn Summarferia Thomia í Lon hevur lokið prógv sum sjúkrarøktarfrøðingur á Sjúkrarøktarfrøðiskúla Føroya tann 17. mars E L A G I Ð F Ø O Y S K F Ú K A Ø K T A F Ø Ð I N A G Skrivstovan hjá Felagnum Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar hevur stongt vegna summarferiu frá 18. juli til og við 12. august Felagið ynskir limum sínum samstundis eina góða summarferiu. nr

22 Hvussu er at vera lesandi nú tá útbúgvingin er broytt? útbúgving øða v/ Fíu T. Pedersen, sjúkra røktar frøðilesandi hildin í Norðurlandahús inum, altjóða dag sjúkra røktar frøð inga 12. mars 05. Tann nýggja útbúgvingin byrjaði í februar 2003, og síðani tað eru 2 hold komin aftrat, t.v.s. tað eru 3 hold.tá útbúgvingin bleiv broytt til Bachelor of Science, fór sjúkrarøktarútbúgvingin frá Almanna og Heilsumálaráðnum undir Mentamálaráðið. Tað, at út búgvingin er broytt, hevur givið okk um ájavnt við Ísland tað mest førandi sjúkrarøktarútbúgvingina í Norðanlondunum, og er hetta nakað vit øll kunnu vera stolt av. Nógv tíð og orka er farin til evaluering av teimum undanfarnu lestr arhálvunum, og lestrarætl anin er broytt so við og við og er enn undir gerð. Hetta hevur til tíð ir verið til vónsvikakenslur hjá bæði lærarum og lesandi, men í somu tíð hevur hetta verið spennandi og læruríkt, fyri báðar partar. Munur er sjálvsagt á tí gomlu og tí nýggju útbúgvingini, so sum, at lønin er avtikin og studningur er komin ístaðin, ferian er longd til 2 heilar mánaðir, og tímatalið und ir starvsvenjingin er stytt frá 40 tímum niður í 30 tímar um vik una. Tað, at tímatalið er lækkað í starvsvenjingini, gevur teimum lesandi meira tíð og orku til lesn aðin, soleiðis at vit hava betur um støður til at koma væl fyrireik aður á tær ymisku deildirnar. Men tann størsti munurin er, at í tí nýggju útbúgvingini er stórur dentur lagdur á at tryggja tað vís indaliga ástøði, hetta er gjørt í sam starv við Fróðskaparsetrið. Og kemur hetta at gevur okkum eina beinleiðis atgongd til Fróð skaparsetrið til víðari lesnað. Víðariútbúgving er nakað sum tey lesandi eisini eru tilvitaði um. Møguleikarnir tykjast óendaligir og ringt er at velja sær bert eina, tí mestsum allar eru áhugaverdar. Víðariútbúgving ella spesialisering er ein positiv broyting innan sjúkrarøktarfakið, tí hetta gevur okkum ein møguleika (til tær sum hava áhuga) at fordjúpa seg í einum serstøkum evni. Hetta kem ur at hava við sær ein størri kunnleika og vónandi betri kvalitet av sjúkrarøktini. Næmingaráðið á Sjúkrarøktafrøði skúlanum í Føroyum, hevur sam starv við lesandi í norðan londum. Vit møtast 2 ferðir um árið, har ið tey lesandi hava orðaskifti um útbúgvingarnar í teimum ymsu norðanlondunum. Sjúkrarøktarfeløguni møtast um heysti, har vit eisini eru bjóðaði við. So vit kunnu fáa innlit í, hvat tey arbeiða við, og hvussu tey mennast í sjúkrarøktarfakinum í norðanlond um. Hetta hevur ment næmingaráðið nógv. Samstarvið við Felag sjúkra røktarfrøðinga og lærarar er eisini av tí besta, vit eru væl upp lýstar um tað, sum hendir uttan fyri skúlan og í skúlanum. Sum vit um somu tíð hava ávirkan á lesn aðin í samstarv við lærararnar. Tað verður áhugavert at fylgja við, sum tey fyrstu holdini av sjúkra røktarfrøðingum við Bachelor grad of Science koma út í sjúkra húsverðina. Vónandi kemur hetta at tryggja eina júst so góða tænastu til brúkaran, nevniliga sjúklingin. Tí sjálvandi er tað sjúklingurin ella brúkarin sum altíð er í fokus fyri ein og hvønn sjúkrarøkarfrøðing. Í Íslandi fóru tey und ir hesu somu útbúgving fyri um leið 20 árum síðani, og har hava royndirnar verið góðar. Og vón andi vera royndir okkara eins góð ar. Vit vilja við hesum takka fyri væl veittan stuðul og gott sam arbeiði frá Felagnum Før oyskir Sjúkra røktarfrøðingar og Sjúkrarøktarfrøðiskúla Før oya. Vit vilja hervið takka fyri tey lesandi á sjúkrarøktarfrøðiskúla Føroya, fyri høv ið at vera hoyrd. 22

23 Connie Christensen, álitisumboð og sjúkrarøktarfrøðingur í Heima røktini í Norðstreymoy og Lív Sondum, sjúkrarøktarfrøðingar á D2. Joan Sivertsen, álitisumboð, Jonna S. Thomsen, sjúkrarøkt arfrøð ingur og Meta av Fløtum, varaleiðari í Heimarøktini í Havn. Frá vinstru: Lydia Kass, Dania Andreassen, Jenny Kragesten, Ester Sørensen, sjúkrarøktarfrøðingar. Systrarnar Marianna Jacobsen og Sigrun Hammer, sjúkrarøktarfrøðingar. Frá vinstru: Tórunn Patursson, heilsufrøðingur, Jóhanna Hansen, álitisumboð fyri heimarøktina á Sandi, Anna Horn, varðaleiðari í heimarøktini á Sandi og Elsa Vest, heilsufrøðingur og nevndarlimur í FFS. nr

24 Banda Aceh tur/retur hjálpiarbeiði v/ingrid Holm, sjúkrarøktarfrøðingi At vera sjúkrarøktarfrøðingur kann ofta kennast sum ein avbjóðing, tú fær roynt teg fysiskt, psykiskt og socialt í samskifti við sjúkling, og øll hini tú eisini samstarvar við. Tað verður tú útbúgvin og fyrireikað til, samstundis sum at tú, í tínum starvi, allatíðina lærir og búnast, til at loysa trupulleikar, til at taka við avbjóðingum, til at menna teg sjálvan og menna sam skifti við onnur. Eg ræddist ikki fyri at fara avstað til Indonesia, tá eg fekk møgu leikan vegna almennu Føroyar. Helt meg hava góðan fakligan førleika og yrkiskligar royndir, eisini frá uttanlanda arbeiði á ymiskum Sjúkrarøktarfrøðingar og læknar við serkunnleika saman við øðrum starvsfólkum arbeiddu á DEMH. sjúkra húsum, lívsroyndir, og var sum so leys at fara, men eg visti ikki rættuliga, hvat eg fór til. Uppgávan var heilt nýggj, spurn ingar um formellan arbeiðsgevara, løn, vaccinatiónir viðføri, trygging, farloyvi o.t. skuldu loysast skjótt, fráferðin skuldi vera inn an eina viku. Føroya Landsstýr ið hevði vent sær til danska Beredskabsstyrelsen, sum segði seg vera sera fegið um at fáa stuðul úr Føroyum. Beredskabs styrelsen er civil tilbúgving innan- og uttanlanda, grundað fyrst og fremst á sjálvbodna arbeiðsmegi. Fólk sum duga at seta upp og dríva eina eind, sum verður send til katastrofuøki. Tey eru klár at fara hvar sum helst, nær sum helst, og kunnu mobiliserast innan 72 tímar Konceptið hesaferð var eitt mobilt sjúkrahús Danish Emergency Mobile Hospital DEMH, væl útgjørd skurðstova, sjúkrahústjald, skaðastovutjald, teknikkur og starvs fólk, umframt fólk við ser kunnleika, sum eru sett styttri ella longri tíð, hesa ferð læknar og sjúkra røktarfrøðingar. Nógvir sjúkra røktarfrøðingar (menn) eru millum tey sjálvbodnu, tey røkja tó aðrar uppgávur. Ein lejrovasti og ein kóntór ovasti samskipa, finna lokalar arbeiðs takarar og halda samband við mynduleikar lokalt og til DK. Dagin fyri eg skuldi avstað,varð eg kunnað á skrivstovuni hjá Beredskabsstyrelsen, saman við 2 lækn um, sum eg skuldi fylgjast við. Har fekk eg klæðir við serligum frámerki, soviposa og alla útgerð, so eg skuldi klára meg, eisini um eg strandaði í oyði mørkini nakrar dagar. Nøkur eintøk av skjali, sum váttaði hvør eg var, og hvør hevði sent meg og 2000 $ 24

25 DEMH var vælútgjørt við skurðstovu, hospitalstjaldi, skaðastovutjaldi og teknikki. tað, sum skal til av facilitetum og fólki, til at dríva eitt tílíkt projekt í 3 mánaðar man hevði valt at satsa bara uppá ortopædi. Vit vóru serliga var tryggjaði, t.d. høvdu vit 30 posar av 0 neg. blóði, sum bert skuldi nýtast til okkum, ikki til sjúklingarnar, og serligar eva kueringsætlanir vóru, um ófriður skuldi brostið á. Vit høvdu krígs trygging, t.v.s. 500,00 kr / dag / persón. kontant, skuldi hjálpa mær ígjøgnum bureaukratii, sum kann vera ein trupulleiki í fjareystri. Hetta var alt sera spennandi, tú sást í flogførum og á fløgvøllum nógv fólk frá ymiskum hjálpar felagskapum á veg í somu ørindum, umframt øll tíðindafólkini.vit flugu via Singapore til Medan á Sumatra. Har máttu vit seta á okkara dollaragoymslu, og vísa skjøl fyri at fáa eitt nýtt visum til Banda Aceh.Vit stóðu á bíðilista til flogfarið, men skjølini hjálptu eisini uppá tað. Bíðirøðin var long, tí nógv avvarandi vildu sleppa heim til Banda Aceh at hjálpa sínum, eg havi ongantíð sæð so nógv viðføri fara í ein flúgv ara! Konseptið í Banda Aceh var eitt mobilt sjúkrahús Danish Emergency Mobile Hospital (DEMH). Flogvøllurin í Banda Aceh var van ur at avgreiða eini 2-4 flogfør dagliga, nú vóru minst 2 flogfør um tíman alt samdøgrið, umframt eina rúgvu av tyrlum í øllum stødd um Australia hevði sent fólk at halda skil á loftrúminum. Tá vit flugu inn yvir Banda Aceh, sóðu vit týðuliga, hvussu stórt vanlukku rakta økið var tað sá ræðuligt út. Vit vórðu avheintað, koyrdu til Dan ish Hospital, heilsaðu uppá eina rúgvu av fólki og fingu ávíst eina feltsong í felagstjaldinum, sum skuldi vera okkara bústaður har. Legan var á universitetscampinum á einum óskalaðum og rætti liga idylliskum øki, og var ein avstongd eind, við vakt allan sólar ringin. Útgerðin var sum nevnt eitt mobilt akut sjúkrahús, og so alt Starvsøkið / skurðstovan var væl kend, umhvørvi og sjúkrarøkt nak að heilt annað. Sjúkrarøkt taka avvarandi sær av, menn til menn kvinnur til kvinnur. Alt frá mati, klæðum, reinføri til umsorgan og sociala samveru alt samdøgri. Tómar pappeskjur vóru klipt ar í passalig pettir til viftur, sum tey sótu við í tímavís, fyri at halda flugurnar burtur (úr sárunum). Tey høvdu 2 vatnkranar, eitt WC telt og pláss svarandi til feltsongina. Matur bleiv gjørdur av lokalum kokki, men tey máttu sjálvi bera íløtini aftur og fram. hjálpiarbeiði nr

26 Konseptið í Banda Aceh var eitt mobilt sjúkrahús Danish Emergency Mobile Hospital (DEMH). nógv knoss og nógv minguleran aftur og fram í hesum trongu rúm um. Hitin lá um 35-40, og sveittin rann av okkum alla tíðina, hóast vit høvdu airkonditión. Vit arbeiddu hvønn dag, langar arbeiðsdagar, eisini sunnudag. hjálpiarbeiði Allir sjúklingar, sum toldu tað, blivu antin bornir á børu ella hjálpt ir við høkjum útum nakrar ferðir um dagin so sótu tey saman undir trøðunum og hugnaðu sær, og mennirnir royktu, teir roykja ómetaliga nógv. Franskir sjálvbodnir fysioterapeutar komu hvønn dag at mobilisera og aktivera tey, sum máttu liggja og / ella høvdu onkra amputatión. Sjúkrarøktarfrøðingar og læknar við serkunnleika saman við øðrum starvsfólkum arbeiddu á DEMH. Tað akutta arbeiði var yvirstaði, tá eg kom. Í fyrstuni sá eg mest sárrevisiónir, plastikoperatiónir og óendaligar sárskiftingar. Vit fingu samstarv í lag við lokalu sjúkrahúsini sum manglaðu ortopædar, tá høvdu vit fleiri regulerar skurðvið gerðir um dagin, serliga extern ar fixatiónir sum var tað ideella har. Hesar sjúklingar høvdu vit ambulant. Stórar infektiónir eru tey von við, tey hava ikki sama reinføristøði, og umstøðurnar í heitu tjøldunum vóru alt annað enn góðar. Stórar nøgdir av antibiotika og upplæring í reinføri og sárviðgerð hjálptu sum fráleið. Sjúkrahúsið var í tveimum atskiltum teltum, sjúklingarnir lógu á feltsengrum, tvs.flestu lógu á gólvinum við síðuna av songini, tað dámdi teimum betri. Pláss var fyri 70, og vit høvdu úr 35 niður í 25 sjúklingar frá 7 til 80 ár, og øll høvdu 1-2 avvarandi búgvandi, sum passaðu síni. Lokalir, sera dugnaligir medisins lesandi skrivaðu journal, observ eraðu, góvu medicin og hildu skil á øllum 4 vóru á vakt, 12 tím ar í senn, umframt at tey eisini virkaðu sum tolkar. Vit bóru sjúklingarnar á børum inn og út úr OP, har var rættuliga Har var nógv elendigheit, fysisk og psykisk trauma nógv høvdu mist hús og heim og stóran part av sínum avvarandi, umframt skað arnar tey høvdu fingið. Hóast tað vóru tey tolin og oftast blíð og smílandi, glað fyri at vera komin á Danish Hospital, har tey og teirra avvarandi fingu hjálp og fyribils innivist fyri einki. Skipanin í Indonesia er annars soleiðis, at goldið verður fyri sjúkrahús uppihald og viðgerð. Korruptión er alla staðni og ein stórur trupulleiki. Stovugongdin tók langa tíð, bæði sjúk lingar, avvarandi og medicinlesandi høvdu so ómetaliga góðan hug at práta. Alt samskifti var á enskum. Dagarnir vóru nokso eins. Upp 26

27 Á DEMH varð satsað bara uppá ortopædi sárrevisiónir, plastikoperatiónir og sárskiftingar. kl , morgunmat, briefing, operatiónir og sárskiftingar, døgurða, aftur á OP, pausa, stovugongd, náttura, briefing og ætlan fyri næsta dag, brúsubað, vaska klæðir, og so var oftast songartíð. Hitin var stórsta plágan, tú mátti læra teg at ignorera, at sveittin rann, og at tú faktisk bara var turr fyrstu løtuna aftan á brúsubaðið. Mýggjabitarnir vóru onnur plágan, vit díktu okkum undir í mygge balsam, og tó bleiv eg illa stungin. Hini krybini hugdu vit ikki eftir. Vit ótu malariatablettir og drukku vatn og sodavatn í stórum mongdum. Eg mátti eta salt tablett ir nakrar dagar, tí eg byrjaði at fáa krampar í beinini, og búkilsku slapp ongin uttan. Vit høvdu danskan kokk maturin var einki at reypa av. Jarðskjálvta merktu vit so ofta, at vit bert yptu øksl, tá tað fór at ristast. Vit vóru fast uml.15 fólk í leguni, búðu øll í sama tjaldi, sum eisini fung eraði sum kóntór. 20 cm vóru millum feltsengurnar, og priv at lívið var mýggjabitanetið sum hekk um hvørja song tað tú átti, lá undir songini. Felagsrúmið var eisini verkstaður og inn ast, aftan fyri ein hálvan vegg, vóru eitt vask við 2 kranum, 2 mold bukkur og 2 feltbrúsur, har var einki uttan tað mest neyðuga. Vit kláraðu tó merkiliga væl at deila facilitetirnar ímillum okkum uttan at ganga um beinini hjá hvørjum øðrum, svóvu eisini væl. Man noyðist at vera sera lagaligur og liðiligur undir tílíkum umstøðum. Út fóru vit sjáldan, og tá við okkara bilførara og radio tele fon, væl ílatin í klæðum, sum vístu, hvar vit hoyrdu heima. Banda Aceh er størsti býur í Aceh, ein provins norðast á oynni Sumatra. Har halda nakrir sonevnd ir víðgongdir muslimskir separatistar til, sum vilja loysing frá Indonesia, har hevur tí verið krígsstøða av og á. Økið er klassi ficerað sum hárisikoøki, og ein skuldi ansa sær og ikki provokera nakran, hvørki við klædnadragt ella verimáta. Tey hava vanliga bert heilt fá fremmand ferðafólk. Ein túrur var obligatoriskur túrurin runt í katastrofurakta øk inum, sum rættuliga staðfesti orsøkina til, at hjálpin var neyðug. Túrurin vardi nakrar tímar, og tú koyrdi og koyrdi, og sá hetta sum mest minti um eitt risastórt tyrvingarpláss. Ja, tit hava sæð tað í sjónvarpinum fleiri ferðir, vit fingu luktin afturat, og vit hugdu og hugdu, men tað bleiv ikki tosað nógv í bilinum tað var bara ov nógv, tað rúmast ikki í tær. hjálpiarbeiði nr

28 Fólkini í Banda eru sera vøkur, hábærslig og sera vinarlig. hjálpiarbeiði Tey funnu enn lík, tá eg fór heim aftur almenna talið er nú uml deyð / saknaði. Eitt ótal av hjálparfelagskapum streym aðu til økið. Fyrstu vikuna í februar vóru 220 registreraði + nógv autonom. Løgnar uppliv ingar vóru, t.d. hevði ein scientology bólkur sett nøkur telt upp í býinum, har tey bjóðaðu healing, tey reypaðu av at hava viðgjørt fleiri túsund fólk. Eitt risastórt amerikanskt hospitalsskip Mercy við 1000 seingjarplássum ankraði upp á redini. Tá vit bóðu um hjálp til tveir sjúklingar sum høvdu akuttan tørv á húð- og muskel transplantatión í reinum umhvørvi, vísti tað seg, at teirra plastikkirurgur var vakurleikaserfrøðingur úr Hollywood, hann kundi tíverri ikki átaka sær at hjálpa okkara sjúklingum. Vit hoyrdu eisini um russiska teltsjúkra húsið við útgerð frá tíðini áðrenn kalda kríggið teir høvdu einki at gera, fingu ongar sjúkling ar. Konseptið í Banda Aceh var eitt mobilt sjúkrahús Danish Emergency Mobile Hospital (DEMH). Vit upplivdu ymiskt í okkara legu. Vit fingu ein sjúkling inn við tyrlu, sum lendi beint uttan fyri skurðstovuna, stórt hóvasták ein maður við luxeraðari mjódn, sum Læknar uttan Landamørk høvdu funnið onkunstaðni í fjøll unum. Tá hann skuldi fyrireikast til skurðviðgerðina dagin eftir, segði hann korta nei, hann skuldi hava traditionelt medicin, tað hevði hann allatíðina sagt, og tí skil lá hann hjá okkum nakrar dag ar, til tyrlan kundi koma aftur eftir honum flogskiparin var ikki blíður. Vit fingu eina 19 ára gamla gentu inn, sum í eitt ár hevði ligið í songini, traditionelt medicin fyri ein heilt leysan femurfraktur. Hon fekk skurðviðgerð og kom á føtur við høkjum stutt aftaná. Hon var ikki tsunamioffur, og tað vísti seg eisini at gerast ein vaks andi trupulleiki, at fólk komu við ymiskum gomlum brekum, sum tey nú vónaðu at fáa viðgjørt gratis (tað eitur tað eisini á indonesiskum). Sjúklingarnir, vit útskrivaðu, fóru avstað, tá tað passaði teimum, kanska eina viku seinni. Nógvar aðrar hendingar vóru, onkrar serliga syndarligar. Tað vóru nógv færri tsunamioffur, enn roknað varð við, tey flestu vóru deyð! Tí kom arbeiði so við og við til at snúgva seg um at loysa uppgávur fyri lokalu sjúkrahúsini, til tey høvdu reetablera sína dagligu drift, serliga trutu orto pædar. Tá okkara læknar gingu sínar visitatiónsrundur á ymiskum sjúkra húsum, vóru teir skelkaðir 28

29 av at síggja, at nógv fólk fóru at fáa varandi mein av viðgerðini, tey høvdu fingið frá alt ov bráðum hjálp arfólkum, sum komu fyrst framat aftan á flóðalduna! So við og bleiv minni at gera, vit fingu tíð at fara á marknað og kaffi bar í býnum, sum fungeraði næstan sum vanligt, við handlum, stór um marknaðarøki og nógvari ferðslu. Eisini ein túr uttan fyri kata strofuøkið í hesum sera vakra landi, tá vit trongdu til at síggja annað enn trongu leguna. Allastaðni heilsaðu og vinkaðu fólk til okkum teimum dámdu sera væl at verða fotograferaði. Bíligt var at keypa, har er sera stór inflatión, 1 mill.rupees eru uml. 600,00 Dkr., so vit keyptu verðs ins besta kaffi, taskur og sarongir heim við. Vit høvdu nógvar vitjanir, danskir og lokalir journalistar og sjónvarps fólk, fólk úr hjálparfelagskap um úr øllum heiminum, og umboð hjá Indonesisku stjórnini komu at heilsa uppá, og síggja danska konceptið, sum øll hildu riggaði so sera væl. Danski og svenski ambassadørarnir gistu hjá okkum og hildu receptión fyri dansk arum í økinum, summi starv aðust hjá FN, og nøkur tíðinda fólk vóru eisini har. Teir høvdu danskan mat og drekka við, tað var eitt hugnaligt kvøld. Eina viku áðrenn eg fór heim stongdi skaðastovan / poliklinikkin. Lokalu klinikkirnar vóru farnar at virka aftur og vildu ikki longur hava kapping frá Danish Hospi tal. Nýggir sjúklingar skuldu ikki longur innleggjast, og avgerð varð tikin um, nær Danish Hospital skuldi pakka heilt saman. Eg fekk eitt upplivilsi fyri lívið, eina serstaka og annarleiðis avbjóðing, og slapp at kenna hesi vøkru, hábarsligu og sera vinarligu fólkini sum búgva í Banda. Ofta hugsi eg um ymisku manna lagnurnar, hvussu tey munnu fara at klára seg undir heilt øðrum fyritreytum enn tey høvdu, áðrenn flóðaldan broytti alt. Niðurstøða: Vit kunna og eiga at fara úr Føroyum fyri at gera eitt gott arbeiði, vit eiga nógv dugnalig fólk og skulu bara halda okkum til eg hevði farið avstað aftur, um tað skuldi veðrið. Men arbeiðs uppgávan og / ella arbeiðsøkið skal vera heilt greitt definerað áðrenn, tað er sera umráðandi! Lat meg enda við at takka øllum sum ringdu, mailaðu og SMS aðu og ynsktu mær góðan túr, tað var eg sera glað fyri. hjálpiarbeiði nr

30 øða til nýklæktu Sjúkrarøktar frøðingarnar v/siri Stenberg, heilsufrøðingi Góðu sjúkrarøktarfrøðingar, lærarar og ikki minst familjurnar hjá nýklaktu sjúkrarøktar frøðing unum og øll, ið varða av skúlanum sum heild. Hjartaliga tillukku við loknu útbúgvingini, og eg ynski tykkum somu leiðis vælkomnar sum komandi starvsfelagar. Tað er mær ein sonn gleði, og ein heiður, at kunna vera við á tykkara stóra degi. Siri Stenberg, heilsufrøðingur Endiliga kom hann so, dagurin, tit hava stremba fram ímóti. Tíðin gongur altíð skjótt, tá við hyggja aftureftir, men eg ivist ikki í, at onkuntíð hevur hesin dagur ligið sera langt frammi í tykkara hugaheimi, ja onkuntíð hava tit kanska Johanna Fonsdal Zachariassen, nýklæktur sjúkrarøktarfrøðingur helt røðu vegna nýggju sjúkrarøktarfrøðing arnar. havt løtur, har ið tit hava ivast í, um dagurin nakrantíð bleiv veruleiki. Hetta er væl skiljandi, tí tað er ikki av ongum, tit standa her í dag. Útbúgvingin hevur uttan iva kravt nógv av tykkum. Uppgávur at skriva, nógv at lesa og so starvsvenjingin, ið skal standast hvørja ferð. Afturat hesum meira bókliga part inum, koma so tey krøv, ið út búgvingin hevur kravt av tykkum reint menniskjaliga. Framúr góðu úrslitini tala fyri seg, tit eru Lesandi frá hold 2002 undirhildu. 30

31 Frá vinstru: Elin Kirke, Jóhanna F. Zachariassen, Lina Næs, Eydna S. á Geilini. góð lesandi úr einum góðum skúla. Orðatakið sigur, at lærdómur er lættur at bera. Veit ikki heilt, um hetta altíð er so. Tit hava nú fingið eina útbúgving/ella ein lær dóm, ið eisini hevur stóra ábyrgd við sær. Onkuntíð hevði tað kanska verið lættari at veri hesa vitan fyri uttan, men harvið sagt ikki betur. Útbúgving forplikt ar til støðutakan og handling. Tit kunnu nú hvør á sín hátt, við tykkara umsorgan fyri menn iskjanum, verða við til, at vera júst tann sjúkrarøktarfrøðingurin, ið hevur alstóran týdning fyri júst ta einstøku menniskjalagnuna. Tit kunnu verða við til at opna dyr, ið tyktust vera afturlætnar, tit kunnu fáa spírar at spretta, har alt tyktist følna, og tit kunnu eisini vera við menniskjanum ta síðstu tíð her á fold. Tað er sum oftast soleiðis, at sjúkrarøktarfrøðingurin kemur í samband við menniskju, tá ið hesi eru í truplum støðum, tí er hetta ein stór ábyrgd. Vónandi fara tit, hvør á sín hátt, at útinna tykkara virkið, soleiðis, at tit kunnu siga við tykkum sjálvi, at har gjørdi eg ein mun, har gjørdi eg nakað umráðandi, rætt og gott fyri sjúklingin, leiðsluna, starvsfelagar, og síðst, men ikki minst fyri sjúkrarøktarfrøðifakið. Tað kann tykjast løgið at fáa prógv til eina útbúgving, sum á ein ella ánnan hátt er søga, skilt soleiðis, at tit eru seinastu sjúkrarøktar frøð ingar, ið verða útbúgnir eftir galdandi skipan, men haldi, at tit skulu síggja hetta sum eina styrki, og eina avbjóðing fyri sjúkra røkt ar frøðina, og sum nakað, ið kann vera vit til at hækka um fakliga støðið í okkara arbeiði. Avbjóð ing in hjá tykkum verður so,at leggja tykkum eftir tí, ið framtíðar sjúkrarøktar frøðingar fara at hava við sær inn í fakið. Tað, at útbúgvingin nú er broytt, sigur okkum, at vit starvast í einum liv andi faki, ið er í menning, hugsi tað soleiðis. Tit eru persónliga í tí hepnu støðu, at trot er á sjúkra røktarfrøð ingum. Henda støðan er so knapt so heppin fyri sjálva sjúkrarøktarfrøðina Vónandi kunnu tit verða við til at geva okkara faki eitt sindur meira av tí, ið eg ofta haldi, vit mangla. Eg hugsi her um fagligan stoltleika, førleika og identitet. Verið ikki bangnar fyri at vísa á, hvat tit standa fyri og eru góðar til. Hugsið um at fakligi førleikin allatíðina kann betrast, og leggi tykkum eftir at gera tað. Um vit sum fak, kunnu ávísa okkara dygdir, og vísa á okkara førleikar, eiga vit ikki at kenna okkum hótt av øðrum fakbólkum, men kunnu standa sterkar í tvørfakligum samstarvi ístaðin. Hvussu menna vit so fakið? kunnu vit spyrja. Meti sjálv, at ein týðandi háttur er framhaldandi útbúgving Marta Danielsen, sjúkrarøktarfrøðingur saman við dóttrini Lillian B. Poulsen. nýggjar sjúkrasystrar nr

32 Tina Petersen, Sigbjørg Andreassen, Bjarta Arge Olsen. og gransking. Vit kunnu byrja við dokumentatiónini av røktini, men í seinasta enda kunnu gransk ingarverkætlanir verða við til, bæði at kasta ljós á okkara arbeiði, menna nýggjar arbeiðsgongdir, verða við til at prógva, hvønn týdning okkara arbeiði hev ur, onkuntíð um arbeiði yvirhøvur hevur týdning o.s.fr Vit vísa ofta til kanningar úr øðrum londum, men hvat eiga vit at vísa á frá okkum sjálvum? Kunnu vit yvirhøvur loyva okkum at siga, at granskingarúrslit hjá sjúkra røktarfrøð ingum í øðrum londum kunnu yvirførast til okkum her heima, ella hvussu? Mítt ynski skal vera, at onkur av tykkum fer at koma við onkrari heilt serligari verkætlan. Kanska hava tit flest hugskot og best áræði nú, tit eru nýútbúgvnar, so skúgvið ikki hugskotini burtur, tá ið arbeiðið verður gerðandisdagur. Goymið tey og latið tey búnast. Líkamikið hvussu vit skriva og granska, so eigur endamálið við allari gransking altíð at vera at betra um arbeiði, sjúklinginum til góðar. Sjúklingurin, ella menniskja, má og skal vera kjarnan í arbeiðinum. Allir sjúklingar eiga at hava eins stóran týdning, ella eins høga raðfesting, eisini í okkara arbeiði. Sjálvandi vil tað vera so, at tit hava ymisk áhugamál reint fakliga, og tí velja starvsstað eftir hesum, men ofta ógvist eg við, tá ið eg hoyri sjúkra røktarfrøð ingar siga t.d, at um ein arbeiðir á ellisheimi, ella innan eldraøki, so steðgar ein upp fakliga, har eru ongar avbjóðingar og so víðari. Hvar kemur hesin hugsunarháttur frá? Hví er tað meira áhugavert at starvast við t.d intensivari sjúkrarøkt, at starvast í viðgerðarpartinum av røktini og t.d í heilsufrøðiskipanini? Spyrji bara, tí eg vil hava tykkum at hugsa um hetta. Hava vit ikki lært at hava virðing og respekt fyri øllum menniskjum? og hvat er tað vit gera í eldrarøktini er tað ikki rein sjúkrarøkt, tað vit eru út búgvin til. Ynski fyri okkum sum fak, at onkur av tykkum segði, aha eldra røktin, har man vera brúk fyri júst mær, hvussu kann eg verða við til at betra um eldra- Lina Næs. 32

33 røktina o.s.v. Tað sama kundi eisini verið sagt um t.d. psykiatriina Eitt gott orð á vegnum er eisini at umhugsa, hvussu ein gerst ein góður starvsfelagið. Ber tað til dømis til at siga, at ein hevur eina menniskjaáskoðan í mun til sjúklingin, og so eina aðra í mun til starvsfelagar, kann ein spyrja? Tit fara heldur ikki at hava starv ast leingi, fyrr enn tit fáa lesandi í starvsvenjing. Minnist tá aft ur á, hvat tit hava verið ígjøgnum í útbúgvingartíðini, og takið tað besta við tykkum, og gevið so tað víðari til tey lesandi. Takið somu leiðis ímóti frá lesandi og starvsfelagum. Hugsið um tann lesandi, eins og um sjúklingin. Hvat er tað besta eg kann gera fyri teg. Sjúklingurin hevur rætt til tað besta, bæði so og so, verðið við til at geva honum tað! Og verðið við til at ávísa tørvin, um umstøðurnar ikki altíð eru til staðar til tað besta. Havið í huga, at kompromis ímillum pening og tørv hjá sjúklinginum, ofta kunnu enda við, at dygdin í røktini lækkar, og at hetta eisini kann hava við sær, at lívsgóðskan hjá einstaka sjúklinginum gerst verri, og er hetta júst tað mótsatta av einum av endamálunum í okkara arbeiði, sum er at vera við til at hækka um lívsgóðskuna fyri øll tey, sum vit eru um. Ivist ikki í, at nógv arbeiðspláss gleða seg at fáa tykkum í arbeiði. Sjúkrarøktarfrøðin gevur breiðar og nógvar møguleikar, bæði her heima og uttanlands. Tit kunnu velja at arbeiða við børnum, ungum, tilkomnum og eldri-, innan heilsufremjan og fyri byrgj an, innan røkt og viðgerð, undir vísing o.s.fr. Møguleikarnar eru nógvir takið teir, og gleðist um, at vit eru í einum faki, har ein ong antíð er liðugur at læra. Enn einaferð tillukku, og góða eydnu í tykkara framtíðar yrki. HOLD 2001 próvhandan 27. mai 2005 øða við Súsonnu Mortensen, rektara á Sjúkrarøktarfrøðiskúla Føroya Góðu sjúkrarøktarfrøðingar, avvarðandi, vinir, kenningar, umboð frá almanna- og heilsu verkinum, almanna- og heilsuráðnum, mentamálaráðnum. Øll tit, sum eru samlaði her í dag at heiðra hesum 18 nýggju sjúkrarøkt arfrøð ingunum. Hjartaliga vælkomin øll somul. Góða Hold 2001 Enn eitt tíðarskeið í útbúgvingini til sjúkrarøktarføðing er nú av. Tit eru síðsta hold av lesandi, sum eru útbúnar eftir 90 ara útbúgvingini. Og tit hava so sanniliga sett eitt flott punktum, sum fer at verða tosa um framyvir, og sum eg vóni, at onnur hold fara at síggja sum eina avbjóðing at kapp ast við: miðalpróvtøkutalið var 10,0 og 2 av tykkum fingu 13! Samfelagsligar broytingar ávirka okkara lív, og innan sjúkrarøktina sæst aftur, at sum tíðir líða, verður út búgvingin lagað til tey sam fel agskrøv, ið eru galdandi. Innan heilsuverkið arbeiða í dag sjúkrarøktarfrøðingar, sum eru útbúnar á Sjúkrarøktarfrøðis kúlanum eftir 56, 79 og 90 ara út búgv ingi. Hóast tilgongdin til sjúkrarøkt er broytt nógv hesa tíð, so er grund arlagið fyri útbúgvingini enn tað sama: Best møguligu sjúkrarøkt á hægsta vitanarstigi. Júst henda tilgongd ger, at sjúkra røktarfrøðingar líka frá nýggjar sjúkrasystrar nr

34 nýggjar sjúkrasystrar læru- og lestrartíðini eru tilvitaðar um ta skjótu vitanarmenning, sum er innan fakið, og sum krevur, at vit alsamt dagføra okkara útbúgving soleiðis, at handli førleiki okkara er á høgum stigi til sjúklingsins besta. 3 ár og 9 mánaðar eru farin, síð ani tit fóru undir útbúgvingina. Hjá nøkrum av tykkum longri vegna ymiskar umstøður. Og 6 av tykkara holdi, mugu enn bíða eina tíð, áðrenn tær eisini fáa prógv. Holdið hjá tykkum hevur verið serliga stórt, fyri at allar, sum eru farnar undir útbúgving eftir 90 ara skipanini, skuldu hava møgu leika, hóast farloyvi, at gera seg lidnar við útbúgvingina. Tit hava tikið væl ímóti teimum, sum komu afturat á holdið. Námsskipanin hevur víst tykkum á, hvat samfelagið setur sum krav at vera sjúkrarøktarfrøðingur. Og lestrarætlaninar hava verið tann reyði tráðurin, sum hevur tvinn að sjúkrarøktarkunnskapin, bæði ástøðiliga og í klinikkini. Tit hava upplivað, at tað er ymiskt, hvussu ástøði og praksis viðgera sjúkrarøkt, og hava ofta undrað tykkum á munin á tí, sum verður sagt, og tí sum verður gjørt. Útbúgv ingin hevur lagt dent á, at tit skulu hava skil fyri bæði tí bókligu og yrkisligu vitanini, soleiðis at økini bæði styrkja hvørt annað og læra hvør av øðrum. Í praktikkini hava tit verið á ymiskum deildum á sjúkrahús unum, í ellis- og heimarøktini, og nakrar av tykkum eisini í útlandinum. Tit hava har verið ein uttan ífrákomandi partur í einum arbeiðsplássi tann lesandi. Tey mongu skift, tit hava haft, hava sett serlig krøv til tykkara. Krøv, sum eru í samfelagnum í dag, og sum vit tosa um, sum krøv til menn iskja at umstilla seg í eini broytingartíð og til at samstarva. Krøvini til vitansmennig og broyt ingar hava tit týðiliga merkt í skúlagongdini, al tann tíð, at tit eru tær síðstu av einari útbúgving og uppá nærmasta hold hava sæð, at holdini eftir tykkum ikki fylgja sama leisti, sum tit. Frá skúlans síðu hava vit sett eina æru í, at líkamikið hvør útbúgvingarskip anin er, so er kravið til góðskuna tað sama. Kravið, til alsamt at nema sær nýggjastu vitan í fak inum og yrkinum, er tí serliga týðiligt hjá tykkum. Tað er ymiskt, hvussu vit læra, og tí upplivast krøvini til útbúgvingina ymiskt. Eg vóni, at útbúgvingin hevur givið tykkum eina góða mynd av yrkinum sum sjúkra røktarfrøðingur, soleiðis at tit bæði uppliva fakligan og persón ligan stoltleika at kalla tykkum sjúkrarøktarfrøðingar. At tit í skúlanum og í praktikkini hava fingið eitt gott grundarlag til at hava eina undrandi og kannandi tilgongd til yrkið, sum er ein treyt fyri at mennast bæði persónliga og fakliga. Tit skulu nú uppliva at luttaka í arbeiðsfelagsskapinum sum starvsfelagar og ikki longur sum lesandi, og tað er soleiðis í hesum fyri tykkum nýggja høpi, um ráðandi framhaldandi at arbeiða undr andi og kannandi, soleiðis at tit í dagliga arbeiðinum eru við til at menna og styrkja okkara yrki. Skúlans vegna skal eg takka øllum teimum, sum hava luttikið í útbúgvingini og sum hava samstarvað við skúlan. Eisini teimum sum hava hjálpt til í dag at gera karmarnar so hugnaligar. Vit gleðast saman við tykkum yvir, at tit hava nátt málinum tit settu tykkum, tá ið tit avgjørdu at fara undir útbúgvingina. At enda skal eg enn einaferð ynskja tykkum hjartaliga tillukku við próvnum og alt tað besta framyvir. 34

35 Góð upplivilsir í Brússel, í arbeiði sum sjálvboðin v/ellu Guldbro Djurhuus, sjúkrarøktarfrøðingi Ella Guldbro Djurhuus, sjúkrarøktarfrøðingur uttast t.v. saman við starvsfeløgum. arbeiðshátti, menniskjaáskoðan og málinum við arbeiðinum. Tá eg flutti til Belgia fyri góðum tveimum árum síðan, visti eg so gott sum onki um hvørki land, fólk ella mentan, og komin higar sum nýútlærdur sjúkrarøktar frøðingur, hugsaði eg við mær, at eg fór ikki avstað aftur uttan at hava roynt at arbeitt innan sjúkrarøktina í Brússel. Áðrenn eg kundi fara til arbeiðis, var tó neyðugt at læra málið, ið tey tosa, og sum kunnugt er tað onki mál sum eitur belgiskt, men heldur tosa tey franskt, niðurlenskt og ein lítil partur tosar týskt. Eftir sum størsti parturin tos ar franskt, varð tað málið sum eg valdi, og havi lært tað eftir besta førimuni, so eg klári meg í gerandisdegnum. New Philip Eg havi verið so heppin, at eg eri komin inn á eitt heim fyri fólk við demens og Alzheimers, og eftir tí sum sagt verður, hevur júst hettar heimið sera gott orð á sær og skal vera tað mest framkomna í Brússel, innan økið. Heimið eitur New Philip. Á heiminum eru tríggjar tilhalds stovur til 112 búfólk, ið búgva har, og á morgni fara tey allarflestu í eina av hesum tilhalds stovunum, og eru har til á kvøldi. Uppihaldsstovurnar eita Grand Salon, Veranda og Coin du Feu, sum er uppihaldsstovan, har eg eri tveir dagar um vikuna sum sjálvboðin. Eg skal í stuttum greiða frá teirra Le Coin du Feu Au coin du feu merkir við eldstað in, og hendan tilhaldsstovan læt upp í Hon er innrættað sum ein opin íbúð við køki, stovu, spísi stovu, baðirúmið, wc og einari lítlari terassu. Málið er millum annað at bjóða bú fólkunum eina hugnaliga og heim liga atmosferu, har tey kenna seg elskaði og góðtikin. Virk semi sum fer fram, sum er alt frá mentalstimulering til spøl sum bowling, verður sjálvandi altíð valt í mun til hvat búfólkið klárar. Tað er eitt ynski og mál at betra um lívsgóðskuna hjá búfólkunum, ígjøgnum góðar upplivingar og um møguligt, at læra tey nakað nýtt. Tað verður fylgt einari dag ligari skrá, sum er frá kl.10-18, sum millum annað inniheldur at tosa um dato og árstíð við einum kalend ara gjørdur til endamálið, animatión og at hyggja eftir tíð indum og tosa um tey aftaná. Tað eru tríggir ymiskir bólkar í Au Coin du Feu, og tá nýggj búfólk koma á staðið, verða tey eftirsjálvboðið arbeiði nr

36 virksemi er m.a. at vaska upp, skera grønmeti til tí dagligu suppuna, dekka borð, geva urtapottun um vatn, halda fuglabúður reint og geva fuglunum. Tað er upp til tað einkulta búðfólkið um hann/hon vil luttaka, og tað verður gjørt við nógvum stuðli frá starvsfólkinum, men ongin verður tvungin til nakað. Vekt verður løgd á, at búfólkini kenna seg mett sum vaksin fólk, og góðkend sum tey eru. sjálvboðið arbeiði mett í mun til, hvussu tey megna at fella inn, og verða bólkað soleiðis, at tey fáa nakað burtur úr bæði sálarliga og likamliga. Ein bólkur skal helst ikki vera størri enn 15 búfólk. Menniskjaáskoðan Arbeitt verður eftir tí menn iskjaáskoðan og hugsan, at ein persónur, ið líður av svárari sjúku, er fyrst og fremst eitt menniskja við serstakari persónsmensku og síðan einari sjúku. Um hesin persónur verður sæddur og viðfarin sum eitt heilt menniskja, sum hóast sína sjúku enn hevur vit og skil og likamligan førleika, er tað av og á møguligt at seinka sjúkugongdina og at økja um lívgóðskuna hjá viðkom andi. Tí er tað týdningar mikið, at loyva búfólkunum at hava so nógv positiv upplivilsir sum møgu ligt, og eisini í einum positivum samskifti við familju og vin ir. Ein partur av arbeiðnum er at stuðla teimum avvarandi, børn og hjúnarfelagar, og læra tey um støðuna hjá teimum, sum tey varða av, og hjálpa teimum at vera saman við teimum og at samskifta við tey. Arbeiðsháttur Búfólkini verða eggjað til at luttaka í tí dagliga virkseminum, alt eftir hvat tey orka og kunna og hava áhuga fyri, og virksemið verð ur helst framt við teim um og ikki fyri tey. Tað prakt iska Starvsfólk Starvsfólkini í Coin du Feu er ein viðgerðarbólkur, samansettur av sjúkrarøktarfrøðingi, sálar frøðingi, ergoterapeuti, fysioterapeuti og einum social assistenti 1, og tað eru 2-3 til arbeiðis hvønn dag. Øll starvsfólkini gera nøkulunda tað sama arbeiði, og samstundis nýtur hvør einstakur sín serliga kunn leika til eygleiðing, alt eftir hvat fyri útbúgving ein hevur, og á tann hátt styðjar man hvønn annan. Vit eru fýra sjálvboðin sum arbeiða har ymiskar dagar í vikuni, ein pensjonerað sjúkrasystir, ein social assistentur sum serliga tekur sær av animatión, ein avvarandi, og so eg sum sjúkrarøkt arfrøðingur, og vit virka nærum á sama støði sum starvsfólkini. 36

37 Eg havi ikki sjálv verið í íbúðini, Maison du Souvenirs, men havi eygleitt Marie Louise í hennara arbeiði í Coin du Feu, og haldi, at tað er áhugvert og læruríkt at síggja, og av og á at vera við sjálv. Tað er ikki beinleiðis remin i- scence, ið hon arbeiðir við í Coin du Feu, tí til tað er bólkurin ov stór ur, og tað er ov nógv sum órógv ar. eminiscense Social assistenturin, Marie Louise, hevur serligan kunnleika til reminiscense og er m.a við í einari verkætlan, Age Exchange, sum hevur sín uppruna í Onglandi. Áðrenn hon kom í starv á New Philip, arbeiddi hon við einari verk ætlan sum fevndi um at skapa kontaktir millum ung og eldri, og fekk eina virðisløn fyri hetta arbeiði. Ein íbúð hoyrur til New Philip, har tað bert verður arbeitt við reminiscence. Marie Louise stend ur fyri hesum arbeiði saman við einum sjúkrarøktarfrøðingi ein dag aðru hvørja viku, við einum bólki uppá í mesta lagi 7 fólk. Tað er drúgt at fyrireika seg til hvørja ferð, og van liga varðar seancan í 1½ tíma, men haraftur at kemur eisini kaffi og nátturði. Sum hjálp til at skapa minnir, nýta tær m.a. myndir og tónleik og at lukta og smakka ting, og hon lýsir remin iscense sum nakað sum gevur vin ir, og har tú hjálpir menniskj um at njóta minnir og økja um sjálvskensluna við at leggja vekt á tað, sum tey duga og minnast. Málforðan Tað er bert eins egna hugflog sum setur mørk fyri, hvørjar aktivitet ir ein vil gera saman við búfólkunum, og fyri mítt viðkomandi taki eg mær av og á av animatión, men sum oftast velji eg tað praktiska virksemi. Tó er tað ofta sera stuttligt m.a at gera spurnakappingar, tosa um okkurt ávíst evni, spæla bólt ella gera eitt sindur av fimleiki saman við teimum, men at eg ikki dugi flótandi franskt, ger at eg haldi meg eitt sindur aft ur. Tað er ikki bert eg av starvs fólkunum sum ikki havi franskt sum móðurmál. Sjúkrarøktar frøð ingurin, Ingelise Kuhlmann er úr Dan mark og hevur arbeitt her í góð tvey ár. Hon hevur verið leiðari á einum sentri fyri ung við epi lepsi í Keypmannahavn í 25 ár, og sum hon sigur, dámar henni best at arbeiða alternativt, sum í au Coin du Feu. Hon er ógvuliga útatvend og kreativ, og í samband við at hon ikki dugir málið flótandi, heldur hon, at tað ger ikki so nógv, tí ein kann nýta so nógv annað enn orð, og á tann hátt stimbra allar sansir hjá búfólkunum. Sjálv haldi eg heldur ikki at tað skal verða ein forðan, at ein ikki dugir flótandi franskt. Men eg má siga, at til tíðir er tað frustrerandi, ikki at skilja hvat tey siga, sjálvt um tað kanska ikki altíð gevur meining. Tey eru rólig, fitt og ótrúliga takksom fyri alt, men nøk ur eru sum ikki hava frið á sær, og ganga runt næstan alla sjálvboðið arbeiði nr

38 eg vita, at vit skulu flyta. Tí valdi eg at arbeiða sum sjálvboðin. Men sjálvt um eg ikki havi virkað beinleiðis sum sjúkrarøktar frøðingur, so havi eg fingið nógv gott við mær herfrá, og harafturat haldi eg, at tá ein einaferð er sjúkra røktarfrøðingur, vil ein altíð virka sum tað eftir besta førimuni, líka mikið hvar ein er staddur. sjálvboðið arbeiði tíð ina, og antin leita eftir onkrum ella vilja heim nú, tí tey skulu ørindir áðrenn tað stongir, og kunnu til tíðir øsa seg. Tá er ringt ikki at eiga orð til at ugga tey og dempa teirra angist. Mær dámar væl tí heitu atmosferuna og tann blíðskap tú møtir, tá tú kemur inn í Coin du Feu. Øll búfólkini eru sum oftast við, og ongin situr fyri seg sjálvan og hongur. Tey fáa sær ein blund av og á, men eru við aftur eina løtu aftaná. Tey verða stimbra allan dagin og hava møguleika fyri kontakt, tá tey vilja. Tað sum eg upplivi sum heild runt á heim inum er, at tað er lív í,og eg veit, at tey gera nógv burturúr búfólk unum. Hvønn mánaða verður skipað fyri útferðum, í svimjihyl, teatur ella til aðrar býðir, og síðsta hósdag í hvørjum mánaða, halda tey felags føðingardag, og tá er liv og glade dage við sangi og dansi og onkrum góðum at eta og drekka. At hava arbeitt sum sjálvboðin hev ur lært meg um ein part av tí belgisku mentanini, og hjálpt mær at koma í samband við ótrúliga fitt og dugnalig fólk. Mentanin er rættuliga suðurlensk, ting kunnu taka sera langa tíð, og fólk geva sær góða stundir til at tosa og heilsa uppá hvønn annan, sum er at mussa á kjálkan, summi einaferð og summi tríggjar ferðir, og sum heild haldi eg, at tey vísa meir kenslur enn vit gera og eru erlig og opin um seg sjálvi. Hví sjálvboðin og ikki í veruligum starvi? Tað tekur nógv papírarbeiði og rímuliga langa tíð at fáa eina belgiska autorisatión, og um sama mundi sum eg fekk mína, fekk at Útbúgvingin At lesa til sjúkrarøktarfrøðing tekur trý ár í Belgia, og her eitur tað A1(graduée) ella A2(brevetée). Sjúkrarøktarfrøðingur við A1 útbúgving hevur tikið fleiri skeið innan tær ymisku sergreinarnar aftaná tey 3 árini sum grundútbúgvingin tekur. A1 gevur betri arbeiðsmøguleikar, tú sleppur at arbeiða í báðum sektorum, lønin er væl hægri, og tú hevur beinleiðis atgongd til hægri útbúgving. Nota 1 Er nokk mest at samanlíkna við socialpædagog, men verður umsett til socialrådgiver. 38

39 Pensionskassen for Sygeplejersker Foranstående regnskab er et sammendrag af pensionskassens og koncernens årsregnskab, som er revideret og revisionspåtegnet uden forbehold. Årsregnskabet er godkendt på pensionskassens generalforsamling den 27. april Det godkendte årsregnskab kan rekvireres i sin helhed ved henvendelse til PKA A/S, Kommunikationsafdelingen, Tuborg Boulevard 3, 2900 Hellerup eller i Erhvervs- og Selskabsstyrelsen. Det fuldstændige regnskab kan også læses på nr

40 Hesar fingu prógv í 1980 Laila Dam, Jonna Hansen, Mirjam Heinesen, Ása Isaksen, Jóhanna Johansen, Annfríð Mikkelsen, Ása Petersen, Elisabeth Poulsen, Naina Poulsen, Birgitta asmussen, Æna einert, Torgerð Vilhelmsen, Herdis Weihe. 40

forbindelse med både ansættelse, ændring i ansættelsesforhold og ved afslutning af ansættelsen.

forbindelse med både ansættelse, ændring i ansættelsesforhold og ved afslutning af ansættelsen. Retningslinie Uppgávu- og ábyrgdarbýtið ímillum og eindir/leiðarar á LS, tá ið byrjar í starvi, broytir starv innanhýsis ella fer úr starvi / Opgave og ansvarsfordeling mellem medarbejdere og afdelinger

Læs mere

- Webundersøgelse, Fólkaskúlaráðið, oktober 2013. Fólkaskúlaráðið. Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på

- Webundersøgelse, Fólkaskúlaráðið, oktober 2013. Fólkaskúlaráðið. Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på Fólkaskúlaráðið Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på og erfaringer med ressourcentre på skolerne 2013 Udarbejdet af Scharling Research for bestyrelsen i Fólkaskúlaráðið, oktober 2013 Scharling.dk

Læs mere

Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging

Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging Galdandi frá 1. januar 2016 1. Tryggingaravtalan Stk. 1. Tryggingaravtalan fevnir um bólkalívsavtaluna og niðanfyristandandi tryggingartreytir. Stk. 2. Frávik til

Læs mere

Sagsøgeren har påstået sagsøgte dømt til at betale 42.400 kr. med procesrente fra den 26. juni 2003, subsidiært procesrente fra den 22. april 2008.

Sagsøgeren har påstået sagsøgte dømt til at betale 42.400 kr. med procesrente fra den 26. juni 2003, subsidiært procesrente fra den 22. april 2008. DOM Afsagt af retten på Færøeme den 22. december 2009 IBS-sagnr. 619/2008 Skatteyderi mod TAKS Samandráttur: Málið snýr seg partvís um saksøkjarin, skattagjaldari, skal rinda mvg av skrásetingaravgjaldinum

Læs mere

Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar

Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar OLE WICH 2013 Javnaðarflokkurin á Fólkatingi Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir

Læs mere

Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin. Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014

Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin. Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014 Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014 Integration og eksklusión versus inklusión Integratión merkir at vera so normalur, sum gjørligt,

Læs mere

Námsferð 25. mai 5. juni 2017

Námsferð 25. mai 5. juni 2017 Námsferð 25. mai 5. juni 2017 7.a og b - Sankta Frans skúli Foreldrakunning 10. mai 2017 ...líka... Tá ið vit eru liðug í kvøld stápla stólarnar saman Hettutroyggjur við prent Myndatøka juni floksmynd

Læs mere

Givið út 30. mai 2017

Givið út 30. mai 2017 Givið út 30. mai 2017 Nr. 78 29. mai 2017 Løgtingslóg um broyting í ymiskum lógum á málsøkinum persóns-, húsfólka- og arvarætti (Myndugleikaflyting vegna yvirtøku av málsøkinum) Samsvarandi samtykt Løgtingsins

Læs mere

Marius smíðar bát í Íslandi. ALS 10 ár. Stór frásøgn frá hátíðarhaldinum. Bjarni Djurholm má steðgast og fiskimonnum má vera tryggjað rættindi.

Marius smíðar bát í Íslandi. ALS 10 ár. Stór frásøgn frá hátíðarhaldinum. Bjarni Djurholm má steðgast og fiskimonnum má vera tryggjað rættindi. Síða 13 Nr. 282 Hósdagur 5. desember 2002 10,- Marius smíðar bát í Íslandi Sigurd Simonsen, seinasti partur. Síða 25 Fiskivunnuráðið: Noktað er fiskimanni sjúkraviðbót hóast lógarheimild Rættarstøðan hjá

Læs mere

samstarva At veita eina um skjóta hettar og tilboðið: goða viðgerð til kvinnur við burðartunglyndi.

samstarva At veita eina um skjóta hettar og tilboðið: goða viðgerð til kvinnur við burðartunglyndi. November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum Viðgerðartilboð til kvinnur við burðartunglyndi - Psykiatriski depilin Viðgerðartilboð Hettar brævið er til

Læs mere

Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi

Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi Síða 4 Ættarliðsskifti í Realinum Nr. 344 Hósdagur 9. juni 2005 12,- Mynd: Kristian M. Petersen Síða 9 Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi Sigurd Joensen sum umboðar FF við Johannu, fekk

Læs mere

Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens

Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens Átøkini, ið verða framd til tess at fyribyrgja spjaðing av MRSA (Methicillin resistente Staphylococcus

Læs mere

Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga Nr

Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga Nr Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga Nr. 2 2008 Útgevari og ábyrgd: Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar INNIHALDSYVIRLIT 03 Oddagrein: Vár í Gong Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Lucas Debesargøtu

Læs mere

Søgan um "Vesturhavið Blíða"

Søgan um Vesturhavið Blíða Síða 28 Nr. 284 Hósdagur 9. januar 2003 10,- Føroysk kirkjufólk á Filippinunum Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Gamlar Havnarmyndir Carolina Heinesen greiðir m.a. frá, tá gamli Rubek, f. 1816,

Læs mere

Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland

Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland I medfør af 41, stk. 6, 53, stk. 8, og 95 i lov om arbejdsløshedsforsikring m.v., jf. lovbekendtgørelse

Læs mere

Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomilig umskipan av fiskimálaráðnum.

Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomilig umskipan av fiskimálaráðnum. Nr. 285 Hósdagur 23. januar 2003 10,- Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Síða 21 Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomilig

Læs mere

Klagan til TV2. Hvat kann gerast. Upplivdi illveðrið í 1932, ið beindi fyri formanni í FF. Livravirkið á Eiði. Frásøgn hjá Andrew Godtfred:

Klagan til TV2. Hvat kann gerast. Upplivdi illveðrið í 1932, ið beindi fyri formanni í FF. Livravirkið á Eiði. Frásøgn hjá Andrew Godtfred: Nr. 323 Hósdagur 5. august 2004 12,- Síða 13 Livravirkið á Eiði Nýggj roynd at gagnnýta livrina og aðrar úrdráttir. Vit hava verið á Eiði og hitt virkisleiðaran Onnu Katrin Matras. Síða 9 Frásøgn hjá Andrew

Læs mere

Kirkjuligt Missiónsblað

Kirkjuligt Missiónsblað Nr. 6 sep. 2011 64. árið Kirkjuligt Missiónsblað BØNARLÍV Í Jóh. 2,1-11 læra vit nógv av Mariu um bøn. Maria fer beina leið til Jesus við síni bøn. Hon sigur Jesusi frá, hvat vertsfamiljuni tørvar. Bøn

Læs mere

Minni um teir, sum sigldu og teir, sum doyðu undir krígnum Ferðin hjá "Johannu" eitt rimmar tiltak.

Minni um teir, sum sigldu og teir, sum doyðu undir krígnum Ferðin hjá Johannu eitt rimmar tiltak. Nr. 345 Hósdagur 23. juni 2005 12,- Baksíðan Býráðslimurin av Trøllanesi Signhild kann greiða frá hvussu útoyggjapoltikkur kann skipast. Mynd: Kristian M. Petersen Minni um teir, sum sigldu og teir, sum

Læs mere

Bakstøði Ynski var: - At lýsa teir møguleikar og tær treytir eldri fólk í Føroyum hava fyri einum góðum lívi í eldri árum - At lýsa hvørji átøk kunnu

Bakstøði Ynski var: - At lýsa teir møguleikar og tær treytir eldri fólk í Føroyum hava fyri einum góðum lívi í eldri árum - At lýsa hvørji átøk kunnu URININKONTINENS HJÁ KVINNUM MILLUM 60 OG 65 ÁR Í FØROYUM Títtleiki og ávirkan á gerandislivið Ása Róin, Sjúkrarøktarfrøðingur og Master í professiónsmenning Hildur við Høgadalsá, Sjúkrarøktarfrøðingur

Læs mere

Málsgongd Við skrivi, dagfest 12. desember 2008, sendi Mentamálaráðið soljóðandi uppsøgn til klagaran:

Málsgongd Við skrivi, dagfest 12. desember 2008, sendi Mentamálaráðið soljóðandi uppsøgn til klagaran: Tórshavn, tann 23. apríl 2013 J.Nr.:28/ 201200015 / 13 (at tilskila í svari) Tykkara J.nr. Álit viðvíkjandi klagu um skikkaða eftirløn hjá tænastumanni Við skrivi, dagfest 6. februar 2012, hevur A sent

Læs mere

Kirkjuligt Missiónsblað

Kirkjuligt Missiónsblað Nr. 3 mai. 2010 63. árið Kirkjuligt Missiónsblað KALLIÐ Legg tú á Harran tínar leiðir, og lít tú á hann, hann man tað útinna. Sálm. 37,5. Kallið, til at arbeiða í Guds ríki, er Guds gáva til hvørt einstakt

Læs mere

Gamlar myndir úr Norðuroyggjum

Gamlar myndir úr Norðuroyggjum Nr. 289 Hósdagur 20. mars 2003 10,- Síða 20 Símun Johan Wolles 70 ár Løgtingsmál viðvíkjandi fiskivinnu og -monnum Vit greiða frá teimum framløgdu tingmálunum, sum viðvíkja fiskimonnum. Síða 6-9 FF hevur

Læs mere

2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG

2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG 2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG Ein var maður, ið úti stóð Handverkarar sunnan fyri Hórisgøtu Síðani 1997 hava umleið 2 /3 av føroyskum handverkarum verið hildnir uttanfyri alla

Læs mere

Almannastovan. Almannastovan. Skjal 11. Dagur J. nr I. Almanna- & Heilsumálastýrið Fyrisitingardeildin Eirargarður Tórshavn

Almannastovan. Almannastovan. Skjal 11. Dagur J. nr I. Almanna- & Heilsumálastýrið Fyrisitingardeildin Eirargarður Tórshavn Skjal 11 Dagur 28-11-99 J. nr. 95.50.I Almanna- & Heilsumálastýrið Fyrisitingardeildin Eirargarður 2 100 Tórshavn Hjálagda tilfar verður við hesum sent til stýrið sum Almannastovunar viðmerkingar til ætlanirnar

Læs mere

Høringssvar fra Adoption & Samfund vedrørende udkast til bekendtgørelse for Færøerne om godkendelsen som adoptant.

Høringssvar fra Adoption & Samfund vedrørende udkast til bekendtgørelse for Færøerne om godkendelsen som adoptant. Ministeriet for Børn, Ligestilling, Integration og Sociale Forhold E-mail: familieret@sm.dk og npwi@sm.dk Rønde, den 17. april 2015 Høringssvar fra Adoption & Samfund vedrørende udkast til bekendtgørelse

Læs mere

Kirkjuligt Missiónsblað

Kirkjuligt Missiónsblað Nr. 3 mai. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað BÍBLIAN - KELDA TIL LJÓS OG FATAN Tá ið Sun Yat-sen, sum var ein politiskur oddamaður í Kina í 1912, einaferð varð spurdur, nær stóra vekingin í Kina byrjaði,

Læs mere

11. december (Indsendelsesbekendtgørelsen) Kapitel 1 Anvendelsesområde

11. december (Indsendelsesbekendtgørelsen) Kapitel 1 Anvendelsesområde Nr. 1385 11. december 2007 Bekendtgørelse for Færøerne om indsendelse og offentliggørelse af årsrapporter m.v. hos den færøske registreringsmyndighed, sum broytt við kunngerð nr. 32 frá 22. apríl 2014

Læs mere

Fólkaheilsukanning Hvussu hevur tú tað 2015

Fólkaheilsukanning Hvussu hevur tú tað 2015 Fólkaheilsukanning 2015 - Hvussu hevur tú tað 2015 Fólkaheilsuráðið juni 2016 Sálarheilsa Sálarheilsa Perceived Stress Scale Í hesi kanningini verður PSS (Perceived Stress Scale) nýtt fyri at meta um sálarheilsuna

Læs mere

Føroyskur saltfiskur væl umtóktur

Føroyskur saltfiskur væl umtóktur Nr. 294 Hósdagur 29. mai 2003 10,- Landsstýrið hevur sjálvt gjørt fakfeløg til mótpartar Síða 24 Søgan hjá Onnu Evensen Anna Evensen var dóttir tann fyrsta Lützen í Føroyum og mamma A. C. Evensen, sum

Læs mere

Út á Fagranes, har 7 fiskimenn mistu lívið í 1927

Út á Fagranes, har 7 fiskimenn mistu lívið í 1927 Nr. 300 Hósdagur 28. august 2003 10,- Síða 10 Umboð fyri Tony Blair á fund við FF Tony Blair hevur sovæl Irak sum føroysku fiskidagaskipanina í huganum. Seinasti partur av Onnu Evensen Út á Fagranes, har

Læs mere

Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya

Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit frá nevndini, landsstýrið setti 1. apríl 1993, at kanna stýrisskipanarviðurskifti Føroya. Sjúrður Rasmussen, adv.

Læs mere

Kirkjuligt Missiónsblað

Kirkjuligt Missiónsblað Nr. 7 nov. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað VIT MUGU HAVA HEILAGA ANDAN. Uttan halgan skal eingin síggja Harran! (Heb.12,14) Tað er ein sannleiki, sum nógv kenna, men sum fá veruliga hugsa um. Hvussu

Læs mere

Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga nr. 3 2005

Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga nr. 3 2005 Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga nr. 3 2005 Úr innihaldinum: ICN og -ráðstevnan 2005, Altjóða sjúkrarøkt, í Taipei Fá3 havt norðurlendskan fund í Føroyum 2 år på Grønland 1950-1952 Frásøgn frá sálarsjúkum

Læs mere

hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin

hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin Fjarlestur frá topp 16 til 100 hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? g Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin 2 Fjarlestur skrá Evnir Hví fjarlestur? Fjarlestur

Læs mere

Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1

Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1 Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1 Snorri Fjallsbak 2 Tað er stórur munur á einari kanin og einari kanón. Tí er tað sera umráðandi, at vit gera okkum ómak, tá ið vit skriva orðini, og at vit stava

Læs mere

Álit. viðvíkjandi klagu um handfaringina hjá Hvalbiar kommunu av eini innlitsáheitan

Álit. viðvíkjandi klagu um handfaringina hjá Hvalbiar kommunu av eini innlitsáheitan Tórshavn, tann 10. september 2010 J.Nr.: 201000034 / 27 Álit viðvíkjandi klagu um handfaringina hjá Hvalbiar kommunu av eini innlitsáheitan Við skrivi, dagfest 27. februar 2010 hevur A sent umboðsmanninum

Læs mere

Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan

Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan Síða 1 av 5 Til Brunaumsjón landsins, Tinghúsvegi 5, 100 Tórshavn Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan Anleggseigari Navn: Bústaður: Att.: Anlaggsadressa Navn: Bústaður: Kontaktpersónur:

Læs mere

http://www.vagaportal.fo/pages/posts/oli-jacobsen-skrivar-v...

http://www.vagaportal.fo/pages/posts/oli-jacobsen-skrivar-v... Page 1 of 9 Mikudagur 26 August 2009 Set til startsíðu Lýsingar Um Vágaportalin Forsíða Vágatíðindi Onnur tíðindi Mentan Bøkur Tónleikur Framsýningar Ólavur í Beiti tann 06/06/2009 kl. 18:34 Tiltøk Krutl

Læs mere

Felagslívstrygging. fyri limir í Føroya Fiskimannafelag. Havnar Arbeiðsmannafelag Føroya Arbeiðarafelag. Felagslívstrygging

Felagslívstrygging. fyri limir í Føroya Fiskimannafelag. Havnar Arbeiðsmannafelag Føroya Arbeiðarafelag. Felagslívstrygging Felagslívstrygging fyri limir í Føroya Fiskimannafelag 2016 Havnar Arbeiðsmannafelag Føroya Arbeiðarafelag Felagslívstrygging 2013 1 Føroya Fiskimannafelag Føroya Fiskimannafelagið (nevnt felagið) hevur

Læs mere

Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.:

Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.: Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.: 200900059 Viðgjørt: ABD Løgtingsmál nr. 149/2008: Uppskot til løgtingslóg um at broyta ymsar vinnufelagalógir (fylgibroytingar til grannskoðaralógina)

Læs mere

Enok maðurin, sum gekk við Gudi

Enok maðurin, sum gekk við Gudi Enok maðurin, sum gekk við Gudi Les ið: 1. Mós. 5,21-23; Hebr. 11,5-6 og Judas v. 1-1 UMSKIFTIÐ. Bíbliulesarar kenna helst Enok sum mannin, sum gekk saman við Gudi. Eitt umskifti kom í lívi Enoks, tá ið

Læs mere

OVERENSKOMST FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ FARMAKONOMFORENINGEN MELLEM

OVERENSKOMST FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ FARMAKONOMFORENINGEN MELLEM 2010 OVERENSKOMST MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 Systemansvarlige og undervisere...

Læs mere

OVERENSKOMST 2011 til 2015

OVERENSKOMST 2011 til 2015 OVERENSKOMST 2011 til 2015 MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 Systemansvarlige

Læs mere

ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN. Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin

ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN. Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin KAPPINGARÁRIÐ 2014-15 HEIMA Í HOYVÍK ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin Pensjón Betri at hava gott í væntu 1. januar 2014 kemur nýggja pensjónslógin

Læs mere

Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins. Uppskot. til

Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins. Uppskot. til Tórshavn, tann 19.februar 2008 J.Nr.: 8201-73-0003/2007 (at tilskila í svari) Viðgjørt: sn Løgtingið Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins.

Læs mere

SÁTTMÁLI MILLUM FARMAKONOMFORENINGEN OG FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ

SÁTTMÁLI MILLUM FARMAKONOMFORENINGEN OG FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ SÁTTMÁLI MILLUM FARMAKONOMFORENINGEN OG FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ 1 Ansættelse Stk. 1. Denne overenskomst omfatter farmakonomer og defektricer ansat i det færøske apotekervæsen. Stk. 2. Apoteket er forpligtet til

Læs mere

HAVNAR KLUBBI oktober Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár.

HAVNAR KLUBBI oktober Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár. Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár. 1799-27.oktober - 1959 Teksturin er ikki broyttur, bert innskannaður, og tí sæst týðiliga, hvussu nógv skriftmálið hevur broytt seg tey seinastu

Læs mere

Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum

Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum LØGTINGIÐ 19 nevndin Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum 19 nevndin: Joen Magnus Rasmussen, formaður Kristina Háfoss, næstforkvinna Helgi Abrahamsen

Læs mere

Skrá. Vælkomin Malan Johansen, orðstýrari. Talgildar Tænastur Durita Tausen, varastjóri á Gjaldstovuni

Skrá. Vælkomin Malan Johansen, orðstýrari. Talgildar Tænastur Durita Tausen, varastjóri á Gjaldstovuni Skrá Vælkomin Malan Johansen, orðstýrari Um talgilding í Føroyum higartil, tørvin á eini strategi og Talgildu Føroyar Leif Abrahamsen, stjóri á Gjaldstovuni Talgilding og e-governance í einum altjóða høpi

Læs mere

Miðnámsrit. Um blaðið. 13 mai 2017

Miðnámsrit. Um blaðið. 13 mai 2017 Miðnámsrit 13 mai 2017 Um blaðið Fleiri føroyskir miðnámsnæmingar vilja lesa víðari í Føroyum nú enn fyrr. Tað vísir nýggj kanning, sum er gjørd ímillum miðnámsnæmingar. Politiski myndugleikin má tí taka

Læs mere

Mest støðuga fiskavirkið er í Vági

Mest støðuga fiskavirkið er í Vági Nr. 338 Hósdagur 17. mars 2005 12,- Síða 17 Einki hendir í rækjumálinum Tveir mánaðar eftir freistina hjá løgmanni er einki hent. Small is beautiful kunnu teir eisini siga í Vági. Vit hava vitjað JMA.

Læs mere

Ársfundur hjá Landsneti

Ársfundur hjá Landsneti Fundarfrásøgn frá ársfundi hjá Landsneti á Hotel Føroyum, fríggjadagin 14. februar 2014 kl. 12.55 15.45 Ársfundur hjá Landsneti 1 ÁRSFUNDUR 2014 Hilmar Høgenni, formaður: Eg skal sum formaður í brúkararáðnum

Læs mere

Skatta- og avgjaldsmál avgerðir

Skatta- og avgjaldsmál avgerðir Skatta- og avgjaldsmál avgerðir Mál nr.: Lóg: Avgerð tikin: 09-03-31-72 Meirvirðisgjaldslógin 12 29.11.2010 Sýtt útgjald av íløgu-mvg. Søla av virksemi. Próvbyrða. Samandráttur: Kært er um, at TAKS hevur

Læs mere

Hugburður til føroysk yrkisorð

Hugburður til føroysk yrkisorð JÓGVAN Í LON JACOBSEN Hugburður til føroysk yrkisorð Endamálið við hesi grein er at siga eitt sindur um hugburð føroyinga til føroysk yrkisorð og um yrkisorðafrøði yvirhøvur. Grundarlagið undir greinini

Læs mere

Løgtingið Tórshavn, tann 9.juni 2015 J.nr.: 12/ Løgtingsmál nr. / 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar søloven

Løgtingið Tórshavn, tann 9.juni 2015 J.nr.: 12/ Løgtingsmál nr. / 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar søloven Løgtingið Tórshavn, tann 9.juni 2015 J.nr.: 12/00004 Løgtingsmál nr. / 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar søloven Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri

Læs mere

Ein livandi Kristus til ein doyggjandi heim

Ein livandi Kristus til ein doyggjandi heim Ein livandi Kristus til ein doyggjandi heim John Drane prestur segði frá lívssøgu síni í God Channel. Hann kom ikki úr einum kristnum heimi. John var nógv hjá abba sínum, sum heldur ikki var trúgvandi.

Læs mere

Heilsan hjá langfarafiskimonnum

Heilsan hjá langfarafiskimonnum Nr. 307 Hósdagur 11. desember 2003 10,- Síða 3 Søgan um John Dam John Dam var ein megnarmaður. Vit ummæla bókina og hava frásøgn frá móttøkuni, tá bókin varð handað. Bátasøgan á Eiði Vit hava fyrsta av

Læs mere

Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar

Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar Bjarni Mortensen Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar Bjarni Mortensen 1 Úrtak. Greinin er skrivað sum partur av próvtøkuni á skeiði í føroyskum kollektivum arbeiðsrætti. Greinin viðger støðuna

Læs mere

Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini

Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini Tórshavn 22. august 2007 Innlendismálaráðið Postboks 159 FO-110 Tórshavn Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini Samandráttur Fakfeløgini eru sera ivasom um ætlaðu broytingarnar í útlendingalógini,

Læs mere

Svenskur elitusvimjivenjari

Svenskur elitusvimjivenjari Síða 26 Nr. 275 Hósdagur 15. august 2002 10,- Svenskur elitusvimjivenjari til Føroya Svenski Mats fann kærleikan í Føroyum So nú liggur fyri hjá okkara svimjarum Fiskiskapur: Meira av tungu og størri upsi

Læs mere

Lívsins salt. Vit hava verið í Ibiza og hugt eftir saltframleiðslu. Neptun og Nólsoy

Lívsins salt. Vit hava verið í Ibiza og hugt eftir saltframleiðslu. Neptun og Nólsoy Nr. 327 Hósdagur 7. oktober 2004 12,- Síða 5 Frá fiskimanni til trúboðara Herfyri kom út bókin "Johan" við undirheitinum "Fra fisker til menneskefisker". Lívsins salt Vit hava verið í Ibiza og hugt eftir

Læs mere

Landsstýrismálanevndin hevur viðgjørt málið á fundum 30. oktober 2012, 22. januar, 21. mars og 11. apríl 2013.

Landsstýrismálanevndin hevur viðgjørt málið á fundum 30. oktober 2012, 22. januar, 21. mars og 11. apríl 2013. Jørgen Niclasen, landsstýrismaður, Fíggjarmálaráðið Aksel V. Johannesen, løgtingsmaður, Maritugøta 79, Hoyvík Eyðgunn Samuelsen, løgtingskvinna, Jørundsgøta 40, Klaksvík Kristina Háfoss, løgtingskvinna,

Læs mere

Ferðafra søgn. Í Íslandi og Danmark januar 2015

Ferðafra søgn. Í Íslandi og Danmark januar 2015 Ferðafra søgn Í Íslandi og Danmark januar 2015 Ferðafrásøgn hjá arbeiðsbólkinum, ið skrivar tilmæli til Mentamálaráðið og Almannamálaráðið um miðnámsskúlatilboð til fólk við serligum tørvi. Arbeiðsbólkurin

Læs mere

Suðuroyar Sparikassi P/F

Suðuroyar Sparikassi P/F Fundarstjóri / Dirigent: / Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2014 Innihaldsyvirlit / Indholdsfortegnelse

Læs mere

DOM. Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt påstand om:

DOM. Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt påstand om: DOM Afsagt den 14. juni 2011 i sag nr. BS 1270/2010: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J og K mod TAKS Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt

Læs mere

Fiskimaðurin Andrias í Tarti. Vit ynskja honum tillukku og hava 5. part av hansara lívssøgu. M.a. eru vit í barsil hjá Georg L. Samuelsen í 1911.

Fiskimaðurin Andrias í Tarti. Vit ynskja honum tillukku og hava 5. part av hansara lívssøgu. M.a. eru vit í barsil hjá Georg L. Samuelsen í 1911. Nr. 379 Hósdagur 23. november 2006 15,- Síða 6 Søgan um Coronet Frásøgn frá samkomuni í Klaksvík Fiskimaðurin Andrias í Tarti 100 ár Vit ynskja honum tillukku og hava 5. part av hansara lívssøgu. M.a.

Læs mere

INNIHALDSYVIRLIT. INNGANGUR... 4 Arbeiðssetningur...4 Arbeiðsgongdin...4 Arbeiðsbólkar...5

INNIHALDSYVIRLIT. INNGANGUR... 4 Arbeiðssetningur...4 Arbeiðsgongdin...4 Arbeiðsbólkar...5 INNIHALDSYVIRLIT INNGANGUR... 4 Arbeiðssetningur...4 Arbeiðsgongdin...4 Arbeiðsbólkar...5 BAKSÝNI... 6 Psykiatri higartil...6 Psykiatriætlan fyri ár 2000...6 Psykiatrisk viðgerð...7 Viðgerðarætlanir...8

Læs mere

Skipari kláraði tað, sum læknar ikki kundu! Læknarnar vildi taka beinið av Palla, men hann noktaði.

Skipari kláraði tað, sum læknar ikki kundu! Læknarnar vildi taka beinið av Palla, men hann noktaði. Nr. 357 Hósdagur 22. desember 2005 12,- FF-blaðið og Føroya Fiskimannafelag ynskja øllum okkara sjófólki, lesarum og føroyingum annars ein gleðilig jól og eitt av Harranum signað nýggjár. Síða 14 Atlantic

Læs mere

ABC fyri sálarliga heilsu. Hvat er ABC-ætlanin?

ABC fyri sálarliga heilsu. Hvat er ABC-ætlanin? ABC fyri sálarliga heilsu Fólkaheilsuráðið hevur avgjørt at arbeiða við eini sálarliga heilsufremjandi verkætlan, ABC fyri sálarliga heilsu, ið hevur sín uppruna í Avstralia. Upprunaliga heiti á verkætlanini

Læs mere

Innleiðsla til tema 1 og eind I Samrøður. Persónlig menning. Innleiðsla Umsorgan og eginumsorgan Tørvir. Lesihættir Logbók Kap. 42

Innleiðsla til tema 1 og eind I Samrøður. Persónlig menning. Innleiðsla Umsorgan og eginumsorgan Tørvir. Lesihættir Logbók Kap. 42 Ástøði I: Kap. Í Innihald Síða í Tema 1. Leikluturin og arbeiðsumráði (alisti niðast) hjá heilsuhjálparanum. Tema tímar til tema 1 og eind I Persónlig menning Røkt og skjalfestan Kap.1 Kap.2 Umsorgan og

Læs mere

SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014

SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014 SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014 Góðu norðurlendsku vinir, Tórshavn hin 10 December 2013 Tað er okkum ein gleði at bjóða tær til Føroya í samband við Samnordisk Pensionärskultur

Læs mere

FF-blaðið í Frankaríki Vit vóru bæði á fiskivinnuvitjan og til fótbólt. Drúgv og øðrvísi frásøgn

FF-blaðið í Frankaríki Vit vóru bæði á fiskivinnuvitjan og til fótbólt. Drúgv og øðrvísi frásøgn Nr. 350 Hósdagur 8. september 2005 12,- FF-blaðið í Frankaríki Vit vóru bæði á fiskivinnuvitjan og til fótbólt. Drúgv og øðrvísi frásøgn Síða 11 Petrea: Droymdi lagnuna hjá manningini á Nólsoynni Víst

Læs mere

VÆLKOMIN Á AÐALFUND 25. MARS

VÆLKOMIN Á AÐALFUND 25. MARS VÆLKOMIN Á AÐALFUND 25. MARS FEBRUAR 2017 pedagogfelag.fo AT SKIPA SEG, AT KOMA Á MÁL, OG MÁLIÐ ER AT FÁA EINA ÚTBÚGVING síða 20 Vit hava stórar avbjóðingar síða 4 Sosialpedagogiska arbeiðið høgt raðfest

Læs mere

Sólskinssøga á heilsuøkinum

Sólskinssøga á heilsuøkinum Malmberg farin Malmberg var tann seinasti frá Tór 2. Síða 19 Nr. 330 Hósdagur 18. november 2004 12,- Síða 4 Okkurt hendir á heilsuøkinum. Sólskinssøga á heilsuøkinum Bluffið hjá løgmansskrivstovuni Politiska

Læs mere

Sáttmáli millum Føroya Tekniska Lærarafelag og Fíggjarmálaráðið um arbeiðstíð og yvirtíð

Sáttmáli millum Føroya Tekniska Lærarafelag og Fíggjarmálaráðið um arbeiðstíð og yvirtíð Sáttmáli millum Føroya Tekniska Lærarafelag og Fíggjarmálaráðið um arbeiðstíð og yvirtíð 1. Arbeiðstíð Hjá lærara í fulltíðarstarvi er arbeiðstíðin 2080 arbeiðstímar um árið íroknað feriu og aðrar frídagar,

Læs mere

HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING

HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING - nú talan um synd og frelsu er avoldað? Missiónsvika á Argjum 13. februar 2016 Alt hevur hann gjørt lagaligt til sína tíð, eisini ævina hevur hann lagt í hjørtu teirra, men

Læs mere

Grannskoðaraeftirlitið. Grannskoðaraeftirlitið. Ársfrágreiðing. Almannakunngjørd 23. juni 2017

Grannskoðaraeftirlitið. Grannskoðaraeftirlitið. Ársfrágreiðing. Almannakunngjørd 23. juni 2017 Grannskoðaraeftirlitið Ársfrágreiðing 2016 Almannakunngjørd 23. juni 2017 Skrivstovuhald: Skráseting Føroya Sigmundargøta 13 Boks 264 110 Tórshavn Tlf.: +298356010 E-mail: skr@skraseting.fo Innihaldsyvirlit

Læs mere

VIRKISÆTLAN. Frágreiðing og tilmæli um framtíðar elorkuskipanina í Føroyum

VIRKISÆTLAN. Frágreiðing og tilmæli um framtíðar elorkuskipanina í Føroyum VIRKISÆTLAN Frágreiðing og tilmæli um framtíðar elorkuskipanina í Føroyum Vinnumálaráðið januar 2015 Arbeiðssetningur og arbeiðsbólkur Vinnumálaráðið setti í 2012 ein arbeiðsbólk at gera virkisætlan og

Læs mere

Lesiætlan og bókalisti (pensum) Heilsurøktarar, rev sept 13 (Obs! nýtt fak í farmakologi kemur frá mars 2016)

Lesiætlan og bókalisti (pensum) Heilsurøktarar, rev sept 13 (Obs! nýtt fak í farmakologi kemur frá mars 2016) Ástøði I, Tíma- Innihald Síða í bók, Eldraøkið tal (sí bókalista niðast) Innleiðsla til tema 1 og At læra útbúgvingina og hvønn annan at eind I kenna Almanna- og heilsulæra Eldri og samfelagið Heimild

Læs mere

Uppskot til. ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar partar av broytingum í hjúnabandslógini og rættarvirknaðarlógini

Uppskot til. ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar partar av broytingum í hjúnabandslógini og rættarvirknaðarlógini Sonja J. Jógvansdóttir Bjørt Samuelsen Hanna Jensen Kristianna Winther Poulsen løgtingskvinnur Løgtingið Løgtingsmál nr. 19/2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar partar av

Læs mere

Nýggj skip. 70 ár síðan Nólsoy gekk burtur Søgan um ringin sum kom aftur. Svenskari vitjað í Føroyum í 56 ár

Nýggj skip. 70 ár síðan Nólsoy gekk burtur Søgan um ringin sum kom aftur. Svenskari vitjað í Føroyum í 56 ár Síða 21 Svenskari vitjað í Føroyum í 56 ár Nr. 325 Hósdagur 2. september 2004 12,- Tann sum ikki hevur verið í Fugloy hevur ikki verið í Føroyum! Á ferð í Fugloy Síða 11 70 ár síðan Nólsoy gekk burtur

Læs mere

Bjørn kann ikki nokta fiskimonnum at kryvja við maskinu

Bjørn kann ikki nokta fiskimonnum at kryvja við maskinu Nr. 359 Hósdagur 26. januar 2006 15,- Síða 18 Tíðindi frá Gianfranco Gjørdi orðabók og mátti av landinum. Men vit hava frætt frá honum Karl Johan Joensen: Av Eiði til Esbjerg Droymdi at hann fór at verða

Læs mere

Vinnan í Gøtu 20 ár. Landsfundurin 2006

Vinnan í Gøtu 20 ár. Landsfundurin 2006 Síða 23 Nr. 382 Hósdagur 11. januar 2007 15,- Av "Atlantic Navigator" út á Stóru Dímun Síða 4 Landsfundurin 2006 Vit hava nógv tilfar frá landsfundinum. Hvalaveiðan í Suðuríshavinum Hesa ferð hava vit

Læs mere

Laksur frá veiðu í Alaska til sølu av føroyingi í USA

Laksur frá veiðu í Alaska til sølu av føroyingi í USA Nr. 303 Hósdagur 16. oktober 2003 10,- Síða 25 Dýpið skuldi loddast eftir fólkaatkvøðuna í 1946 Vit hava eitt higartil ókent ískoyti til søguna aftaná fólkaatkvøðuna. Framstig í Fugloy: Kundu rógva til

Læs mere

Doyving Tú skalt fasta fyri skurðviðgerð Fyri skurðviðgerð 3. Á skurðdeildini Full doyving Lokal doyving Rygg doyving..4

Doyving Tú skalt fasta fyri skurðviðgerð Fyri skurðviðgerð 3. Á skurðdeildini Full doyving Lokal doyving Rygg doyving..4 Doyving Doyving Tú skalt fasta fyri skurðviðgerð Fyri skurðviðgerð 3 Á skurðdeildini Full doyving Lokal doyving Rygg doyving..4 Eftir skurðviðgerðina Vitjan í viðrakningarstovuni.5 Kunning um doyving Er

Læs mere

Skeiðupplýsingar. Skeiðsnummar 7720.14 ECTS 15.00 Heiti Endamál

Skeiðupplýsingar. Skeiðsnummar 7720.14 ECTS 15.00 Heiti Endamál Skeiðupplýsingar Skeiðsnummar 7720.14 ECTS 15.00 Heiti Endamál Innihald Starvsfólka leiðsla, leiðsla av námsfrøðiligum arbeiði og strategisk leiðsla Endamálið er, at tey lesandi út frá ástøðiliga tilfarinum

Læs mere

Vit hava drúgva frásøgn frá landsfundinum hjá FF. Í komandi blað hava vit meira tilfar, so sum hagtøl hjá FF. Landsfundur FF s

Vit hava drúgva frásøgn frá landsfundinum hjá FF. Í komandi blað hava vit meira tilfar, so sum hagtøl hjá FF. Landsfundur FF s Baksíðan Nr. 333 Hósdagur 6. januar 2005 12,- Jólahugni í Undirhúsinum Vit hava drúgva frásøgn frá landsfundinum hjá FF. Í komandi blað hava vit meira tilfar, so sum hagtøl hjá FF. Síða 11 Landsfundur

Læs mere

Starvsblaðið. LIMABLAÐ Nr. 3 oktober á ð s l i m u r

Starvsblaðið. LIMABLAÐ Nr. 3 oktober á ð s l i m u r Starvsblaðið LIMABLAÐ Nr. 3 oktober 2010 NSO ráðstevna Eftirstarv Bygdarr á ð s l i m u r og B71-stuðul Starvsblaðið verður sent limum Starvs manna felagsins ókeypis. Loyvt er at endurgeva tilfar, ella

Læs mere

Smiðjan á Skipanesi Brot úr okkara smiðjusøgu. Okkara maður í Nambia. Er prískappingin í vanda? Børn á Sanatoriinum

Smiðjan á Skipanesi Brot úr okkara smiðjusøgu. Okkara maður í Nambia. Er prískappingin í vanda? Børn á Sanatoriinum Síða 4 Nr. 372 Hósdagur 27. juli 2006 15,- Hvussu minka við gapið millum fiskimenn og fiskifrøði? Frásøgn frá fundi við Menakhem Ben Yami Eru vit við at fara aftur í 80-ini? Síða 26 Er prískappingin í

Læs mere

90 ár síðani skaðagrindina. í Sandvík

90 ár síðani skaðagrindina. í Sandvík Síða 11 Nr. 335 Hósdagur 3. februar 2005 12,- Ran farin fyrsta túrin Enn eru knotur í føroyingum 90 ár síðani skaðagrindina í Sandvík 13. februar eru liðin 90 ár síðani ringastu skaðagrind í søguni. Vit

Læs mere

Men størstur av teimum er kærleikin

Men størstur av teimum er kærleikin Nr. 19 17. september 2017 77. árg. Men størstur av teimum er kærleikin 1. Kor.13,13. Vitið góðtekur ikki altíð arbeiðsháttin hjá kærleikanum, og lívið hevði verið fátækt, um tað var soleiðis. Meðan vitið

Læs mere

Sjúklinganøgdsemis kanningin

Sjúklinganøgdsemis kanningin Spurnakanning 2007 Sjúklinganøgdsemiskanningin Spurnakanning 2007 Sjúklinganøgdsemis kanningin millum 879 innlagdar sjúklingar www.ahr.fo www.patientoplevelser.dk Enheden for Brugerundersøgelser vegna

Læs mere

Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012

Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012 ISSN 0903-7772 Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012 Greitt úr hondum hevur Høgni Debes Joensen, landslækni Medical Report 2011-2012 from the Chief Medical Officer in the Faroes 1 2 Heilsulýsing Landslæknans

Læs mere

Kirkjuligt Missiónsblað

Kirkjuligt Missiónsblað Nr. 7 nov. 2008 61. árið Kirkjuligt Missiónsblað JESU FANGI Tá ið Jesus varð tikin uttanfyri Getsemane urtagarð, varð hann førdur til Kaifas, høvuðsprestin, har hann varð avhoyrdur og sat fangi nakrar

Læs mere

Uppskot. til. Mælt verður ríkismyndugleikunum til at seta soljóðandi uppskot til kongliga fyriskipan í gildi fyri Føroyar:

Uppskot. til. Mælt verður ríkismyndugleikunum til at seta soljóðandi uppskot til kongliga fyriskipan í gildi fyri Føroyar: Bjørt Samuelsen Rigmor Dam Poul Michelsen løgtingsfólk Løgtingið Løgtingsmál nr. 51/2013: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar partar av broytingum í hjúnabandslógini og rættarvirknaðarlógini

Læs mere

Føroyskt Kap Verdiskt Mexicanskt brúdleyp Seinastu tvær vikurnar hava verið tvey brúdleyp sum úrslit av, at Logos vitjaði í Føroyum í 2001.

Føroyskt Kap Verdiskt Mexicanskt brúdleyp Seinastu tvær vikurnar hava verið tvey brúdleyp sum úrslit av, at Logos vitjaði í Føroyum í 2001. Nr. 296 Hósdagur 26. juni 2003 10,- Síða 3 Bjargið rækjuflotanum! FF hevur heitt á landsstýrið um at taka stig til at bjarga rækjuflotanum. Anna Evensen 3. partur Síða 11-12, 17-18 Søgan um persónsupplýsingar

Læs mere

Løgtingsmál nr. 19/1998. Uppskot til ríkislógartilmæli um lov om videnskabsetisk komitésystem og behandling af biomedicinske forskningsprojekter

Løgtingsmál nr. 19/1998. Uppskot til ríkislógartilmæli um lov om videnskabsetisk komitésystem og behandling af biomedicinske forskningsprojekter Tórshavn, tann 29-10-98 J.Nr.: 687-3/98 (at tilskila í svari) Viðgjørt: BP/pm Føroya Løgting. Tygara skriv Løgtingsmál nr. 19/1998. Uppskot til ríkislógartilmæli um lov om videnskabsetisk komitésystem

Læs mere

Kunngerð. grannskoðaraváttanir v.m.

Kunngerð. grannskoðaraváttanir v.m. Uppskot til Kunngerð um grannskoðaraváttanir v.m. Við heimild í 15, stk. 4 og 51, stk. 2 í løgtingslóg nr. 45 frá 11. mai 2009 um góðkendar grannskoðarar og grannskoðanarvirkir, sum seinast broytt við

Læs mere

Kreppa í norska fiskiídnaðinum. Gretha á Malta verður 70 ár. Føroyskar skipasmiðjur eru kappingarførar. Íslendskt reiðarí:

Kreppa í norska fiskiídnaðinum. Gretha á Malta verður 70 ár. Føroyskar skipasmiðjur eru kappingarførar. Íslendskt reiðarí: Síða 9 Nr. 278 Hósdagur 10. oktober 2002 10,- Gretha á Malta verður 70 ár Síða 16 Sat í fongsli fyri fakfelagsvirksemi Vit hava hitt samstarvsfelaga hjá Lech Walesa, sum á egnum kroppi hevur følt, hvat

Læs mere