Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

Størrelse: px
Starte visningen fra side:

Download "Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr. 1 2012"

Transkript

1 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

2 Ulluinnarni aqutsisut Leif Fontaine, Sisimiut Siulittaasoq Otto Storch, Aasiaat Jens Sandgreen, Qasigiannguit Hans Nielsen, Qaarsut Petrus Biilmann Pisortaq Aksel Blytmann, Piniakkanut siunnersorti Isak Vahl, Narsaq Siu. tullia Peter Olsen, Ilulissat Siulersuisuunernut ilaasortat Sulisut Jens Danielsen, Qaanaaq Adam Dahl, Sisimiut Ejnar Jakobsen, Arsuk Ole Petersen, Upernavik Johan Uitsatikitseq, Kuummiut Lars Mathæussen, Nuuk Niels Boassen, Lars Dahl, Siunnersortaaneq Aningaaserisoq Siunnersuisarfik Ludvig Jens, Hansen, Kielsen Aqutsisoq/ Teknikimut Chefkonsulent siunnersorti Sineriassortoq nr KNAPK, Postboks 386, Aqqusinersuaq 31, 3900 Nuuk Telefon: , telefax Mail: Akisussaasoq: Petrus Biilmann Aaqqissuisoq: Ludvig Hansen Assit: KNAPK Amerl.: eks. Isikkulersuisoq suliarinnittorlu: Oddi Aningaasaliisoq: Namminersorlutik Oqartussat Saqqaani asseq: Carsten Engevang Meeraavugulli allanut suliakkiissutigisarlugit! Allattoq: Leif Fontaine, KNAPK-mi siulittaasoq 1776-mi Den Kongelige Grønlandske Handel aallartimmalli nunatta pisuussutai uumassusillit aalisakkat qaleruallit piniakkallu nunatsinniit avammut tunineqartalerput. Taamanikkulli maani imartatsinni uumassusillit isumalluutivut danskit nunaanni tunisassiarineqarlutik danskinut niivernermi aningaasarsiornikkut annertuumik iluaqutigineqalerput ullumannamut suli taamatut sunniuteqartumik. Tamatum alu kingunerisaanik nunatsinni aalisartut nunarsuarmi akinik minnerpaanik akilersorneqarput mi ullumikkut oqartariaqalerpugut tamanna tassa naammaleqaaq! Nunarput 2009-mi namminersulerpoq. Nunami maani aalisartut, piniartut na m minneq pigisaminnik tunisassiorfinnik pilersitsisariaqarput. Tamannalu nunatta naalakkersuinikkut aqutsisuisa tapersersorlugu ammaattariaqarpaat! Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiutitta pingaarnersaat, tassalu aalisarneq piniarnerlu inuiaat ullut tamarluinnaasa inuussutissaminnik pisariaqartitaminnik aallerfigisarpaat. Taamaattorli sineriassuatsinni pisu ussutitta atorluarneqarnissaannut suli pitsaanerungaartumik iliuuseqarnissa tsinnik pisariaqartitsivugut. Ukio rpa ssuanngortuni aalisakkatigut tunitsive qarnikkut tunisassiorfeqarnikkullu pi o rsaaneq killeqarsimavoq, ajoraluartumik piniakkat imarmiuppata nunam inngaaneersuuppataluunniit, aalisa kk atuulli tunitsiveqartinnissaannut aammalu tunisassiarineqarnissaannut pe r i arfissaannik piorsaasimanngilagut. Ta ssami kalaaliminernik tuniniaaviit eqqaassanngikkaanni allanik periarfissiisoqarnikuunngilaq. Pingaaruteqarpoq maannakkut siunissaq eqqarsaatigalugu Kalaaliaq q at kisii sa isumalluutigiunnaarlugit nutaamik eqqarsarluni marloqiusamik tunitsivinnik, aalisakkanut neqinullu tunisassiorfittalinnik pilersitsiortornissaq pisariaqalerpoq. Sineriassuatsinni fabrikkit matoorarneqartarput, tassani Royal Greenland-ip inuiaqatigiit sinnerlugit aqutaat, aalisakkat tunitsivimmut tulaanneqartartut avammut niuerutigineqarnissaannut annikippallaale rsullu matuinnartarpaat. Tamanna allanngorluinnartariaqalerpoq Kalaallinik nunaqavissunit aalisartunik piniartunillu tiguneqartariaqalerput pisiarineqarlutilluunniit. Aqutsiveq arsinnaapput ataatsimoorussaminnik aqutsisulerlugu, ikioqatigiinnikkut sumi sunillu amigaateqarnermik malinnaasussanik. Ilisimaariiluinnarparput Nunarput aa lisarnikkut periarfissarpassuaqaraluartoq, ukiorpassuilli imaaneersunik ava mmut niivernermi ingerlaasitoqaq san ngiitsumik qa jannartumillu inissisimajuartoq pissutigalugu inuiaqatigiit Kalaallit pissarsiaat killeqarpaallaaqaat. Niiveriaatsit nutaaliat periarfissaapput allanguinikkut am m- aanneqarsinnaas ut. Nunap namminersortup tamanna anguniartariaqarpaa nunap nammineq iluani niivernerup annertusarnissaa eqqarsaatigiinnarnagu aammali avammut nunatta inuisa namminersortut niivernikkut annertunerusumik pissarsisalernissaat siunnerfigalugu. Minnerunngitsumillu aalisartut namminneq tunisassiaminnik toqqaannartumik nunarsuarmi aalisakkanut niiverfinnut niiveruteqarneq peqataaffigilertariaqarpaat namminerlu aqutseqataalerlutik. Asseq: KNAPK 2 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

3 SINERISSAP QANITTUANI QALERALLIT Allattoq: Rasmus Nygaard, Ilisimatusartoq, Pinngortitaleriffik. Aalisarnerup oqaluttuassartaa Kalaallit Nunaata kangerluini ukiuni 100-ni arlalinni qaleralinniartoqartarsimavoq. Aallaqqaammut aalisaataannarnik arferit soqqaanit sanaanik qaleralinniartoqartarsimavoq kisiannili 1910-p missaani ningittakkanik ilisarititsisoqarmat kalaallit aalisartui sunniuteqarluartunik sakkussaqalerput aammalumi manna tikillugu sinerissap qanittuani tamakku qaleralinniarnerni atorneqarnerupput. Qalerallit Kalaallit Nunaata kangerluini itissutsini tamani aalisarneqarsinnaapput, naallu siusinnerusukkut Kujataani kangerlunni, Alluitsup Kangerluani, Ikersuarmi aamma Nuup eqqaani kangerlunni, qaleralinniartoqartarsimagaluartoq Upernaviup, Uummannap aamma Qeqertarsuup Tunuata eqqaanni qaleralinniartarfiit ullumikkut pingaaruteqarnersaapput. Sumiiffinni pingasuusuni taakkunani 1970-kkut qeqqat tikillugu ukiumut tulaanneqartartut katillugit tonsit inortarsimavaat, kisianni illoqarfinni nunaqarfinnilu tunitsivissatut periarfissat pitsanngorsarneqarnerisa kingorna tulaanneqartartut amerleriarujussuarput. Ingammik 1990-ip kingorna, tamatumammi nalaani ukiumut pisarineqartartut tonsit sinnerlugit amerlassuseqalerput. Tassa imaappoq ukiuni 20- ni kingullerni qaleralinniartoqartartorujussuusoq tamannalu ilutigalugu 2008 tikillugu pisarineqartartut killilersugaanngillat, tassami ukiumi tassani sinerissap qanittuani pisassiissutit aatsaat atuutsinneqalermata. Qalerallit itisoormiuupput aammalu Kalaallit Nunaata imartaani kangerluinilu 200 meteriniit 2000 meterit sinnerlugit itissusilinni uumasuullutik p kingorna Tjalfemik ilisimasassarsiortoqarneratali 1 kingorna biologip Adolf Severin Jensenip qalerallit kangerlunni suffisannginnerarpai aammalu suffisarfiit pingaarnerpaat Davis Strædep imartaani itisuumiinnerarlugit. Kingusinnerusukkut qaleralinnik tukeqqaanik nalunaaqutsersuilluni misileraanernit tamakkulu sarfaatsinnerannik nakkutilliinernit taamatut ilimagisaqarluni eqqarsarneq uppernarsarneqarpoq. Ukiup qaammataani qalerallit suffereeraangata manniit 4-5 mm-isut mikitigisut immap qaavata tungaanukartarput tukertarlutillu. Qaleraleeqqat akimut ersingajattut qaammatini arlalinni immami sarfaatsitittarput aatsaallu 7 cmisut angitigileraangamik immap itinerusup naqqanukartarlutik. Ukiuni siullerni qaleraleeqqat immami ikkattumiittarput alliartornertilli ilutigalugu itinerusumukartarput. Nalunaaqutsersuilluni misileraanerit takutippaat qaleraleeqqat kangerluit paavini ikkannersat ilua tungaanni 2 immap naqqanukartartut kangerlunniiginnangajattartut aammalu qaleraleeqqat sumiiffinnut allanukartartut ikittuinnaasartut. Taamaattumik kangerluit immallu ammaannartut akornini qalerallit paarlakaappiarneq ajorput. Qalerallit tallimanik ukio qaleraangata 45 cm-isullu angitigileraangata aalisarneqalersarput. Nunanit tamalaaneersut ilisimatusarnerannit angusat nutaanerpaat ilimanarsisippaat qalerallit 25-t sinnerlugit ukioqalersinnaasartut. Tassa ima appoq qalerallit arriitsuararsuarmik alliartortartut. Paasissutissanut siunnersuinernullu najoqqutarineqartartut Biologit sumiiffinni avannarpasinnerusuniittannginnerat pissutaalluni qaleraleqassutsimik ilisimasaqannginnerarlugit akuttunngitsumik oqartoqartarpoq, tamanna eqqortuunngilaq. Paasi ssutissarpassuit imminnut attuumaassuteqanngitsut tunngavigalugit siunnersuisoqartarpoq, ingammik ilisimatuussutsikkut angalanernit aalisartunillu paasissutissat atorlugit (piviusuniittut takukkit), tassami aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffii (logbog) 2011-mi nutaatut siunnersuinerni atorneqartalerput. Tamanna ilutigalugu Kalaallit Nunaanni Aalisarnermut Akuersissutinillu Nakkutilliisoqarfimmiut, suliffissuaqarfinneersut aalisartullu ukiuni kingullerni umiatsiaaqqanik qimussinillu qaleranniartarnernit paasissutissat pitsaassusiat pitsanngorsarniarlugit im mikkut suliniuteqarsimapput. Taamaattumik qangaanerusumut san illiullugu ullumikkut paasissutissaateqartoqarnerujussuuvoq. Aalisapilunneq? Kangerlunni qalerallit Davis Strædetimit qaleralinnik pilersorneqartuaannartariaqarpasimmata avataani qaleraleqartillugu sinerissap qanittuani qaleralikillinissaa ernumanarpallaanngilaq. Akerlianik sinerissap qanittuani qalerallit anginerit nungunneqarsinnaapput, taamaalilluni naggataanut qaleraleraannanngorlugit. Qeqertarsuup Tunuani ukiuni kingullerni qalerallit pisarineqartartut 62 cm-iniit 53 cm-inut malunnaatilimmik milleriarsimapput. Oqimaassusiat eqqarsaatigalugu 40 %-it missaannik oqileriarsimapput (qaleralik 53 cm-isut angitigisoq 1,4 kg-it missaanni oqimaassuseqarpoq qaleralillu 62 cm-isut angitigisoq 2,3 kg-it missaanni oqimaassuseqarluni) 4. Taamaalilluni qalerallit Qeqertarsuup Tunuani ullumikkut pisarineqartartut 2005-imi amerlanerpaanerisulli amerlatigaat, naak pisarineqartartut ikileriarujussuarsimagaluartut. Uummannap Uper- Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

4 naviullu eqqaanni qalerallit agguaqatigiissillugu angissusiat qujanartumik suli malunnaatilimmik milleriarsimanngillat. Qaleralimmut ataatsimut takkuttumut aalisartup pissarsiarisartagaannik naatsorsuinerit takutippaat qalerallit aqqanillit missaanni ukioqaleraangata taamaalillunilu 65 cm-iniit 70 cmit tungaanut angissuseeqaleraangata aatsaat pisarineqarpata aalisartumut pissarsiaqaataanerusartut. Biologit siunnersuinerat Siunissami ungasinnerusumi aalisartut sapinngisamik pissarsiaqarnerunissaasa qulakkeerneqarnissaat siunertaralugu siunnersuisoqartarpoq. Aalisakkanik allanik aalisartarnernit misilit- Qaleraleqassutsimik ilisimasat pillugit najoqqutarineqartut: Biologit aalisakkerivinni katersisarnerat: Biologit assistentillu ukiut tamaasa aasakkut ukiukkullu sumiiffinni pingasuusuni tamani qaleralittarineqartartut angissusiat ukioqqortussusiallu pillugit paasissutissanik katersisarput. Taamatut suliniuteqartarneq piniarfinnik nakkutilliisut aamma Kalaallit Nunaanni Aalisarnermut Akuersissutinillu Nakkutilliisoqarfimmi nakkutilliisut ikiortigalugit ukiuni kingullerni pimoorunneqarnerulersimapput imiilli Qeqertarsuup Tunuani qassutit ningartakitsut atorlugit ilisimatuussutsikkut angalasarnerit, tamakkunani qalerallit tamarmiusut katillugit oqimaassusiat aamma qalerallit suli aalisarneqarsinnaanngitsut pillugit takussutissanik ilasinissaq siunertarineqarpoq. Uummannap Upernaviullu eqqaanni 1980-lli qeqqanniit, silarluttarnera teknikkikkullu ajutoortoqartarnera pissutigalugit ukiuni arlalinni unitsinneqartartunik ilisimatuussutsikkut ningittagarsorluni qaleralinniartarnerit. Misissuinerit qalerallit aalisarneqarsinnaasut tamakkerlugit oqimaasussiat pillugit takussutissanut atorneqarput. Upernaviup eqqaaniit Tasiilap eqqaata tungaanut Pinngortitaleriffiup ilisimatusarnermut umiarsuaanik Pâmiut-mik avataasiorluni ilisimatuussutsikkut kilisaammik angalasarnerni 1992-miit Qeqertarsuup Tunua ilanngunneqartalerpoq. Kilisaammik misissuinernit angusat qaleraleeqqat takkussuuttut amerlassusiat pillugit takussutissamut atorneqarput. Aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffii. Angallatinit 30 fodit sinnerlugit angissusilinnit aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffii nammineq piumassutsimik immersorneqartartut 2007-miit atorneqalersut aamma 2008-miit aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffii inatsisitigut atorneqaqqusaasut siunnersuisarnerni maannakkut toqqaannartumik atorneqartarput (SCR 11/43). Aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffii aalisartut tulaattagaat pillugit paasissutissanut pingaarutilinnut iluaqutaapput (sumiiffik, piffissaq aalisarfiusoq, pisat, suliniutit, nal. ak. aalajangersimasuni pisat aamma aalisarnermut atortut atorneqartut amerlassusiat). Tunisat pillugit paasissutissat kingumut 1987 tikillugu pissarsiarineqarsinnaapput aammalu sumiiffiit aalisarfiusartut siammarsimanerat aalisarnermilu atortut atorneqartut pillugit paasissutissanik pingaarutilinnik pissarsiffiusarput. Ilisimatusarnermi pilersaarusiat: Aalisartunik apersuinerit, nalunaaqutsersuilluni misileraanerit, suffinernik misissuinerit, sananeqaatsinik misissuinerit, alliartornerannik misissuinerit il.il. biologit ilisimasaannut ilapittuutaasut siunnersuinerillu pitsaassusiannik qaffassaasut. takkat takutippaat aalisagaqatigiit ataatsit aalisarpallaaraangata aalisagaqatigiit taakku ukiorpassuit qaangiuppata aatsaat amerleqqissinnaasartut, ingammik aalisakkatut qaleralittut arriitsuararsuarmik alliartortartut eqqarsaatigalugit. Sumiiffiit akornini qalerallit utikaajaarpallaarneq ajormata sumiiffinnut tamanut immikkut siunnersuisoqarpoq. Tamanna pissutigalugu aqutsiveqarfiit akornini pisassiissutinik nussuisoqarsinnaanngilaq, soorlu tamanna qanittukkut aviisitigut siunnersuutigineqaraluartoq. Taamatut pisassiissutinik nuussinerup kingunerisaanik sumiiffimmi ataatsimi atorluaasoqassanngilaq sumiiffimmilu allami aalisapiluttoqassalluni. Oqaaseqaatit uunga nassiunneqarsinnaapput: 1 Tjalfemik 1909-mi ilisimasassarsiornermi Kalaallit Nunaata imartaani aalisakkanik pisuussutit misissuiffigineqarnissaat siunertarineqarpoq. 2 Kangerluup paavani ikkanneq kangerlummit ikkanneruvoq taamaattumillu immap naqqani pututut aalajangersimasumik angissusilittut isigineqarsinnaalluni. 3 Ilisimatusartut umiarsuaat Adolf Jensen 1967-imeersoq 2012-imi Pinngortitaleriffiup ilisimatusartunut umiarsuaataannit nutaamit taarserneqassaaq. 4 Qalerallit oqimaassusiat imatut naatsorsorneqakannerneqarsinnaavoq. Oqimaassuseq = 0, *Takissuseq 3. misilillugu nammineq tabelilioriarit. 4 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

5 2012-imut siunnersuineq pillugu naatsumik eqikkaaneq: Qeqertarsuup Tunua: tons. Aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffiinik misissueqqissaarinerit takutippaat qalerallit 2007-imiilli ikileriarujussuarsimasut. Ullumikkut qalerallit tulaanneqartartut agguaqatigiissillugu angissusiat 53 cm-it missaannut malunnaatilimmik milleriarsimapput. Qaleraleeqqat aamma qaleraleeqqat takkuteqqaat aalisarneqarnerupput. Uummannaq: tons. Aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffiinik misissueqqissaarinerit takutippaat qalerallit amerlassusiat patajaatsuusoq. Tulaanneqartartut agguaqatigiissillugu angissusiat arriitsumik aalajangersimasumilli 60 cm-it missaannut milliartorsimapput. Upernavik: Amerlassusiliisoqanngilaq. Aalisartut aalisarnerminni nalunaarsuiffiinik misissueqqissaarinerit takutippaat qalerallit amerlassusiat patajaatsuusoq immaqalu immannguaq ikiliartulaartut. Tulaanneqartut agguaqatigiissillugu angissusiat ukiuni kingullerni qulini 62 cm-it missaanniillutik patajaatsuusimapput, kisiannili 2010-miit 60 cm-inut milleriarsimallutik. Kitaata imartaani sinerissap qanittuini qaleralinniarnissamut aamma aalisakkanik allanik aalisarnissanut siunnersuinerit tamakkiisut uani atuakkit: nafo.int/publications/frames/science.html (redbook) aamma (SCR) takukkit. Neqeroorutinut akit Sineriassortukkut neqerooruteqarit Qalipaatit sisamat: Qupperneq iluitsoq kr. Qupperneq affaq kr. Qupperneq 1/ kr. Qupperneq kingulleq kr. KNAPK pisortartaarpoq Petrus Biilmann. Kalaallit Nunaanni Aalisartut Piniartullu Kattuffiat KNAPK piffissami november-imiit januar-i ilanngullugu pisortaqanngereerluni februar-ip 1-ani 2012 pisortartaarpoq. KNAPK-mi Ulluinnarni Aqutsisut januarimi ataatsimiinnerminni aalajangerput Petrus H. Biilmann Nuummeersoq KNAPK-mi pisortatut atorfinitsinneqassasoq. Petrus H. Biilmann 1954-mi Maniitsumi inuuvoq, nuliaraa Charlotte J. Biilmann, pingasunillu meeraqarlutik mi naammassisaminik Ikast Handelsskolemi HXR ingerlassimavaa. Maniitsumi Niuertussatut allaffimmi sulivoq 1979-imi Nuummi Handelsinspektorat-imi umiarsuarsuit sinerissami angalanerinut pilersaarusiortartutut Ilanngaaserisutullu sulilernissami tungaanut miit 1984-ip qeqqata tungaanut Sisimiuni Niuertussaanertut umiarsualiviup allaffeqarfiani sulivoq. Petrusi 1984-imiilli aalisarnermut tunngasunik ataavartumik suliaqalerpoq, tassa Nuuk Trawl A/S-ip pisortatut aqutsisoraa Sisimiuni 1992-ip qeqqata tungaanut, Namminersornerullutik Oqartussat Aalisarnermut Pisortaqarfiani allaffimmi pisortanngornissami tungaanut imiit 1999 ilanngullugu Avataasiutit Piginneqatigiiffiisa Kattuffiani APKmi pisortaavoq imiilli Polar Seafood A/S-ip ataani ingerlatsivinni ilaatigut pisortaalluni, kiisalu sinerissamut qanittumi aalisartunut tunitsivinnullu piginnittut sinnerlugu sullissisuulluni. Taamaattumik KNAPK-p iluani suliassat maanna akisussaaffigilikkani qanimut aamma ilisimaarilluarlugit. November-ip 1-aniit februar-ip 1-ata tungaanut Kattuffimmi ineriartortitsinermut siunnersortitut atorfeqarpoq. KNAPK-mi Siulersuisuunerit sulisullu Petrus H. Biilmann allaffeqarfimmut tikilluaqquaat suleqatigilluarnissaalu qilanaaralugu. Aaqqissuisut Asseq: KNAPK Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

6 Sulisunut sillimmasiineq ataatsimoorussamillu sillimmasiineq eqqaamajuk Allattoq: Ludvig Hansen Januarip aallaqqaataa 2011 aallarnerfigalugu Kalaallit Nunaanni sulisilluni ajoquserneq pillugu inatsit allannguuteqarpoq. Tamanna allannguineq ilutigalugu Sulisilluni Ajoquserneq pillugu Sull i- ssivimmiit aalisartunut piniartunut sava atilinnullu sullissineq aamma allannguuteqarpoq, tassa aalisartut piniartullu angallatinik 15 meter inorlugu angissusilinnik pigisaqartunut siornatigut akiligassanik nassitsisarnerigaluaq unit sinneqarmat. Inatsisit nutaaq atuutilersoq tunngavigalugu ataatsimoorussamik sillimmasertarneq (Gruppeforsikring) aalisartunut savaatilinnut piniartunullu taa maallaat 15 meter taakkulu ataanni angissusilinnik angallateqartunut atorneqarsinnaalissaaq. Ataatsimoorussamik sillimmasertarneq siornatigut inatsisit malillugit pinngitsoorani atuuttussatut inissisimanikuuvoq, maannakkulli aaqqissussineq nutaaq malillugu aatsaat namminneq piumassutsiminnik sillimmaserniartunut atuutsinneqalerluni, tamannalu imatut paasineqassaaq aalisartoq piniartorlu nammineerluni sillimmasernissaminut qarasaasiaq atorlugu nalunaaruteqartalissalluni. Unali allanngortinneqanngilaq, sulisitsisoq pisussaavoq sulisuni sulisilluni ajoqusernissamut pinngitsoorani sillimmasissallugit. Qarasasiakkut akiliiffissaq kalaallisut qallunaatullu oqaasertalik siulleq Kalaallit Nunaanni suliffeqarfinnit siullersaalluni Arbejdsskadestyrelse-p kalaallisut qallunaatullu oqaasertalimmik qarasaasiaq atorlugu akileeriaaseqalersinnaaneq suliarisimavaa. Aalisart ut, piniartut qarasaasiakkut internet at or - lugu imminnut sulisuminnullu at aatsimoorussamik sillimaserniartut, oq a- atsit atorusunnerusatik toqqarlugit sillimmasiissummik pisiniarsinnaalernissaat tamatuma kingunerivaa. Kalaallisut qallunaatullu oqaaser t- al innik akileeriaaseqarnikkut Kalaallit Nunaanni aalisarnermi, piniarnermi savaateqarnermilu sulisitsisut ator fiss a qartitaannik kiffartuussinnaalerni s - saat nuannaarutigeqaara. Arbejdsskadestyrelsep maani Kalaallit Nunaanni Sulisillutik Ajoqusertunik Sullissivia, Kalaallit Nunaanni sulisillutik ajoqusertunik sullissinermi ingerlatsinikkut pitsa asumik kinguneqartitsilluartumillu inississimanera takusinnaallugu nuann e rpoq, Arbejdsskadestyrelsep pisortaa Anne Lind Madsen siorna marts 2011 Nuummiinnermi taama oqarpoq. Anne Lind Madsen suliffeqarnermullu ministeeriaqarfiup pisortaa Bo Smidt siorna martsimi Nuummiipput. Januaarip 1-ani 2011-mi Kalaallit Nunaanni sulisilluni ajoquserneq pillugu nutaamik inatsiseqalernera, Kalaallit Nunaannilu sulisilluni ajoqusertunik sullissinerup Arbejdsskadestyrelsemit tiguneqarnera, taamaasiornermut patsisaapput. Ilitsersuut Aalisartut savaatillit piniartullu 15 meterinik taassumalu ataani angissusilinnik angallateqartut ataatsimoorussamik sillimmaserniartut imatut sillimmasiinermik immersuinermikkut sillimmasiissummik pilersitsisinnaalerput. Ataatsimoorussamik sillimmasiinermut ilanngutissagaanni piumasaqaataavoq GER norminik pigisaqarnissaq, pigisaqanngikkaannilu GER-normumik pissarsiniaraanni Namminersorlutik Oq - artussanut piniarneqarsinnaavoq. Nittartagaq: iserfigineqassaaq. Kalaallisut qallunaatulluunniit nammineq immersuissanerlutit aalajangissavat. Nittartakkap naqqaniippoq Paasisaqarnerorusuppit? Ataatsimoorussamik sillimmasiineq iserfigineqassaaq. Tassunga iseraanni immersugassaq saqqummissaaq: Aalisartuuit piniartuuit? Taanna tuussavat (inniminniigit) immersugassarlu sukumiisumik immersorlugu. Immersuinermi immersuinerit malillugu sillimmasiissummut akiligassavit qanoq annertutigineri immersukkanni takusinnaalissavatit, kiisalu akiligassaq dankorteqaruit taanna atorlugu akilersinnaavat, imaluunniit dankorteqanngikkuit akiligassatit bank-ikkut akiligassannik nuussisinnaallutit. Namminersorlutik inuutissarsiortunut paasissutissiineq Una namminersorlutik inuutissarsiortut nalunaarsorsimaffiat aamma aalisartunut piniartunullu atuutsinneqarpoq. Qarasaasiakkut nittartagaq atorlugu Ataatsimoorussamik Sillimmasiisarfimmut immersuiniaruit pinngitsoornak GER norm o- qassaatit. GER normu tassaavoq namminersortutut inuutissarsiornermi normu, taannalu pissarsiariniarsinnaavat Namminersorlutik Oqartussanut saaffiginninikkut immersugassamik im m e- rsuinikkut. Tassa Inuutissarsiummik ingerlataqartunut Nalunaarsuiffimmut. Kalaallit Nunaanni namminersorlutik inuussutissarsiuteqartut tamavimmik Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiuteqarlutik Ingerlassaqartut Nalunaarsuiffiani allattortittussaapput (Grønlands Erhvervsregister) aamma allattortinnermi GER-normumik (IIN-normu) tunineqarlutik. Normu taanna sulisitsisutut normutut atorneqassaaq. Suliffeqarfik (inatsisit naapertorlugit tassunga atatitaq) taamaallaat ataatsimik IIN-normoqartinneqassaaq (GERnr.). Tunngaviusumik paasissutissat allannguuteqartissinnaanerinut paasissutissat il.il. soorlu assersuutigalugu suliffeqarfiup aqqanik aamma najugaanik allannguutit aamma suliffeqarfiup taamaatinneranut nalunaarutit taamaallaat Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiuteqarlutik Ingerlassaqartut nalunaarsorsimaffiannut uunga nalunaarutigineqartussaapput. INN-imut (Grønlands Erhvervsregister GER), P.O. Box 1601, 3900 Nuuk, Oqarasuaat , fax nr aamma -imut nalunaarutigineqassapput. Ataatsimoortunut sillimmasiineq Ilinnut namminersorluni inuussutissarsiuteqartuusumut imminut sulisunullu sillimmasiiniartumut naatsorsuussaavoq. Illit: Namminersortuuvutit Angallammik pigisaqarputit imal. 6 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

7 Arbejdsmarkedets Erhvervssygdomssikring (AES) 15 meterinik takkuninngalu anginerupi ginneqataavutit suliffigalu gulu im al. Aalisarneq-, piniarneq-, taakku assigisaat-, savaateqarnerluunniit inuussutissarsiutigaat. Sillimmasiisarfimmut ilanngunneq 1/ aallarnerfigalugu sillimmasiisarfimmut toqqaannartumik ilaasortaajunnaarlutit, sillimmaserniaruit na m- mineq ilaasortanngornissat isumagissavat. Kisiannili sulisuit sillimmasiisarfimmut nalunaarutiginissaat pisussaaffigaat. Ataatsimoortunut sillimmasiineq Ataatsimoortunut sillimmasiinikkut aju - toornerit inuussutissarsiornermullu atatillugu nappaateqalerneq sillimmaserneqartarput. Sulisitsisup ataatsimoortunut sillimmasiivimmut ilaasortap, sulisuni ataatsimoortunut sillimmasiinermi ilaareermata, immikkut sillimasernissaat isumaginagulu suliffeqarnermi inuussutissarsiornermut atatillugu napparsimalernissamut sillimmasiisarfimmut nalunaaruteqassanngilaq. Ataatsimoortunut sillimmasiisarfimmut ilanngutissagaanni ukiumut tulliuttumut akiligassaq akilersimasariaqarpoq. Maleruagassat naapertorlugit, sulisitsisoq ukiumut tulliuttumut sillimmasiinermi akiligassamik akiliisimanngitsoq, ajoqusernermini ataatsimoorussamik sillimmasiisarfimmiit taarsiiffigineqarsinnaanngilaq. Sulisulli pisarnertut sillimmasiisarfimmiit taarsiiffigitissinnaassapput. Sulisitsisoq ataatsimoortunut sillimmasiisarfiup avataani sillimmasiisimanngippat, ataatsimoortunut sillimmasiisarfiup sulisitsisumit aningaasat utertinnissaat piumasaqaatigissavaa. Sillimmasiineq nammineq piumassutsimik tunngaveqarpoq Sulisunik sillimasiinissamik piumasaqaammut piumassuserlu naapertorlugu imminut sillimmasernissamut periarfissaalluni. Annertunerusumik paasisaqarusukkuit uunga saaffiginnillutit paasiniaasinnaavutit: Sulisilluni Ajoqusernerit pillugit Sullissivik Imaneq 18, Postboks 156 Oqarasuaat: / Fax: Allakkasuarfissaq/E-post: Asseq: KNAPK Angallatit 15 meterit taakkuninngalu anginerusunut Angallatit 15 meter taakkuninngalu anginerusunik angallatillit ataatsimoorussamik sillimmasiinermut ilaatinneqarunnaarnerat ilutigalugu, angallataatillip inatsisitigut pisussaaffigilerpaa sillimmasiisarfik nammineq toqqakkani aqqutigalugu inuttaminut sulitilluni ajoqusernissamut (Arbejdsskadeforsikring) sillimmasiissalluni, saniatigullu AES aqqutigalugu inuttami nappaateqalersinnaanerat ajoqusersinnaanerannullu sillimmasiissalluni. Sulitilluni nappaatigilersinnaasanut ajutoornissamullu sillimmasiineq angallatinut 15 meter taakkuninngalu anginerusunik angallatilinnut Aalisartuuullutillu piniartuuguit sulisitsisutut 15 meter sinnerlugu taassuminngalu anginerusumik angallataateqaruit, sulisitsisutut sulisuit sulisillutik ajoqusersinnaanerannut nappaateqalersinnaanerannullu sillimmasernissaat inatsisitigut pisussaaffigaat. Angallammi sulisoqaruit sulisilluni ajoqusersinnaaneranut sillimmasissavat. Imaappoq sulisut ajutoornikkut ajoqusersinnaaneranut inuussutissarsiornerminilu nappaatigilersinnaasaanut sillimmasissavat. Sulisut inuussutissarsiornerminni na ppaatigilersinnaasaannut sillimaserniar lugit Arbejdsmarkedets Erhvervssygdomssikring (AES)-imut ilanngutissaatit. sunik angallataatillit AES aqqutiga lugu sillimmasertussaatitaapput, aalisarnermik piniarnermillu inuutissarsiortoq pisussaavoq sulisumi ajoqutigilersinna a- ssaannut ajutooriataarnissaannullu sillimmasiinissaminut, taamaallilluni sulisumi isumannaatsumik toqqissisima n- artumillu sillimmasernissaat qu lak kiissa vaa. Sillimmasiisarfissuarmit naalagaaffimmit pigineqartumit ATP-mit aalisartoq piniartorluunniit GER normulik immersugassamik nassineqassaaq qanoq inuttaqqortutiginerluni apeqqutitalimmik taannalu immersoriarlugu atsioriarlugulu utertissavaa, taava taassuma kingorna akiligassamik AES-mut sillimmasiinermut tunngasumik nassinneqassaaq. Aalisartut piniartut 15 meter taakkuninngalu mikinerusunik angallataatillit aamma EAS-mut immersugassamik nassinneqarsinnaapput, tassani pissutaavoq inuutissarsiortut kalaallit nunaanni inuutissarsiortutut GER normullit tamarmik nassinneqartarmata, taamatut angallat 15 meter inorlugu angallatillit nassinneqarunik immersugassaq ATP-mut utertiinnassavaat nalunaaqutserlugu angallatsini 15 meterimik minnerusoq, taamaalillutillu akiligassamik nassinneqassanngillat. Sillimmasertarneq pillugu annertunerumik paasisaqarusuttut KNAPK-mi Siunnersuisarfimmut paasiniaasinnaavusi uunga oqarasuaammut imaluunniit erlutik uunga: imal fax: Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

8 Kalaallit Nunaat aamma EU Asseq: Kunuk Holm Allattoq: Petrus Biilmann Kalaallit Nunaata EU-llu akornanni EUmeersunut imartatsinni aalisagartassiissutissat, aammalu Kalaallit Nunaata aalisagartassiissutiminut akiliutigitinniakkaminut isumaqatigiinniarnerat februarip 3-ani 2012 naammassisumut KNAPK peqataavortaaq. Piffissaq isumaqatigiissuteqarfiusoq tassaavoq 2013-imiit 2015 ilanngullugu. Isumaqatigiissuteqarfiusup siulia ukioq manna 2012-mi naasussap, uki u- mut aningaasanngorlugit Kalaallit Nunaata isertitsissutigisarpai kr. 17,8 mio. Euro, tassa danskit aningaasanngorlugit 121 mio. koruunit. Ukiup tullianiit 2013-miit 2015 ilanngullugu atuuttussami ukiumut Kalaallit Nunaata pissarsissutigisartussanngorpaa 19,7 mio. Euro-nik, tassa danskit aningaasanngorlugit 132 mio. koruunit. Taamaasilluni Kalaallit Nunaata uk i- uni pineqartuni pingasuni katillugu 394 mio. koruuninik EU-miit pissarsisussanngorpoq. Ukiunut siuliinut ukioq manna naammassisumut katillugit 363 mio. koruuninik pissarsissutaasimasaraluartoq. Tamaammat KNAPK-miit aamma isu maqatigiissutigineqartoq iluarisima- arluinnarparput, tassami aalisagartassatigut EU-p ukiuni siuliini pissarsiarisartagai Kalaallit Nunaanniit annikillisikkaluarlutigit paarlattuanik aningaasanngorlugit annertunerusunik pissarsissutigigatsigit nuannaarutigaarput. Kalaallit Nunaata EU-mut aalisagartassiissutit ilaatigut 25 %-imik annikillisippai, taamaakkaluartoq EU-mut aalisagartassiissutit ukiumut pisarineqarsinnaasut ataani takuneqarsinnaapput: KNAPK-miit EU-mut isumaqatigiinniarnermi peqataapput Siulittaasoq Leif Fontaine, aamma Pisortaq Petrus H. Biilmann. Aalisakkat suut: Protokol Nutaaq: Protokol atuuttoq: Assigiinngissutaat: Saarulliit Suluppaakkat ikerinnarmiut Suluppaakkat Imm.naqqarmiut Qalerallit, Kitaani Qalerallit, Tunumi Raajat, Tunumi Raajat, Kitaani Nataarnat, Tunumi Nataarnat, Kitaani Ammassaat Tupissutit, Tunumi Tupissutit, Kitaani Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

9 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

10 Angallammi suliffimmik nalilersuisarnerup APV-p suliarineqartarnerani periuseq nutaaq Asseq: KNAPK Allattoq: Ludvig Hansen APV qallunaat oqaaseraat imatut na a lisagaasoq Arbejdspladsvudering ka l - aallisut Angallami suliffimmik nali lersuinermik taaneqarsinnaasoq. Ta m a- nnalu aamma Kalaallit Nunaa nni atorneqassasoq Imarsiornermik Nak kutilliisoqarfimminnganniit (Søfartsstyrelsen) innersuussutaavoq Ima rsiornermik Nak kutilliisoqarfiup nalunaarutaani A-mi (Meddelelser fra Søfartsstyrelsen A) Teknisk forskrift om arbejdsmiljø i skibe atuarneqarsinnaasoq. Aalisarnermi suut ulorianartuuppat? Ajutoorfiusinnaasoq sunaava? Pissutsit tamakku suliffimmik nalilersuisarnermik taaneqartartumi aalisariutini tamani allaaserineqassapput. Suliffimmik nalilersuineq maannamut uppernarsaataavoq immersorn e- qartussaq ringbindimiitillugulu angallammiitinneqartussaq, taamaaliort o q- aannartussaavorli, taamaalilluni an gallammiittunit tamanit pissarsiaqarsinnaassalluni. Maannakkulli APV qarasaasiaq atorlugu suliaqarpallaarani nutarterneqarsinnaalerpoq, allannerlu naammassippat qarasaasiami pissarsiarineqaqattaarsinnaavoq. Tassami ajutoorfiusinnaasunik nalilersuineq maannakkut elektorniskinngorlugit pissarsiarineqarsinnaalerput. APV maannakkut ajutoorfiusinnaasunik nutaamik elektroniskinngorlugu pissarsiarineqarsinnaavoq, aalisariutit tamarmik pissarsiarisinnaasaat. Periuseq aammattaaq pingasunik immikkoortoqarpoq, taakkulu atorlugit atorunnaarfii aammalu angallammi nakorsaatit piffissallu misissuiffiusussat, atortunik misissuinerit nakkutigineqarsinnaapput, aammattaaq inuttat pisinnaasaat akuersissutillu nutarternissaat aqunneqarsinnaavoq. Programmimi, periuseq RVM-imik taaguuteqartumi, isissutissaq ilisarnaallu KNAPK-mi Siunnersuisarfik aqqutigalugu imaluunniit GA Sulisitsisut aqqutigalugu piniarneqarsinnaapput. KNAPK GA-luunniit attavigineqassaaq, taassumalu kingorna taakku arlaata isissutissaq ilisarnaallu angallatip naalagaanut nassiutissavaat, KNAPK-mi Siunnersuisarfimmi Ludvig Hansen aamma Karsten Klausen Kalaallit Nunaanni Sulisitsisut Peqatigiiffiarneersoq (GA) peqatigalugu periuseq taanna Kalaallit Nunaanni aalisartunit pissarsiarineqarsinnaalersinniarlugu qallunaat nunaanni Fiskeriet Arbejdsmiljø isumaqatigiissuteqarfigalugu suliniuteqarsimapput. Periutsimi APV-mi elektorniskiusumi nutaami aamma kalaallisuunngortinneqarsimasumi APV ajornannginnerungaartumik suliarineqarsinnaalerpoq. Tassami pissutsinik allaaserinninnerit ingerlaavartumik qarasaasiamut allattorneqassapput, taamaalilluni taassuma kingorna allattariaqaratik immiussorneqartariaqaratillu. 10 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

11 Angallatip aalisariaasia malillugu APV-imi immersugassaq pilersarpoq, taannalu angallatip naalagaata inuttallu aallaavigissavaat. Assersuutigalugu qalorsuarsorluni aalisartoqarpat suliassat pillugit apeqqutit tassunga tunngasut arlallit apeqqutigineqartarput, tassanilu angallam mi ulorianarsinnaasut oqallisigineqassapput. suliassami ajutoorfiusinnaasoqarpat, annikitsumik annertuumilluunniit ajutoorfiusinnaasunik. Akissutit apeqqutaallutik suut mianersuunneqarnissaannik uppernarsaammi periutsimiittumi inuttat allaaserinneqqissapput. Uppernarsaat tamarmi misissorneqareerpat, sillimaniarnermullu sulianillu ingerlatsinermut tunngatillugu suliassat ataasiakkaat allaaserineqassapput, taamaalillutik ajutoorfiusinnaasunik nalilersuinerit tamarmik naqiterneqarsinnaallutik angallammiititussanngorlugillu ringbindiniitillugit. KNAPK-p GA-llu nittartagaanni periutsimut ilanngunnissamut ullumikkut innersuussisoqalereerpoq. PISSUTSIT PILLUGIT PAASISSUTISSAQ: Periuseq RVM Periuseq RVM qarasaasiami programiuvoq KNAPK-p GA-llu Kalaallit Nunaanni ilaasortaminnut atugassanngortitaat, tassanilu suliffeqarfimmik nalilersuineq suliarisinnaavaat aammalu angallammi nakorsaasiviup atorunnaarnissaa atuinerlu aqussinnaallugit. Isissutissat KNAPK-mut imaluunniit GA-mut mailikkut oqarasuaatikkulluunniit piniarsinnaavat. Imaluunniit inniminniinermi immersugassaq nittartakkamiittoq atorneqarsinnaavoq. Ilisimatitsissutigissavatit: -- Misissuinermi normu (kontrol nr.) / GR-normu -- Angallatip aqqa -- Aalisariaaseq -- Nakorsaasiviup suunera -- Piginnittoq/aalisartitsisoq -- imi adresse -- Isissutissatut kissaatigisaq Taassuma kingorna isissutissaq ilisarnaallu ilinnut nassiutissavagut. Nittartakkami innersuussut atorlugu periutsimut RVM-imut isereeruit periutsip qanoq atorneqarnissaanik ilitsersuutit takusinnaavatit. Tassunga taarsiullugu attaveqarfigisinnaavatsigut, taava illit immaqalu inuttat periutsip qanoq atorneqarnissaanik ilitsersuutissavatsigit. Angallammi suliffimmik nalilersuineq ajornannginnerumik suliarineqartarnissaa siunertaralugu KNAPK-mit GAmillu siunertarineqarpoq APV pillugu pikkorissartitsisalersinnaaneq pimoorullugu aqqutissiuunneqarnissaa anguniarneqassasoq. Taamaalilluni Kala a- llit Nunaanni angallammi sulisilluni ajutoortarnerit annertuumik annikillisinneqarsinnaammata. P O C A G R E N B Å D M E D M A N G E M U L I G H E D E R Nu i en moderne og endnu mere funktionel 2011 udgave - med flere spændende muligheder for overdækning i form af nyt PILOTHOUSE - evt. med skot kaleche eller fuld kaleche. POCA 600GR model 2011 produceres med XL motorben. NY 2011 MODEL BEMÆRK at det nye PILOTHOUSE kan eftermonteres på POCA 600GR model Alle POCA både er ESU godkendte. Ring og få en snak med KNAPK, konsulenttjenesten tlf Poca Glas ber ApS P O C A G R Ndr. Fabriksvej 9 E R H V E R V DK-8722 Hedensted Grønlands stærkeste erhvervsbåd! Tlf Fax besøg os på Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

12 7. februar 2012 EU parlamentimi KNAPK-p siulittaasuata Leif Fortainip oqalugiaata Asseq: Amalie Jessen Allattoq: Leif Fontaine, siulittaasoq Angutit arnallu, Europa Parlamentimi ilaasortat ataqqinartut Erseqqissassavara Issittumi puisinniarneq kultur-iullunilu inuussutissarsiutaammat. Puisinik inuussutissarsiorneq amiinillu tunissassiorneq nungusaataanngitsumik atuinermik tunngaveqartoq nunarput tamakkerlugu, pingaartumillu Isorliunerusuni inuiaqatigiinnik suliffissaqartitsitsuuvoq ulluinnarni piniartut inuuniarnerminni atugaasigut aningaasatigullu isertitaqarnerannut qaffassaataasumik inissisimasoq. EU-mut puisit amiinik eqqusseqqusinnginneq maleruagassanik unioqqutitsineruvoq Kalaallinut Nunaaanni Aalisartut Piniartullu Kattuffiat, KNAPK isumaqarpoq EU-p Europamut puisit amiinik eqqusseqqusinnginnera nunarsuarmi nunat niivermut kattuffianni WTO-mi tunngaviusumik maleruagassanik unioqqutitsinerusoq, ukuusunik: Ulluinnarni atukkat aningaasarsiatigullu isertitat qaffassarnissaannut tunngatillugu Suliffissaqartitsinerup annertusarnissaanut tunngatillugu Nunarsuarmi tamakkiisumik pisuussutinik atorluaanissamut tunngatillugu Aammalu nunat ineriartortut Kalaallit Nunaattut inissisimasut nunat tamalaat akornanni niivernikkut ineriartornermi peqataanerunissaannut tapersersornissannullu tunngatillugu. Nunat Inoqqaavisa Pisinnaatitaaffii pillugit Nalunaarut unioqqutinneqarpoq KNAPK-lu isumaqarpoq EU-p Europamut puisit amiinik eqqusseqqusiunnaarnerata kingunerisaanik Nunat In o q- qaavisa Pisinnaatitaaffii Pillugit Naalagaaffiit Peqatigiit Nalunaarutaat unioqqutinneqartoq. Tassunga tunngatillugu KNAPK isumaqarpoq inerteqquteqarnerup kingunerisaanik nunarsuarmi puisit amiinik niiveruteqarneq sequmilluinnarsimasoq Issittumilu puisinniarneq taamaalilluni pingitsaaliissummik taaneqarsinnasumik inuussutissarsiornikkut kultoorikkullu ulorianartorsiortinneqartoq. Taassuma saniatigut Europami, Amerikami Asiamilu mingutsitserujussuarneq pissutigalugu Issittumi Pinngortitaq allanngoriartupiloorpoq piniartut inussutissarsiornerata uloriarnartorsiorneranik kinguneqartumik. Nunatsinni oliasiorneq pisuussutinillu uumaatsunik atuinissami EU akuunissaminut annertoorujussuarmik oqaasissaqataarusulluni allaat killeqanngitsumik taaneqarsinnaasumik piumasaqartarpoq. Pisuussutivulli uumasut pineqartillugit pingaartumillu imaani uumasut pillugit atuinitsinni matunik matooraasuuvoq allaat nungusaataanngitsumik atuinitsinnik inertequteqartitsilluni Issittumi taakuninnga inuus sutissarsiornerup ulorianartorsiorneranik kinguneqartumik. EU piniartunut taarsiissuteqartariaqarpoq Naalagaaffiit Peqatigiit Nalunaarutaat malillugu nunat naalagaaffittut pisussaaffeqarput inatsisitigut naapertuuttumik Nunat Inoqqaavisa Pisinnaatitaaffii Pillugit Nalunaarutip tamakkiisumik inatsisartoqarnikkut aaqqissuusaanikkut atuutsiinninneqarnissaa qularnaassallugu aammalu naalagaaffiit pisussaafeqarput inuiaat allat iliuuseqarnerisa kingunerisaanik Issittumi piniartut eqqorneqartut inuuniarnikkut aningaasarsiornikkullu atugaannik innarliisoqartillugu sukumiissumik naapertuulluartumillu ajortumik sunniutit taarsiissuteqartitsinnikkut millisarniassallugit. EU-mi nunat suliassartik ilisimaaralugu pisussaaffiit Nunat Tamalaat akuerisaat nunat inoqqaavinut tunngassuteqartut sukumiisumik atuutsinneqarnissaat malinneqarnissaallu piviusunngortittariaqarpaat. Ukiunilu kingullerni piniartorpassuit puisit amiinik tunisinissaminnut mattunneqarsimapput aningaasarsiornikkut eqqorneqaatigisimasaminnik. KNAPK-p qaqugumulluunniit akuerinngisaannassavaa taamatut oqaluttuarisaanikkut pissusitoqqat naapertuutinngitsut nunasiaanerup nalaani eqqarsartaatsimut assingussuteqartut pissutigalugit namminneq pisuussutiminnik atuinissamut pisinnaatitaaffimminnik pisariaqartitsinertik soqutigisatik aallaavigalugit issittumi inuit ineriartortitsinissaminnut aporfissalersorneqartuassappata. Taamaattumik KNAPK piareersimavoq pissutsit taamaattut atuutsiinnassapata inuit pisinnaatitaafii pillugit eqqartussivimmut suliakkiinissaminut. KNAPK-p isumaa malillugu puisit amiinik eqqusseqqusaajunnaarnerup kinguneraa Inuit Nunaqqaavisa pisin- 12 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

13 Asseq: Amalie Jessen Puiseqassuseq aalisarnermut ernumanartortsiortitsivoq Naggataatigut KNAPK-miit erseqqissaatigerusupparput EU-p puisit amiinik niiveruteqarnissamik iner teqquteqarti tsinerata kingunerisaanik imartatsinni aalisagaqatigiit uumaasoqatigiillu imminnut nerisaqaqatigiinnerisa nammineerluni nammaqatigiinnerata innarlersimasinnaanera annilaanngatigigatsigu. Atlantikup avannaata kitaani puisit assigiinngitsut amerligattuinnartut nu natta aalisakkanik inuussutissarsiuteqarnera ulorianartorsiortissinnaaaga qularnanngilaq. Nunatsinnimi Pinngortitaleriffiup ilisimatuussutsikkut kisitsisaatai malillugit nunatta imartaani puisit assigiingitsut ullumikkut 17,5 miilioninik amerlassuseqalersimapput, taakkulu ukiumut aalisakkat qaleruallillu 16 million tonsit nerisaraat aamma ilisimatuussutsikkut saqqummiunneqarerpoq. Aalisarnermut attuumassuteqartuusugut ilisimalluarparput nunatta avataani Dave Stræde-mi avataasiorluni qaleralinniarnermi ningittagarsorluni qaleralinniartarneq qalorsuarsornermut nunaatitaaffii pillugit nalunaarutaani artikel 8-p aammalu 32-p unioqqutinneqarnerat. Taamaattumik Nunatsinni piniartut nalunaarummi artikel 20 malillugu taarsiivigineqarnissaminnut pisinnaatitaaffeqarput taarsiivigineqarnissaminnut. Artikel 20 ima oqaasertaqarpoq: 1. Nunat inoqqaavisa pisinnaatitaaffigaat namminneq naalakkersuini kkut,aningaasarsiornikkut aamma inooqatigiinnermi aaqqissukkatik imaluunniit suliffisik attatissallugit, qularnaarniarlugu inuuniutigalugu piniaatsini periaatsimik atorsinnaanissaat ineriartortinnissaallu, aamma kiffaanngissuseqartumik qangaaniit kingornussatik allallu pissaqarniarnikkut suliat atorsinnaassallugit. 2. Nunat inoqqaavi inuuniutigalugu piniaatsinik ineriartornermillu atuisinnaajunnaarsimasut pisinnaatitaapput naapertuilluartumik pissusissamisoortumillu taarsiivigineqarnissamut. Pissutsit taama ingerlalersimanerat innersuussutigalugu pinngortitallu allan ngoriartorneranut tunngatillugu KNAPK-p EU-mut piumasaqaatigaa nunatsinni piniartut aningaasanik taar- siivigineqassasut, aningaasallu inuussutissarsiutinut nutaanut nungusaataanngitsumik ineriartortitsinissamut siunerfilimmik atorneqassasut. unneqarnikuusoq pissutigalugu puisit ningittakkat pisaannik qaleralinnik nerisaqartarnerat ajornartorsiutaammat. KNAPK-miit anilaanngatigaarput ullumikkut sineriammi aataarpassuit nunami qassimasalersimasut nunattalu avataani piaqqiortalersimasut sinerissami kangerlunni qaleralinniarnermut akornutaalersinnaanerat. Soorlu Qeqertarsuup Tunuani. Kitaani qassuserluni ukiakkut saarullinniarnermi aataat pisarisoorneqartaqaat qassutinillu assorujussuaq aserorterisarlutik. Siusinnerusukkut Norge-p sineriaani ajornartorsiut piunikuuvoq assorujussuarlu uipallersisitsimalluni. Ukiunilu makkunani puisit mikisut saluttut aammalu puisit nappaatillit Issittup imartaa tamakkerlugu takussaagaluttuinarlersimanerat aamma uppernarsarneqareerpoq. Annilaanngatigaa rpullu Issittup imartaani puisit akornanni kaannersualersinnaanerata atuutilersimasinnaanera. Qujanarsuaq tusarnaarassinga qujavungalu qaaqqusaasimaninnut aammalu oqaaseqarnissannut periarfissinneqarsimagama. Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

14 Nipisat suaanik nioqqutissiornerup killiffia Allattoq: Tønnes Kaka Berthelsen Pisarnertuut arnarluit suaat pillugit Februar qaammat tallimanngorneq siulleq arnarluit suaannik soqutigisallit naapipput tamatumuuna Reykja vikimi. Nunat arnarlunniarfiusartut tallimaapput, ukuusut; Island, Canada, Norge, Nunarput aamma Danmark. Siornatigut Islandimiut Paggivittarmiullu (Newfoundland/Canada) arnarlunnik pisa q- a rfiunerpaasarput aammalu Norge annikinnerulaartumik malinnaagajulluni. Nunarput ukiuni kingullerpaani annertunerujartuinnartunik arnarlunniarfiu l e- rpoq allaat ukiuni kingullerni Paggivittaq taarserlugu anginerpaat marluusut akornannut inissilluni. Nunatsinni nioqqutissiassat nappart anut immiullugit avammut tunisat kkut qiteqqunnerini ukiumut missa aniittarput. Ukioq 1997 Ro y al Greenland avinneqarmat, tapi iffi gine qarani ni i vernerpalaartumik ingerlatsivik RG A/S aamma inuiaqatigiinniit taperne q a- rtarluni ingerlatsivik NUKA A/S, suanniartitsineq malunnaatilimmik qaffakkiartulerpoq. Tamatuma ilutigis a anik Kapis ilinnik Aningaasaate qarfik, NASF-p aamma KNAPK-p ingerlataa, ukiumut aningaasarpaalunnik tapiisalerpoq arnarlunnut qassutinut atorne qara juttunik. Ukioq 2003-miit nappartat t missaat Nunatsinni immerneqartalerput, 2007-miit pisat annikilligaluariar l- utik siorna 2011-mi aatsaat taama annertutigisut tula anneqarput nappar tat sinnillit nioqqutissi ar ineqa r- mata. Ilisimatuussutsikkut misissuineq Ukiuni makkunani MSC-p oqallisaaleruttorfiani, pingaaruteqarluinnarpoq aalisagaq sunaluunniit ilisimatuussutsikkut misissuilluarfigineqarnissaa. Aalisakkat arlallit maanna itinerusumik misissuiffigineqarneq ajorput aamma Nunatsinni, tamannalu annertunerujartuinnartumik ajornartorsiutaavoq. Aalisagaq soorlu amerlassutsikkut naliliiffigineqanngitsoq MSC-mik meqqilerneqarsinnaanngilaq. Nipisat suaat annerusumik ilisimatuussutsikkut nunat arlaannaaniluunniit misissuiffigineqarneq ajorput, taamalu arnarluit suaat maannamut MSC-mik meqqilerneqarsinnaanngillat. Qujanartumik Islandimi Marine Research Institute siorna aallartittumik Islandimi nipisat pillugit misissuilerpoq. Misissuinermi suliat ilagaat; peqassutsip immani suni siammarsimassusia, nunarsuaq tamaat tulaassat, nipisat arnavissanut angutivissanullu avinneri, qassutit ataasiugaangata pisarisartakkat amerlassusaat, angissusaat, oqimaassusaat, pisassatigut innersuussinerit kiisalu siunissami ingerlatsinissamik innersuussineq. Misissuisut allat Nunat Avannarliit tapiiffigisaat taaguuteqartut Nipisa paasiuminaatsoq Royal Greenlandimiit siuttuuffigineqartut qanittumi aallartipput. Sulinermi KNAPK ikorfartuisussat ilassaattut naatsorsuutaavoq. Misissuisut ilaata upernaamut arnarlunniat arlaannut ilaanissaa kattuffimmiit suleqataaffigineqassaq. Nunani allani suanniartarneq Qallunaat Nunaanni suanniarneq ingerlanneqartarpoq ukiuunerani upernaleqqaarneranilu. Pisarineqartartut annertugisassaanngillat ukiumummi nappartat missaanniiginnartarmata. Norgemi nappartat nioqqutissiat amerlanerpaagamik ukioq 1997-mi tunisassiarineqarput Ukiuni kingullerni ikiliartuinnavipput siornalu taamaallaat nappartat immerneqarput. Norgemi angallat (15 meterimiit naannerusussaq) pisassaqarpoq liter, angallatit missaat peqataasinnaapput, taamalu Norge annerpaamik nioqqutissiorsinnaavoq nappartat Norgemi arnarlunnia Nappartat Grafimi takuneqarsinnaavoq 2002-miit 2011 tungaanut nappartat immerneqarsimasut amerlassusaat. 14 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

15 rusussuseq allamisuulli arlariinnik patsiseqartarpoq, ilaatigut sorlu; kiilumut akigitinneqartoq, aalisakkanut allanut akigitinneqartoq, sulinassuseq, killilersueriaaseq il.il. Canadami taamaallaat Newfoundlandimi tassa Paggivittami suanniartarput mi pisaqapiloorput taamanikkut nappartat 18 tusindingajaviit nioqqutissiarineqarmata. Kingullermik nappartat sinnerlugit tunisassiarineqarput ukioq 2005-mi, kingorna ikiliartuinnavillutik siorna 2011-mi nappartat 587-iinnaat naammassineqarput. Angallatit missaat siorna peqataasimapput, ullut 15-t aalisarfiusimallutik. Canadami kinguariapiloornermut patsisaasutut erseqqilluinnartumik taaneqarpoq puisit amerliartupiloornersuat. Nipisat amerlaqisut timaat puisinit ilanngarneqarsimasut naammattoorneqartarput, tamannalu ajornartorsiutaasoq annertooq oqaatigineqarpoq. Suanniarnermi aalisarfiit ukiuni kingullerni qulini agguaqatigiissillugu anginersaat tassaavoq Island. Islandimi aalisartoq angallateqarajuppoq sukkalaartumik ilaatigullumi sukkalluinnartumik, soorlu Sómi, Trefjar, Vikingur atugaalluarlutik, taamalu aalisarneq qassuteqarluaraluarluni naammassisaqarfiulluartumik ingerlanneqartarluni. Angallat ataatsimi qassutit untritillit arlallit atorneqarajupput mi nappartat nioqqutissiarineqariarlutik ukiut tullii marluk qaffariangaatsiarput 11 tusindit sinnertarmatigit, ukiorli 2010 qaf fariapiloortoqarpoq nappartat anguneqarmata. Siorna 2011-mi kisitsit appariapilooqqippoq mut sulili tassa Islandimiut sualerinersaapput mi suanniarnissaq Reykjavikimi suassiortortut nalunaarput arnarluit suaannik piumaneq 10% missaani ukioq manna appariassasoq. Tassunga patsisaasut annersaattut taaneqarpoq pinngortitamik illersuiniat WWF quppernerminni eqqunngitsumik pingaartumik Islandimi suanniarneq malersorsimammassuk. Allassimapput Islandimiut suanniartartut qalorsuit atorlugit, naqqiissut nassiunneqaraluartoq sunnguamilluunniit ilanngunneqarsimanngilaq. Pisup kinguneraa pisinniarfeqarfissuup EDEKA-p arnarluit suaat nioqqutigiumajunnaarmatigit. Paggivittarmi aalisartut kattuffiat nalunaarpoq ilimagigitsik imartaminni aalisarneq annertusingaarnavianngitsoq, aamma Norgemi kattuffik taamak nalunaaruteqarpoq. Taamaattumik KNAPK nalileerusuppoq ukioq manna suannut kiilumut akip appartinnissaa tunngavissaqarpallaassanngitsoq. Ullumikkut qaleralinniarneq Qalerallit milliartorput ikiliartorlutillu. Pisassiissutit nungunneqartuaannarput. Aalisartut amerliartorput. Taamaattumik qalerallit iluanaarutigineqarsinnaanerat appariartuinnarpoq. Pissutsit iluarsiniarnissaat Aalisariutaatillit 2012-imi pisassinneqartut periarfissaqarput aalisarnertik ingerlatiinnassallugu. Siunertaavoq qalerallit amerlinissaat Aammali periarfissaqarput anginerulerlutillu. pisassiissutisiatik aalisartunut allanut Taanna anguniarlugu aalisarneq Umiatsiaararsortut nioqqutigissallugit. pisassiisarnerlu tulluussartariaqarpagut. Umiatsiaaraatillit ataatsimoortumik siornatigutut Taamaalillutik aalisarunnaarumasut pisassinneqartassapput. pisassiissutisiaminnik nioqquteqarsinnaa- Pisassiissutaasut nungunneqarnissaat lissapput. Siunissami angorusutat tikillugu aalisartoqartassaaq. Pisaqarnerujumasulli pisassaminnik Qalerallit amerlatseqqissapput Aalisartitsiviusumi pisassiissutit amerlisaasinnaalissapput. anginerulerlutillu. nungunneqaraangata aalisartitsivimmut Aalisartitsiviusumi aalisagartassiissutit Aalisartunut iluanaarutaasarnerat piniartunullu nutaarsiassat nr allamut suli pilimmut nuuttoqarsinnaavoqmut nungunneqaraangata periarfissaavoq 15 alla- qaffariaqqissaaq. suli pilimmut nuuttoqarsinnaanera.

16 Puisip tartunaa naasunik akuugaq Asseq: Nukaaraq Egenius Tartunaq køkkenrullemik allarteruk. Akuutissat taratsut qasilitsut/kakillarnat seqummarissut qajaasallu nakkalataarneqassapput. Neqi sukkasuumik 3-4 min. kajortinneqassaaq. Puuguttamut siatsisigineqarsinnaasumut neqi ilineqassaaq iffiorfimmilu 160 grademut ikkunneqassaaq minutsini 15-ini. Naasut akuutissat angisuunngorlugit aggorneqassapput puugutaasamullu imalt. bagepapirimut ilineqassapput. Neqi iffiorfimmiit niuguk. Sennep tartunamut tarnunneqassaaq neqilu naasunik akuutissamut assallatserneqassaaq. Neqi puuguttamut ileqqeriarlugu iffiorfimmut ikkuteqqinneqassaaq minutsini 15-ini. Siatamut kiassiut grademiissooq. Nerisassaq naatsiianik mikisunik siatsivikkut siatanik, seqinermut panertitanik takisuunngorlugillu aggukkanik tomatinik, oliveninik fetanillu illulerlugu sassaalliutigineqassaaq. 800 gr. puisip tartunaa orsuiagaq Taratsut / qasilitsut / kakillarnat seqummarissut / qajaasat 1 alussaat angisooq uulia 1 1/2 dl naasunik akuutissat: tupaarnat, kuannit aamma pakalaat pilutaat 4 alussaatit dijon sennep Naatsiiat 1 kg naatsiiat mikisut 1 alussaat uulia 12 tomatit panertut takisuunngorlugit aggukkat oliven 75 gr feta Nerisassiornermut ilitsersuummik suliarinnittuuvoq kalaallit nerisassaataannik nerisassiullammak Ane Sofie Hardenberg, Nuummeersoq, Anso qutsavigaarput. Suluppaakkanut qassutit neqeroorutit Qassutit 0,60 x 90 x 25 x 2000 Qulaani qimiaa: 72 meter hauline no. 6.0 (atornikut) Ataani qimiaa: 82 meter blyline no. 4.0 (atornikut) Ataatsit akia 995,00 KR Qassutit tuniniakkat 150-sit missaaniittut tuniniarpagut Nutaajullutik akia 1.445,00 KR Qassutit qilertat imaluunniit nutaanik nettitallit pineqarsinnaapput 16 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

17 Naajavaarsuit ikiliartorput paarilluartariaqarparput Allattoq: David Boertmann, Aarhus Universitet Aallaqqaat Naajavaarsuk timmissanit tamanit issittormiuunersaavoq. Erniorfigisartagai nunat avannarpasinnerpaartaanniittarput tamatigorluinnangajallu immami sikumik qallersimasumiittarlutik taamaattulluunniit qanittuaniittarlutik. Qaqutigorujussuaannaq naajavaarsuit issittorsuup avataanut pisinnaasarput. Naajavaarsuit tamakkerlutik it missaaniissorineqarput, imaappoq aappariit piaqqiortut it sinnersimanaviarnagit. Uumasoqatigiit taama ikitsigigaangamik akornuseruminartorujussuusarput. Aammami ikiliartorput; Naajavaarsuit piaqqiortarfiilu ikiliartorput. Tamanna pingaartumik Canadami erseqqippoq, tassami naajavaarsuit imi tasamaniittut 20%-iinnaat massakkumut amiakkuusimapput. Kalaallit Nunaanni erniorfii aamma qangarnit ikinnerulersimapput. Kingullermik 2009-mi erniorfiit ilisimaneqartut Tunup kujasinnerusortaaniittut tikinneqarmata erniorfiusarsimasut arlallit najorneerussimapput. Taamaattumik naaja taanna paarilluartariaqarparput. Canadamiut ilisimatuuisa naajavaarsuit tasamaniittut ikiliartornerannut Kalaallit Nunaata avannaani kitaani sikup sinaavani upernaakkut ingerlaarlutik aqqusaarneranni pisaasarnerat pissutaasoralugu aarleqqutigaat. Naajavaarsuk eqqissisimatitaavoq, anersaana taateraajusoralugit pisaasarsimanersut? Naajavaarsunnik ulorianartorsiortitsisut allanik marlunnik ilaqarput, tassalu klimap allanngorneri aammalu mingutitsineq. Taakkuali Kalaallit Nunaanni qanoq ilioriarfissaqanngiusarput. Kisiannili Kalaallit Nunaanni pisaasarnerat ajornanngitsumik unitsinneqarsinnaavoq. Allaatigisaq una naajanik taakkuninnga oqaluttuarpoq qanorlu ililluni taakkua taateraanit allaassutaat takuneqarsinnaanersut ilitsersuilluni. Kalaallit Nunaata suani naajavaarsoqarpa? Piaqqiortarfii Kalaallit Nunaata tikikkuminaannerpaartaaniittarput (nunap assinga takuuk). Amerlanersaat sinerissami avannamut kangisinnerpaami, aakkarnersuup Nordøstvandet-p eqqaaniipput. Allanittaaq sumi tamaani Kangerlussuup Scoresby Sundip Tasiilallu akornanni qaqqartuumi piaqqiorfeqallattaarpoq. Aammalu aasakkut naajavaarsuit Qaanaap Upernaviullu avannarpasinnerusortaani takuneqartarput, immaqa ilisimaneqanngitsunik tamaani erniorfeqaraluarnerpat? Ukiuunerani Kitaani umiarsualivinni naajavaarsuit naammattoorneqarsinnaasarput; pingaartumik Kitaata sikuata sinerissamut qanillisarfiini. Upernaakkut naajavaarsuit amerlasuukkuutaarlutik Tunup avannaanut sikut saatsersuut aqqutigalugit ingerlaartarput, taamaattumillu sinerissami Ittoqqortoormiit Kap Farvelillu akornanni naammattuugassaasarlutik, qanittukkullu oktoberip naalernerani Qaqortup iterlaamarnani naajavaarsuit takuneqarsimapput. Land. Tamakkunani ulloqarfii aamma sinerissamiittarput immap aasaagaluamiluunniit sikumik tamakkiusavilluni qallersimaneqartup qanittuani. Ukiuunerani naajavaarsuit kujasinnerusumi sikut saatserfiiniittarput. Ukiivigisartagaat pingaarneq tassaavoq Labradorhavip Davis Strædillu sikuisa sinaavat, imaappoq Canadamut atasuunerusumiittarlutik. Timmissat tamakkua ilaat Beringshavet, Ruslandip Alaskallu akornanniittoq, tikivillugu illuartarput ukiiartorfigalugu. Misissuinerit nutaat takutippaat naajavaarsuit aamma Kalaallit Nunaata tunuata kujataani sikuni saatsersuni ukiisartut. Naajavaarsuit Svaldbardimi russillu qeqertaanni erniortut kalaallit imartaat aqqusaarlugu Davis Strædemi ukiivissaminnukartarput. Im a- appoq nunarsuarmi naajavaarsuit ilarparujussui upernaakkut ukiakkullu immami kalaallinut atasumiittarput pingaartumik Tunup sineriaani. Naajavaarsuk sunik ilisarnaateqarpa? Naajavaarsuk taateraatut angitigaaq tassungalu paarlaanneqartarsimasinnaalluni. Kisianniliuna ilisariuminartuugaluartoq. Box 2 mi ilisarnaatai erseqqinnerit takutinneqarput. Inooriaasiat Naajavaarsuit amerlasorsuakkuutaarnatik, amerlanertigut aappariit 150 sinnernagit, erniorfimminniittarput. Erniorfii innaarsuusinnaapput qutaarluit, kisiannili ilaanni nunatani sinerissap timaannarsuani aamma erniorfeqartarlutik (120 km angullugu tiffasitsigisumi). Aammali qeqertani pukitsunng u- aniissinnaasarput imaluunniit sinerissami narsaamanerniissinnaasarlutik. Allaallumi 2008-mi aamma nassaarine qa r put puttaami ujaraaqqanik qallersimasumiarlaliullutik pi aq qisut. Puttaaq Station Nordip qanittuani kangerlummi sikkusimasimavoq aatsaallu naajavaarsuaqqat timmisinnaalereer sut putaaq kaanngarluni tissukalersimavoq. Tamatuma qaq uti g uinnaq pisarsimannginneranut takussutissaavoq putt a ami arlaliullutik piaqqisut 2009-mi paasineqarmata. Sineriassortoq ni nangissaaq Najortagaat allat Naajavaarsuit erniorfigigaluarpaat Canadap issittorsuartaaniittut qeqertat, Svalbardi aammalu qeqertat Ruslandip avannaaniittut Severnaya Zemlja aamma Frans Josef Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

18 Naajavaarsuup taateraanit allaanerussutai Timmissat inersimasut Naajavaarsuit taateraanit allaanerussutaannut ilisarnaataasut, titarnernit tikkuarneqarput. Immikkut malugikkit qulusuvani suluvisalu isuisa qalipaatai. Taateraaq qasertumik qulusoqarpoq, naajavaarsuit qaqortuullutik. Naajavaarsuit sulivisa isui qaqquarissuupput, taateraalli sulivisa isui qernertuullutik. Timmisssat inerissimanngitsut Timmissat taakku marluk immikkoorutaannut ilisarnaataasut, titarnernit tikkuarneqarput. Naajavaarsuit kiinnamikkut qernertortaqarlutik, qulusuva qaqortoq aamma sului qernertunik mikisunik milaqarluni. Taateraap pukusuva qernertuuvoq, qasortumik qulusuqarluni suluanilu qernertumik qiverneqarluni. Naajavaarsuk Taateraaq Naajavaarsuk Taateraaq Assiliisut: David Boertmann, Knud Pedersen aamma Tonny Kristiansen. Assiliisut: David Boertmann aamma Henrik Haaning Nielsen. Aalisartut piniartullu kr. ataallugit kaaviaatitaqartunut NAATSORSUIFFISSAQ Allattoq: Niels Boassen Ukiut tamarluinnaasa takkuttarpoq ukiumoortumik naatsorsuiffissaq taannalu aalisarnermik piniarnermillu ingerlataqartunut tamanut pisussaaffiuvoq immersorneqartartussaasoq, taannalu suliarinngikkaanni akileraarummut akileeqqinnissaq/tapernissaq ilimagineqartuartariaqarpoq, taamaammat eqqor tumik suliarinissaa imminut akilersinnaajuaannarpoq. Immersuinngitsoorneq imaluunniit amigartumik immersuineq aalisartumut piniartumulluunniit akisusinnaasarpoq. Taamaammat pingaaruteqarpoq ukiup ingerlanerani sunalunniit ingerlatsinermut aningaasartuutit pappiliartaasa katersortuarnissaat annertuumik annikitsumilluunniit aningaasartaqaraluarpata, tassani ukiup ingerlanerani pappilissat nalilittut isigineqartuartariaqarput. Pingaaruteqarpoq ukiup ingerlanerani aningaasarsiorfimmi isaatissimasat annertuppata annikikkaluarpataluunniit, aningaasartuutinut nalimmassartuarnissaat. Assersuutigalugu ukioq annertuumik ingerlatamut aningaasartorfiusimappat soorlu piniutinut imaluunnit angallammut iluarsartuussinernut, taamaasillunilu isaatitanut naleqqiullugit annertuallaarlutik, taamaasilluni pigisat nalittorsaanissaanermut immersugassaq pisariaqalertarpoq S10-mik taa neqartartoq taannalu kommunit allaffiini pissarsiarineqarsinnaavoq, ta s sani ukioq taanna aningaasartuutaavallaartut iluarsaassinermut imaluunniit piniutinik nalituunik pisinermut uppernarsaat S10 atorlugu allanneqassapput, toqqaannartumillu aningaasartuutinut ilanngunnagit, taamaasillunilu ukiunut tulliuttunut nalikillisaatitut atorneqarsinnaanngorlutik. Nalikillisaasarneq nalittorsaasarnerlu sineriassorlu angallateerarsortunut ilisimaneqarpianngilaq tassami ukiut tamarluinnaasa takujuarparput angallateerarsortut tapertarnerat takussaajuaannarpoq, naak nalikilliliineq atorneqartaraluarpat tapernissamik pisariaqartanngikkaluartoq. Aammalu taassuma paarlattuanik isaatitaqarpiarsimanatik aningaasartuutitillu tamaasa ilanngullugit immersugassamut ilannguttarpaat, naak aningaasartuutit ilaat aappaagumut toqqorluarsinaasaraluatik annaasarlugit. Annertunerusumik paasisaqarusukkaanni KNAPK-mi siunnersuisarfik attavigineqarsinnaavoq Siunnersortinniaraanni oqarasuaat Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

19 Qalerallit uagutsinnut tulluussarsinnaanngillat, UagUt qaleralittassavut pillugit tulluussartariaqarpugut Ullumikkut qaleralinniarneq Qalerallit milliartorput ikiliartorlutillu. Pisassiissutit nungunneqartuaannarput. Aalisartut amerliartorput. Taamaattumik qalerallit iluanaarutigineqarsinnaanerat appariartuinnarpoq. agguaqatigiissillugu minnerulerput 10 cm miss. 70 cm miss. 60 cm miss Pissutsit iluarsiniarnissaat Siunertaavoq qalerallit amerlinissaat anginerulerlutillu. Taanna anguniarlugu aalisarneq pisassiisarnerlu tulluussartariaqarpagut. Siunissami angorusutat Qalerallit amerlatseqqissapput anginerulerlutillu. Aalisartunut iluanaarutaasarnerat qaffariaqqissaaq. Aalisarnermut Naalakkersuisoqarfik, 2011 Aaqqissuisoq: Eugenius Consult Ilusilersuisoq: Tegnestuen Tita Naqiterisoq: Naqitat A/S

20 Virus-i nualluut puisini atugaanera Namminersorlutik Oqartussanit paasissutissaq 2011-mi ukiakkut Canada-p USA-llu kangiani puisinik toqungasunik nassaartoqarpoq. Puisit misissorneqartuni tallimani virus-i nualluut (H3N8 nualluutit ilaat) nassaarineqarpoq. Puisit allat toqungasut Alaskap sineriaani siumorneqarsimapput. Alaskami pisimasumut aamma Canadami nappaalanernut attuumassuteqateqartoqarneranik takussutissaqarsimanngilaq. Nunatta sineriaani puiseqatigiinnut nualluut siaruaassinnaanera eqqarsaatigissallugu pissusissamisoorpa? Kalaallit Nunaanni puisit akornanni nualluummik tunillaassortumik allaaserinnittoqarnikuunngilaq. Taamaattoq nunani allani allaaserisani nualluut puisit assigiinngitsut Kalaallit Nunaata imartaani uumasuni atugaaneranut tunngatillugu allaaserinnittoqarnikuuvoq. Nualluut toqqaannartumik attuuanikkut aammalu silaannakkut anersaartorfiit aqqutaasigut seerisunit tunillaattarpoq. Aamma pigisat tunillatsinnikut aqqutigalugit tuniluussinnaavoq, ilaatigullu uumasoqatigiit assigiinngitsut akornanni tunillaassinnaalluni. Puisit akornanni nualluut qanoq ililluni tunillaassuuttarnersoq ilisimaneqanngilaq, aamma timmissat imaluunniit uumasoqatigiinnut allanut qanittumiittunut puisillu akornanni tunillaassuuttoqarnerannut ataqatigiittoqarnersoq ilisimaneqanngilaq. Avatangiisinit inunnilluunniit pinngortunit tunngassuteqartumik nualluutip tunillaassuuttarnera nassuiarneqarsinnaanngilaq. Aamma tunillaassuunneq tulleq sumi qaqugulu pinissaa siulittuutigine qar sin naanngilaq. Pingaaruteqartua tassa siornatigut nualluummik tunillaassuunnerit iliniarfiginissaat, tullissaani tunillaassuuttoqarsinnaaneranut piareersimasoqarsinnaaniassammat. Nappaatit ilikkagaqarfiginerujumallugit aamma uumasut miluumasut imarmiunik sissamut tipisunik siumuisoqartillugu qisuariaateqartarnissamut tunngatillugu Piniarnermik aalisarnermillu nakkutilliisut (JFK) pikkorissarneqarsimapput, tamanna Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfiup (APNN) Piniarnermut immikkoortortaqarfianit isumagineqarpoq, Pinngortitaleriffimmillu peqataaffigineqartumik. Peqqissutsimut nappaatinullu takussutissaasut iliniartitsissutigineqarput, kiisalu misissueriaatsit aamma misiligutissanik tiguseriaatsit iliniartitsissutigineqarlutik. Siunissami uumasut miluumasut imarmiunik tipisoqartarsinnaaneranut upalungaarsimanissamut pilersaaruteqartoqarnissaanik kissaataanera tunngavigalugu, puisinik arfernillu tipisoqartarnera sukumiisumik oqallisigineqarpoq. APNN-ip oqartussaasut allat suleqatigalugit upalungaarsimanissamut pilersaarut taanna suliaralugu ingerlappaa. Professor Joseph R. Geraci, ilaatigut uumasut miluumasut imarmiuni nappaalasoqalertoqar tarnera pillugu sammisaqartoq Nuummiippoq ulluni februar 2012-imi, piniarnermik nakkutilliisunik pikkorissartitsinermi atuartitsiartorluni. Tassani ilaatigut atuartitsissutigaa qulequtalik Puisit aamma nualluut nualluutip tuniluutilernerata ataatsip taak ku marluk pillugit sunik ilikkagaqartin neraatigut. Tassani USA-mi siusinnersukkut puisit akornanni nualluut tuniluuttoq pillugu misissuinini nassuiarpaa. Atuartitsinerup eqikkarnera uani ataani atuarneqarsinnaavoq: USA-p kangiata sineriaani naalagaaffinni Maine, New Hampshire aamma Massachutts-imi piffissami 1. Septemberimiit 3. November 2011-mut puisit tipisimasut 146-t nalunaarutigineqarput. Taakku amerlanersaat qasigiaapput ukioq ataaseq inorlugu utoqqaassusillit. Ukiup taamaalineranut agguaqatigiissillugu toqusartunut naleqqiullugu puisit toqusut pingasoriaammik amerlanerusimapput, tamanna amerika-mi imaq silaannarlu pillugit aqutsinissamut oqartussaasunit nalunaarutigineqarpoq (NOAA). Qulaani assersuummi nassuiarneqarpoq nualluummik tunillaassuunnerit toqussutaasuusut, tamatumunngalu nalaan neqartut tassaasimallutik puisit suli inerissimanngitsut. Pisoq taanna Massachusetts-ip sineriaani 1980 aamma 1992-imi nualluummik nappaalasoqarneranut allaaneruvoq, taamanimi annertunerusumik toqusoqartarnera ukioqatigiinnut aalajangersimasunut atuussimanngilaq imi nappaalaneq virus H7N7-imut attuumassuteqarsimavoq, 1992-imili nappaalasoqarmat H3N3 atuussimalluni. Nualluummut nappaateqatigiit allat taassuma ataaniittut puisini nassaarineqarsimapput, taakkununnga ilaalluni H4N5 aamma nualluut B (influenza B). Piviusunik allattuiffik 1: Influenza H7N7 (takussutissiaq 1) uumasunullu siaruaaffii: Timmiaatini annertuumik nappaalatitsisartoq Australien: Kukkukuuaqqat Tyskland: Kukkukuuaqqat Tuluit Nunaanni: Qingalissuit Australien: Kukkukuuaqqat Holland: Kukkukuuaqqat 30 million-it toqunneqarput Nunamiutat hiistini aamma puulukini ilaatigut takussaasarpoq Inuit Inunnut tuniluunneq (isikkut aseruuttoorneq) siullerpaamik nalunaarutigineqarpoq timmiaatinik tukertitsivinninngaanniit timmissanik akornaniinnerata kingorna Holland-imi. Inuit 89-it tunillanneqarput H7N7- imik(>90 % isikkut aseruuttoornikkut) timmiaatinik tukertitsivinniit tunillaassornerup kingunerivaa. Puisit New England-ip sineriaani aataarsuit 400-t sinnerlugit tassanngaaannartumik puallullutik toqupput. Nualluut H7N7-i nassaarineqartoq timmissani nassaarineqartartutut pissuseqarpoq, taannalu uumasuni nunamiuni kinguaassiorput, puisinut laboratorium-imi uumasuutigineqartuni tunillatsinneqarnerata kingorna sakkortunngitsumik napparsimatitsisimalluni. Inunni isikkut aseruunneq malunnaataasarpoq (takussutissq 2). 20 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr

Nuuk den 12. november 2012

Nuuk den 12. november 2012 Nuuk den 12. november 2012 Nye ska(eregler er et alvorligt benspænd for lokale virksomheder Europas højeste selskabsskat suppleres i nyt lovforslag af forringede afskrivningsregler, der risikerer at bremse

Læs mere

NNPAN ip London Mining ip Isuani Nuup eqqaani atuilernissamut qinnuteqaataanut tusrniaanermut akissutaa

NNPAN ip London Mining ip Isuani Nuup eqqaani atuilernissamut qinnuteqaataanut tusrniaanermut akissutaa Sendt: 25. oktober 2012 10:20 Til: Frants Torp Madsen; Officiel post til Bureau of Minerals and Petroleum Emne: NNPANs høringssvar vedr. London Minings ansøgning om udnyttelsestilladelse ved Isua, Nuuk

Læs mere

37-mut apeqqut 2012/220 aatsitassarsiornermi sulisinnaasut pikkorissarnissaat pillugu Isak Hammondimut akissuteqaat.

37-mut apeqqut 2012/220 aatsitassarsiornermi sulisinnaasut pikkorissarnissaat pillugu Isak Hammondimut akissuteqaat. Inuussutissarsiornermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfik Departementet for Erhverv og Arbejdsmarked Inatsisartuni ilaasortamut Isak Hammond-imut, Inuit Ataqatigiit 37-mut apeqqut 2012/220 aatsitassarsiornermi

Læs mere

AEU-2 KALAALLISUT ALLATTARIARSORLUNI MISILITSINNEQ / GRØNLANDSK SKRIFTLIG FREMSTILLING JANUAR 2015

AEU-2 KALAALLISUT ALLATTARIARSORLUNI MISILITSINNEQ / GRØNLANDSK SKRIFTLIG FREMSTILLING JANUAR 2015 AEU-2 KALAALLISUT ALLATTARIARSORLUNI MISILITSINNEQ / GRØNLANDSK SKRIFTLIG FREMSTILLING JANUAR 2015 Piffissami nal. ak./tidspunkt.: Eqimattani oqaloqatigiinneq / Samtalerunde kl. 9.00 9.30 Kisimiilluni

Læs mere

Kontakt. Mejlby Efterskole Smorupvej 1-3, Mejlby 9610 Nørager Telefon 98 65 11 55 Fax 98 65 11 58 kontor@mejlby-eft.dk. www.mejlbyefterskole.

Kontakt. Mejlby Efterskole Smorupvej 1-3, Mejlby 9610 Nørager Telefon 98 65 11 55 Fax 98 65 11 58 kontor@mejlby-eft.dk. www.mejlbyefterskole. 1 Kontakt Mejlby Efterskole Smorupvej 1-3, Mejlby 9610 Nørager Telefon 98 65 11 55 Fax 98 65 11 58 kontor@mejlby-eft.dk Forstander: Gyrite Andersen gyrite.andersen2@mejlby-eft.dk Viceforstander: Jørn Frank

Læs mere

AALISARTUNUT PINIARTUNULLU NUTAARSIASSAT NR. 1-2006

AALISARTUNUT PINIARTUNULLU NUTAARSIASSAT NR. 1-2006 AALISARTUNUT PINIARTUNULLU NUTAARSIASSAT NR. 1-2006 Ammit akiinik isumaqatiginninniarneq................. 2 Siunnersorti nutaaq................................ 4 ESU-p nangeqqiinnarnissaaluunniit eqqarsaatigisariaqalerparput.........................

Læs mere

EQQARTUUSSIVEQARFIMMI SERMERSUUP EQQARTUUSSUTIP AALLASSIMAFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR RETSKREDS SERMERSOOQ

EQQARTUUSSIVEQARFIMMI SERMERSUUP EQQARTUUSSUTIP AALLASSIMAFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR RETSKREDS SERMERSOOQ 1 EQQARTUUSSIVEQARFIMMI SERMERSUUP EQQARTUUSSUTIP AALLASSIMAFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR RETSKREDS SERMERSOOQ Ulloq 11. november 2013 Eqqartuussisoqarfik Sermersuumi sulialiami sul.all.no.

Læs mere

Nutaarsiassaaleqiffik qaangiuppoq (IB) Aasaanera nutaarsiassaaleqiffiusartuuvoq. Inuit sulinngiffeqartarput, sorpassuit uninngasarput aamma naalakkersuinermik suliallit akornanni. Taamaammat nutaarsiassani

Læs mere

PITU. Nr. 2 December 2000

PITU. Nr. 2 December 2000 PITU Nr. 2 December 2000 Davis Strædet Kitaanut qaleralinnik pilersuisoq Nunatta Kitaata avannaani Kitaanilu qalerallit pisarineqartartut amerlanersaat Davis Strædemi sumiiffimmi ataatsimeersuupput, avataanili

Læs mere

Danskit naalagaaffianni innuttaasunut il.il. passi pillugu inatsimmik nalunaarut

Danskit naalagaaffianni innuttaasunut il.il. passi pillugu inatsimmik nalunaarut 8. september 2008. Nalunaarut nr. 900. Danskit naalagaaffianni innuttaasunut il.il. passi pillugu inatsimmik nalunaarut Matumuuna danskit naalagaaffianni innuttaasut il.il. passeqartarnerannik inatsit

Læs mere

Inuiaqatigiilerinermi naqqiinissamut ilitsersuut 2014 / Rettevejledning samfundsfag 2014

Inuiaqatigiilerinermi naqqiinissamut ilitsersuut 2014 / Rettevejledning samfundsfag 2014 Inuiaqatigiilerinermi naqqiinissamut ilitsersuut 2014 / Naqqiinissamut ilitsersuutinut atuuttoq. Rettevejledning samfundsfag 2014 Apeqqutit/immikkoortut tamarmik karakterimik annerpaamik nalilerneqarsinnaanngillat.

Læs mere

Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr. 1 2011

Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr. 1 2011 Aalisartunut piniartunullu nutaarsiassat nr. 1 2011 Ulluinnarni aqutsisut Leif Fontaine, Sisimiut Siulittaasoq Isak Vahl, Narsaq Siu. tullia Ejnar Jakobsen, Arsuk Otto Storch, Aasiaat Siulersuisuunnernut

Læs mere

Kommuneqarfik Sermersooq Isumaginninnermik, Suliffeqarnermik Inuussutissaqarnermillu Ingerlatsitsivik

Kommuneqarfik Sermersooq Isumaginninnermik, Suliffeqarnermik Inuussutissaqarnermillu Ingerlatsitsivik Kommuneqarfik Sermersooq Isumaginninnermik, Suliffeqarnermik Inuussutissaqarnermillu Ingerlatsitsivik Ulloq: 17-01-2014 Brev nr.: 14-11-0001-0016 Journal nr.: 25.02.02 Sagsbehandler: grni Tlf.: (+299)

Læs mere

Piniagassat paarissavagut - piujuartitsilluni iluaquteqarneq pillugu atuagassiaq meeqqanut. Vi skal passe på fangstdyrene

Piniagassat paarissavagut - piujuartitsilluni iluaquteqarneq pillugu atuagassiaq meeqqanut. Vi skal passe på fangstdyrene Piniagassat paarissavagut - piujuartitsilluni iluaquteqarneq pillugu atuagassiaq meeqqanut Vi skal passe på fangstdyrene - en pjece til børn om bæredygtig udnyttelse Sooq uumasut pinngortitarlu paarissavavut

Læs mere

Cairn Energy PLC KALAALLIT NUNAAT

Cairn Energy PLC KALAALLIT NUNAAT Cairn Energy PLC KALAALLIT NUNAAT CAIRN KALAALLIT NUNAANNI Cairn Energy PLC EUROPAMI UULIAQARNERANIK GASSEQARNERANILLU MISISSUISARTUT TUNISASSIORTULLU PITUTTORSIMANNGITSUT ANNERIT ILAGAAT. Nittartagarput

Læs mere

kujataamlu Q-offset Naligiinnginneq ingerlaannarallalaassaq Naqiterisoq / Udgives af:

kujataamlu Q-offset Naligiinnginneq ingerlaannarallalaassaq Naqiterisoq / Udgives af: Naligiinnginneq ingerlaannarallalaassaq All.: Jørgen Wæver Johansen, Siumut, Kommune Kujallermi borgmesteri Siullermik Naalakkersuisut nersualaarusuppakka aalajangiiffigisassaq imaannaanngitsoq, nuannarineqanngitsussaasorlu,

Læs mere

Akiitsut amerligaluttuinnarput Namminermini tamanna tupinnanngilaq aamma tupinnartuliaanngilaq, aasit taamatut innuttaasut tassa pisuupput, uanga qujaannarpunga aamma tigorusunngilara pisuutitaaneq manna

Læs mere

Ilitsersuut Biilinik eqqussuinerni. Vejledning indførsel af biler

Ilitsersuut Biilinik eqqussuinerni. Vejledning indførsel af biler Namminersornerullutik Oqartussat Grønlands Hjemmestyre Akileraartarnermut Pisortaqarfik Skattedirektoratet Ilitsersuut Biilinik eqqussuinerni Vejledning indførsel af biler 26. marts 2007 Ilitsersuut Biilinik

Læs mere

AEU-2 Matematik - problemregningsdel.

AEU-2 Matematik - problemregningsdel. NAMMINERSORLUTIK OQARTUSSAT/GRØNLANDS SELVSTYRE/GREENLAND HOME RULE AEU-2 Matematik - problemregningsdel. Piffissami nal. Ak./Tidspunkt.: 09.00 11.30 Ulloq misilitsiffik/dato: Sisamanngorneq/Onsdag den

Læs mere

Oqaasiliortut ataatsimiinnerat

Oqaasiliortut ataatsimiinnerat Oqaasiliortut ataatsimiinnerat Sisamanngorneq, marsip 13-ianni 2014, nal. 10.00 Oqaasileriffiup ataatsimiittarfiani. Peqataasut: Carl Chr.Olsen, Eva M.Thomassen, Stephen Heilmann, Karl Møller aamma Katti

Læs mere

UMIAQ Fynimi Kalaallit Peqatigiiffiat - Grønlænderforening på Fyn Uk. 37. årg. Nr. 3 Juli 2009

UMIAQ Fynimi Kalaallit Peqatigiiffiat - Grønlænderforening på Fyn Uk. 37. årg. Nr. 3 Juli 2009 UMIAQ Fynimi Kalaallit Peqatigiiffiat - Grønlænderforening på Fyn Uk. 37. årg. Nr. 3 Juli 2009 Grønlandsk festkage. Aajup (Kristian Olsen) oqalugiareerneratigut Umiap nalliutorsiorneq ingerlappaa. Kalaallisut

Læs mere

Siunissami meeqqanut atuarfeqarnerup ilusilerneqarnissaa. Isumassarsissutissanngorluni. oqallissaarutitut saqqummiussaq

Siunissami meeqqanut atuarfeqarnerup ilusilerneqarnissaa. Isumassarsissutissanngorluni. oqallissaarutitut saqqummiussaq Siunissami meeqqanut atuarfeqarnerup ilusilerneqarnissaa Isumassarsissutissanngorluni oqallissaarutitut saqqummiussaq KANUKOKA-seminar:Samarbejde på børn- og ungeområdet 08-12-2011 1 Oqallissaaraluni saqqummiussap

Læs mere

TUNINIAGAQ - angallat meqqia MASTER 740 HT Nuna Advokater v/advokat Charlotte Pedersen-ip toqukkut qimagussimasoq Kaj Olsen Egede sinnerlugu pigisai makkua tuniniarpai: Angallat meqqia Master 740 HT Inissaqarluartoq,

Læs mere

Kalaallit Peqatigiiffiisa Kattuffiata INUIT ukiumoortumik nalunaarutaa 2015

Kalaallit Peqatigiiffiisa Kattuffiata INUIT ukiumoortumik nalunaarutaa 2015 Kalaallit Peqatigiiffiisa Kattuffiata INUIT ukiumoortumik nalunaarutaa 2015 Fællesforeningen INUIT årsberetning 2015 Ukiumoortumik nalunaarut Ataatsimeersuarneq 2015: Ukiumoortumik ataatsimeersuarneq pivoq

Læs mere

UKIUMOORTUMIK NALUNAARUSIAQ 2013 ÅRSRAPPORT 2013

UKIUMOORTUMIK NALUNAARUSIAQ 2013 ÅRSRAPPORT 2013 UKIUMOORTUMIK NALUNAARUSIAQ 2013 ÅRSRAPPORT 2013 NUNATTA ALLAGAATEQARFIA GRØNLANDS NATIONALARKIV Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu Grønlands Nationalmuseum og Arkiv P.O. Box 1090, GL-3900 Nuuk

Læs mere

kujataamlu Q-offset Udfører alt arbejde inden for: Qaqortumi avatangiisit pillugit allakkamut akissut Kujataani Asaasoq ApS Sydgrønlands Rengøring ApS

kujataamlu Q-offset Udfører alt arbejde inden for: Qaqortumi avatangiisit pillugit allakkamut akissut Kujataani Asaasoq ApS Sydgrønlands Rengøring ApS Qaqortumi avatangiisit pillugit allakkamut akissut Maani illoqarfimmi avatangiisinut tunngasut qanoq iliuuseqarfigineqarnissaannut soqutiginninnernut qujanaq. Kommunimut suaarutigisat akissuteqarfiginiassarissavara.

Læs mere

UMIAQ Fynimi Kalaallit Peqatigiiffiat - Grønlænderforening på Fyn Uk. 37. årg. Nr. 4 Oktober 2009

UMIAQ Fynimi Kalaallit Peqatigiiffiat - Grønlænderforening på Fyn Uk. 37. årg. Nr. 4 Oktober 2009 UMIAQ Fynimi Kalaallit Peqatigiiffiat - Grønlænderforening på Fyn Uk. 37. årg. Nr. 4 Oktober 2009 Kalaallit Nunaanneersunik oqaluttuarsinnaavit Kalaallit oqaluttuaatitoqaanneersinnaapput, oqaluttuat ilumuunngitsut

Læs mere

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET Ulloq 10. oktober 2014 Nunatta Eqqartuusissuuneqarfianit suliami sul.nr. C 013/14

Læs mere

KALAALLIT NUNAANNI PINIAGASSAT ALLAANERUSSUTAAT NAPPAATAALLU KIISALU TAAMAANNERANNUT PISSUTAASINNAASUT

KALAALLIT NUNAANNI PINIAGASSAT ALLAANERUSSUTAAT NAPPAATAALLU KIISALU TAAMAANNERANNUT PISSUTAASINNAASUT KALAALLIT NUNAANNI PINIAGASSAT ALLAANERUSSUTAAT NAPPAATAALLU KIISALU TAAMAANNERANNUT PISSUTAASINNAASUT Qitiutillugu: Avanersuaq AU AARHUS UNIVERSITY DCE DANISH CENTRE FOR ENVIRONMENT AND ENERGY KALAALLIT

Læs mere

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET Ulloq 10. oktober 2014 Nunatta Eqqartuusissuuneqarfianit suliami sul.nr. C 013/14

Læs mere

Errorsisarfiit pillugit apeqqutinut nassiunneqartunut qujanaq. Matuma kinguliani apeqqutit issuarneqarput, akissutinik malitseqartinneqarlutik.

Errorsisarfiit pillugit apeqqutinut nassiunneqartunut qujanaq. Matuma kinguliani apeqqutit issuarneqarput, akissutinik malitseqartinneqarlutik. Ineqarnermut, Sanaartornermut Attaveqaqatigiinnermullu Naalakkersuisoq Naalakkersuisoq for Bolig, Byggeri og Infrastruktur Inatsisartuni ilaasortaq Suka K. Frederiksen, Siumut 37 naapertorlugu apeqquteqaammut,

Læs mere

2012-imi Upernaakkut Ataatsimiinneq Forårssamling 2012 ************

2012-imi Upernaakkut Ataatsimiinneq Forårssamling 2012 ************ Inatsisartut Allattoqarfiat 26. april 2012 Bureauet for Inatsisartut 2012-imi Upernaakkut Ataatsimiinneq Forårssamling 2012 ************ Imm./Punkt 30. Siull. / 1. beh. 13/4 Aappass. / 2. beh. 30/4 Pingajuss.

Læs mere

Imm./Punkt 119. Siull. / 1. beh. 15/10 Aappass. / 2. beh. 19/11 Pingajuss. / 3. beh. 30/11

Imm./Punkt 119. Siull. / 1. beh. 15/10 Aappass. / 2. beh. 19/11 Pingajuss. / 3. beh. 30/11 Inatsisartut Allattoqarfiat 25. november 2015 Bureauet for Inatsisartut 2015-imi Ukiakkut Ataatsimiinneq Efterårssamling 2015 ************* Imm./Punkt 2. Ullormut oqaluuserisassanut nassuiaat. Redegørelse

Læs mere

Maannakkut issiavutit PISPSavisiia siulleq tigummillugu.

Maannakkut issiavutit PISPSavisiia siulleq tigummillugu. PISPSavisiia 1. udgave, februar 2013 PI/SPS den nye bygning 10. januar 2013, Anita & Stinnanguaq Maannakkut issiavutit PISPSavisiia siulleq tigummillugu. Aviisi qaammammut ataasiarluni saqqummertassaaq

Læs mere

2010-MIIT 2015-IMUT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT PAASISSUTISSAT PAASISSUTISSIISARNERMI KALAALLIT NUNAATA PERIUSISSAI

2010-MIIT 2015-IMUT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT PAASISSUTISSAT PAASISSUTISSIISARNERMI KALAALLIT NUNAATA PERIUSISSAI KALAALLIT NUNAANNI NAMMINERSORLUTIK OQARTUSSAT GRØNLANDS SELVSTYRE 2010-MIIT 2015-IMUT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT PAASISSUTISSIISARNERMI KALAALLIT NUNAATA PERIUSISSAI NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT PAASISSUTISSAT

Læs mere

UPA 2007/30, 33 aamma 32-ip siullermeerneqareernerisa kingorna apeqquteqaatinut

UPA 2007/30, 33 aamma 32-ip siullermeerneqareernerisa kingorna apeqquteqaatinut Inatsisartut Akileraartarnermut Akileraarusiisarnermullu Ataatsimiititaliaat Maani Nuummi ulloq 15. marts 2007 UPA 2007/30, 33 aamma 32-ip siullermeerneqareernerisa kingorna apeqquteqaatinut akissuteqaatit

Læs mere

Oqaasiliortut ataatsimiinnerat

Oqaasiliortut ataatsimiinnerat Oqaasiliortut ataatsimiinnerat Pingasunngorneq, oktobarip 8-anni 2014, nal.13.00 Oqaasileriffimmi. Peqataasut: Carl Chr.Olsen, Eva M.Thomassen aamma Katti Frederiksen. Peqataasinnaanatik nalunaartut: Stephen

Læs mere

Kalaallit Nunaanni Tunisassiorfik - KNT ApS

Kalaallit Nunaanni Tunisassiorfik - KNT ApS Kalaallit Nunaanni Tunisassiorfik - KNT ApS Tunisassiorfimmik aallartisaaneq KNT ApS V/ Mikael Petersen 1. 2008-mi Niaqornarmiut ataatsimeereerlutik saaffiginnipput tunisassiorfik matoqqaannarmat tiguniarnerani

Læs mere

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET Ulloq 29. decembari 2014 Kalaallit Nunaanni Eqqartuussisuuneqarfimmit suliami

Læs mere

KINGUAASSIUTITIGUT KILLISSAMIK QAANGIIFFIGINITTOQARAANGAT. Når der er sket et seksuelt overgreb

KINGUAASSIUTITIGUT KILLISSAMIK QAANGIIFFIGINITTOQARAANGAT. Når der er sket et seksuelt overgreb KINGUAASSIUTITIGUT KILLISSAMIK QAANGIIFFIGINITTOQARAANGAT Når der er sket et seksuelt overgreb 2 3 KINGUAASSIUTITIGUT KILLISSAMIK QAANGIIFFIGINITTOQARAANGAT Paasillugu pasitsaasineqarpalluunniit meerarisaq

Læs mere

2010-MIIT 2015-IMUT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT PAASISSUTISSAT FORSLAG TIL

2010-MIIT 2015-IMUT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT PAASISSUTISSAT FORSLAG TIL KALAALLIT NUNAANNI NAMMINERSORLUTIK OQARTUSSAT GRØNLANDS SELVSTYRE 2010-MIIT 2015-IMUT NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT PAASISSUTISSIISARNERMI KALAALLIT NUNAATA PERIUSISSAI FORSLAG TIL NUNAMI SUMIIFFIIT PILLUGIT

Læs mere

Din erhvervsbank. Suliffiutilittut aningaaseriviit. GrønlandsBANKENs erhvervsafdeling GTE & GV GTE & GV

Din erhvervsbank. Suliffiutilittut aningaaseriviit. GrønlandsBANKENs erhvervsafdeling GTE & GV GTE & GV Din erhvervsbank GrønlandsBANKENs erhvervsafdeling At starte en ny virksomhed GTE & GV GrønlandsBANKEN-ip inuussutissarsiornermut immikkoortortaqarfia Suliffeqarfimmik nutaamik aallartitsineq GTE & GV

Læs mere

kujataamlu Q-offset Qujanaq silarput eqqarsaatigigakku! Naqiterisoq / Udgives af:

kujataamlu Q-offset Qujanaq silarput eqqarsaatigigakku! Naqiterisoq / Udgives af: Earth Hour nunarsuarmi silaannaap allanngoriartornera pillugu paasisitsiniaanerit annersaraat. Ukiumut ataasiartumik nal. akunnerani nunarsuarmi tamarmi inuit milliuunilikkaat suliffeqarfiillu tuusinntilikkaat

Læs mere

Skal du flytte til Danmark. Danmarkimut nuulerpit? Isumaliuteqarpilluunniit? Eller overvejer du at flytte?

Skal du flytte til Danmark. Danmarkimut nuulerpit? Isumaliuteqarpilluunniit? Eller overvejer du at flytte? Danmarkimut nuulerpit? Isumaliuteqarpilluunniit? Skal du flytte til Danmark Eller overvejer du at flytte? Ilaqutariinnermut Inatsisinillu Atuutsitsinermut Naalakkersuisoqarfik Departementet for Familie

Læs mere

Nassitsissummik, mellembølge-kkut nassitsissummut atorunnaarsinneqartumut taartissamik pilersitsinissaq pillugu nassuiaat

Nassitsissummik, mellembølge-kkut nassitsissummut atorunnaarsinneqartumut taartissamik pilersitsinissaq pillugu nassuiaat Nassitsissummik, mellembølge-kkut nassitsissummut atorunnaarsinneqartumut taartissamik pilersitsinissaq pillugu nassuiaat Sags nr. 2012-063627 Dok.nr. 1039192 Udarbejdet af: Departementet for Boliger,

Læs mere

AWs bemærkninger i relation til implementering i Grønland er anført med fed tekst under de enkelte bestemmelser. Najoqqutassaq pillugu inatsisiliorneq

AWs bemærkninger i relation til implementering i Grønland er anført med fed tekst under de enkelte bestemmelser. Najoqqutassaq pillugu inatsisiliorneq AWs bemærkninger i relation til implementering i Grønland er anført med fed tekst under de enkelte bestemmelser Meeqqat sulisinneqartarneranni ajornerpaatut taaneqartartunik inerteqquteqartitsinissaq aammalu

Læs mere

Oqaasiliortut ataatsimiinnerat

Oqaasiliortut ataatsimiinnerat Oqaasiliortut ataatsimiinnerat Sisamanngorneq, Marsip 19-anni 2015, nal. 9.00 Oqaasileriffimmi. Peqataasut: Carl Chr. Olsen, Stephen Heilmann, Karl Møller, Eva Møller Thomassen Erninermut atatillugu sulinngiffeqartoq:

Læs mere

Nuuk TV-ip malittarisassai Vedtægter for Nuuk TV

Nuuk TV-ip malittarisassai Vedtægter for Nuuk TV Nuuk TV-ip malittarisassai Vedtægter for Nuuk TV Vedtaget på generalforsamlingen Ataatsimeersuarnermi akuersissutigineqarpoq 13. maj 1997 13. maj 1997 Med ændringer 19. maj 1998 Allannguuteqartinneqarlutik

Læs mere

Pinnguarnermut atortut meeqqanut eqeersimaartunut Legeredskaber til aktive børn

Pinnguarnermut atortut meeqqanut eqeersimaartunut Legeredskaber til aktive børn Pinnguarnermut atortut meeqqanut eqeersimaartunut Legeredskaber til aktive børn Pinnguartarfiit pinngortitap nammineq pilersitai meeqqanut tamanut Qisuit pitsassuit Immikkut qisuit toqqarsimavagut sibirisk

Læs mere

Kalaallit Nunaata Radioa 1. Kalaallit Nunaata Radioa. Ukiumoortumik nalunaarut 2005

Kalaallit Nunaata Radioa 1. Kalaallit Nunaata Radioa. Ukiumoortumik nalunaarut 2005 Kalaallit Nunaata Radioa 1 Kalaallit Nunaata Radioa Ukiumoortumik nalunaarut 2005 Kalaallit Nunaata Radioa 2 Imai Qupp. Suliffeqarfik pillugu paasissutissat 3 Pisortat nalunaarusiaat 4 Siulersuisut pisortaanerullu

Læs mere

Inuussutissarsiornermut aviisi Erhvervsavisen

Inuussutissarsiornermut aviisi Erhvervsavisen Inuussutissarsiornermut aviisi Erhvervsavisen Tlf.: 70 1234 www.banken.gl j u u n i / j u n i 2 0 1 0 Pitsaanerusumik Siunnersuineq Suliffeqarfinnut karsip ammasarfigai 10.00 14.00 Erhvervskassen holder

Læs mere

Ukiumoortumik nalunaarut Årsberetning 2002

Ukiumoortumik nalunaarut Årsberetning 2002 Ukiumoortumik nalunaarut Årsberetning 2002 Pinngortitaleriffik Grønlands Naturinstitut Ukiumoortumuk nalunaarut 2002 / 1 1. 2. 3. 4. 5. 1. 2. Aalisakkamik utoqqaassusiliiniarmi aalisakkat siunnaat atorneqartarput.

Læs mere

Godthåb. Miljøforbedringer i Grønland. Nuuk. KalaaIlit Nunaani najugaqarfmni pltsanngorsaanent

Godthåb. Miljøforbedringer i Grønland. Nuuk. KalaaIlit Nunaani najugaqarfmni pltsanngorsaanent KalaaIlit Nunaani najugaqarfmni pltsanngorsaanent BUR-mit tapiiffigineqarlutik ukiuni kingullerni najoruminarsaangrit marluk nunatsinni ingerlanneqarsimapput. Tunuliaqutaasut assigiissimapput. Tassa, 60-kkut

Læs mere

Mikropuljefonden IKIOQATIGIITTA-mut qinnuteqaat. Mikropuljefonden IKIOQATIGIITTA Ansøgningsskema

Mikropuljefonden IKIOQATIGIITTA-mut qinnuteqaat. Mikropuljefonden IKIOQATIGIITTA Ansøgningsskema TAKUUK!/ BEMÆRK! Immersuinnginnermi ilitsersuut atuaruk! Læs vejledning før udfyldelse! Mikropuljefonden IKIOQATIGIITTA-mut qinnuteqaat Mikropuljefonden IKIOQATIGIITTA Ansøgningsskema 1. Qinnuteqartoq/Ansøger

Læs mere

Inuttut alloriarneq annertooq Allattoq: Kirstine Kreutzmann Imminut nalikitsutut isigineq, ajortussarsiorneq, kukkunersiuineq, tatiginnginneq, nalornineq, inuunermilu nuanniilliuuteqartuarneq. Soormi kinaassuserput

Læs mere

********** Unikkallarneq / Pause **********

********** Unikkallarneq / Pause ********** Inatsisartut Allattoqarfiat 21. april 2015 Bureau for Inatsisartut 2015-imi Upernaakkut Ataatsimiinneq Forårssamling 2015 ************* Imm./pkt. 37-5: Nal. 11:00-imiit 12:00-imut akunneq apeqquteqarfissaq.

Læs mere

Kvalitets-rapport for skoler / skoleåret 2013/14. Kulusumi Alivarpi. Atuarfiup aqqa /skolens navn 986973, 986975, kulusumi.alivarpi@attat.

Kvalitets-rapport for skoler / skoleåret 2013/14. Kulusumi Alivarpi. Atuarfiup aqqa /skolens navn 986973, 986975, kulusumi.alivarpi@attat. Kulusumi Alivarpi Atuarfiup aqqa /skolens navn 986973, 986975, kulusumi.alivarpi@attat.gl Atuarfiup/skolens telefonnr., faxnr. og e-mailadresse 3915 Kulusuk Atuarfiup/skolens postadresse Kulusuk Illoqarfik/By

Læs mere

05F 2012-imut ukiumoortumik naatsorsuutit iluarsisat

05F 2012-imut ukiumoortumik naatsorsuutit iluarsisat Kommuneqarfik Sermersooq Borgmesterip Allattoqarfia Borgmestersekretariatet Kommunalbestyrelsip ulloq 26. novembari 2013 ataatsimiinneranit sagsudskrifti Sagsudskrift fra Kommunalbestyrelsesmøde den 26.

Læs mere

Ataatsimik siumut alloriarneq - marlunnillu kingumut alloriaqqilluni Isumaliunngikkaluarpunga ukioq 2012 Kommunal bestyrelsemut qinersineq inissereersoq aammalu aallartereersoq ima eqqarsassallunga, (1

Læs mere

Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2013-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa Boligklagenævnets årsberetning 2013

Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2013-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa Boligklagenævnets årsberetning 2013 2014-094345 Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2013-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa Boligklagenævnets årsberetning 2013 Årsberetning Boligklagenævnet 2013 / Ukiumoortumik naatsorsuutit Ineqarnermi

Læs mere

INATSISARTUT OG DEMOKRATI

INATSISARTUT OG DEMOKRATI INATSISARTUT OG DEMOKRATI Om parlamentarisk demokrati i Grønland for børn Se denne historie som film: www.ina.gl/boern Udgivet af Bureau for Inatsisartut Januar 2015 Tegninger: Christian Rex, Deluxus Studio

Læs mere

Kommuneqarfik Sermersooq Borgmesterip Allatseqarfia Borgmestersekretariatet

Kommuneqarfik Sermersooq Borgmesterip Allatseqarfia Borgmestersekretariatet Kommuneqarfik Sermersooq Borgmesterip Allatseqarfia Borgmestersekretariatet Ulloq / Dato : 15. 01. 2014 Brevnr.: 14.11.01.007 Journal nr. 02.02.09 Sull./Sagsbeh.: STUL Tlf.: 367001 Mail:stul@sermersooq.gl

Læs mere

Ullut ataatsimiiffiusut 30-iat, sisamanngorneq 28. maj 2015, nal. 13:00 30. mødedag, torsdag den 28. maj 2015, kl. 13:00

Ullut ataatsimiiffiusut 30-iat, sisamanngorneq 28. maj 2015, nal. 13:00 30. mødedag, torsdag den 28. maj 2015, kl. 13:00 Inatsisartut Allattoqarfiat 28. maj 2015 Bureau for Inatsisartut 2015-imi Upernaakkut Ataatsimiinneq Forårssamling 2015 ************* Imm./Punkt 2. Ullormut oqaluuserisassanut nassuiaat. Redegørelse for

Læs mere

Nalunaarut/Meddelelse

Nalunaarut/Meddelelse Qupp. / Side: 1 af 9 Akileraartarnermut Aqutsisoqarfimmit najoqqutassiaq. Ukiumut aningaasarsiorfiusumut 2015-imut nalit imaattut Naalakkersuisut aalajangiuppaat: Pineqartut: A: Akeqanngitsumik ineqarneq

Læs mere

Oqaasileriffik Sprogsekretariatet

Oqaasileriffik Sprogsekretariatet 1 Oqaasiliortut ataatsimiinneranni, pingasunngornermi aggustip 12-ianni 2009, nal. 10.00, Ilimmarfimmi Oqaasileriffimmi, imaqarniliaq. Ataatsimiinnermi peqataapput: Stephen Heilmann, Abia Abelsen, Eva

Læs mere

Naligiittut inooqqulluta Lighed og lige værd

Naligiittut inooqqulluta Lighed og lige værd Naligiittut inooqqulluta Lighed og lige værd Kangia/kitaa vest/øst Adolf Holm 491160 ado@ia.gl ado.ia.gl Nunarput nutaaq ataatsimoorneq nutaaq Kitaani Kangianilu Inuit Ataqatigiit Nuummi februarip 23-niit

Læs mere

Nalunaarut/Meddelelse

Nalunaarut/Meddelelse Qupp. / Side: 1 af 9 Akileraartarnermut Aqutsisoqarfimmit najoqqutassiaq. Ukiumut aningaasarsiorfiusumut 2014-imut nalit imaattut Naalakkersuisut aalajangiuppaat: Pineqartut: A: Akeqanngitsumik ineqarneq

Læs mere

S trin-imiit nutaarsiassat Qupp. 2 Kigutilerisarfimmiit. Qupp. 9. Nyheder fra trin S Fra tandklinikken s. 9. Issuaanerit nuannersut Qupp.

S trin-imiit nutaarsiassat Qupp. 2 Kigutilerisarfimmiit. Qupp. 9. Nyheder fra trin S Fra tandklinikken s. 9. Issuaanerit nuannersut Qupp. Nanortallip atuarfia INUUNEQ ILINNIARFIUVOQ IGALAAQ ΙTunngavilerneqarpoq 2015Ι nr.3ι 27. MARTS 2015 Ι IGALAAQ Ι Nutaarsiassat atuartunut, angajoqqaanut, atuarfimmilu atuisunut. Sap. akunnerata tulliani

Læs mere

2011-imi Ukiakkut Ataatsimiinneq Efterårssamling 2011 ************

2011-imi Ukiakkut Ataatsimiinneq Efterårssamling 2011 ************ Inatsisartut Allattoqarfiat 10. november 2011 Bureau for Inatsisartut 2011-imi Ukiakkut Ataatsimiinneq Efterårssamling 2011 ************ Imm./pkt. 2: Ullormut oqaluuserisassanut nassuiaat. Redegørelse

Læs mere

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET Ulloq 10. december 2014 Nunatta Eqqartuussisuuneqarfianit suliami sul.nr. K 202/14

Læs mere

Meeqqat pisinnaatitaaffii Vi vil styrke børns piginnaatitaaffiilu vilkår og rettigheder piorsaaviginiarpagut

Meeqqat pisinnaatitaaffii Vi vil styrke børns piginnaatitaaffiilu vilkår og rettigheder piorsaaviginiarpagut UNICEF-ip Naalakkersuisullu suleqatigiissutaat Et samarbejdsprojekt mellem Naalakkersuisut og UNICEF DaNmark Meeqqat pisinnaatitaaffii Vi vil styrke børns piginnaatitaaffiilu vilkår og rettigheder piorsaaviginiarpagut

Læs mere

Inuussutissarsiornermut aviisi Erhvervsavisen

Inuussutissarsiornermut aviisi Erhvervsavisen Inuussutissarsiornermut aviisi Erhvervsavisen Tlf.: 70 1234 www.banken.gl N O V E M b a r i / N O V E M B E R 2 0 1 0 SR Naqinninnguit pingasut pingaarutilerujussuit Tre små bogstaver med stor betydning

Læs mere

EQQARTUUSSISOQARFIK QAASUITSUMI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR QAASUITSUP KREDSRET

EQQARTUUSSISOQARFIK QAASUITSUMI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR QAASUITSUP KREDSRET 1 EQQARTUUSSISOQARFIK QAASUITSUMI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR QAASUITSUP KREDSRET Ulloq 15. december 2014 Eqqartuussisoqarfik Qaasuitsup Ilulissat suliami sul.nr.

Læs mere

Aatsitassalerinermik Ilinniarfik Råstofskolen

Aatsitassalerinermik Ilinniarfik Råstofskolen Aatsitassalerinermik Ilinniarfik Råstofskolen Qaarsummi sulisutut Minesvend Maskiinamik ingerlatitsisutullu Maskineentreprenør Ilinniarneq Uddannelsen 1 Ilinniagassaq nutaaq pissanganartoq Aatsitassanik

Læs mere

PITU Nr. 1 September 2002

PITU Nr. 1 September 2002 PITU Nr. 1 September 2002 Tuttut umimmaallu Kalaallit Nunaanni uumassusillit pillugit ukiup affaani kingullermi oqallittoqarnikooqaaq. Uumasut ikiliartortut oqallinnermi sammineqarsimaqaat, taamaakkaluartoq

Læs mere

Silarput unammillerpoq siunissamut naleqqussarneq Atuartitsisunut isummersuutit

Silarput unammillerpoq siunissamut naleqqussarneq Atuartitsisunut isummersuutit Silarput unammillerpoq siunissamut naleqqussarneq Atuartitsisunut isummersuutit Saqqummersitamik sammisaqarneq meeqqat atuarfianni meeqqanut angilaartunut angajullernullu atuartitsissutini inuiaqatigiilerinermi

Læs mere

********** Unikkallarneq / Pause **********

********** Unikkallarneq / Pause ********** Inatsisartut Allattoqarfiat 9. april 2015 Bureau for Inatsisartut 2015-imi Upernaakkut Ataatsimiinneq Forårssamling 2015 ************* Imm./pkt. 37-5: Nal. 11:00-imiit 12:00-imut akunneq apeqquteqarfissaq.

Læs mere

Høringssvar er oversat fra dansk til grønlandsk

Høringssvar er oversat fra dansk til grønlandsk Høringssvar er oversat fra dansk til grønlandsk Sendt: 24. oktober 2012 15:02 Til: Officiel post til Bureau of Minerals and Petroleum Emne: Høringssvar vedr. London Mining Til Råstofdirektoratet Venligst

Læs mere

Aningaasarsiornermut Siunnersuisooqatigiit nalunaarutaat Økonomisk Råds rapport

Aningaasarsiornermut Siunnersuisooqatigiit nalunaarutaat Økonomisk Råds rapport Aningaasarsiornermut Siunnersuisooqatigiit nalunaarutaat Økonomisk Råds rapport Aningaasarsiornermut Siunnersuisooqatigiit 2009-mi Naalak - kersuisunit pilersinneqarput, unalu nalunaarutit aapparaat. Aningaasarsiornermut

Læs mere

Kalaallit Nunaata Radioa. Ukiumoortumik nalunaarut 2004

Kalaallit Nunaata Radioa. Ukiumoortumik nalunaarut 2004 Kalaallit Nunaata Radioa Ukiumoortumik nalunaarut 2004 Kalaallit Nunaata Radioa Imai Suliffeqarfik pillugu paasissutissat 1 Pisortat nalunaarusiaat 2 Siulersuisut pisortaanerullu oqaaseqaataat 13 Kukkunersiuisut

Læs mere

Ansøgning om adoption af stedbarn Qitornassamik qitornavissiartaarnissamut qinnutqeaat

Ansøgning om adoption af stedbarn Qitornassamik qitornavissiartaarnissamut qinnutqeaat RIGSOMBUDSMANDEN I GRØNLAND / KALAALLIT NUNAANNI RIGSOMBUDSMANDI Postboks 1030, 3900 Nuuk, Telefon: 321001, Fax: 324171 E-mail: riomgr@gl.stm.dk Ansøgerens fulde navn: Qinnuteqartup atii tamaasa: Fødselsdato

Læs mere

Malugineqassaaq nakkutilliineq (censur) - qitiusumit censoriutitaqarnermi - atuaqatigiinnut

Malugineqassaaq nakkutilliineq (censur) - qitiusumit censoriutitaqarnermi - atuaqatigiinnut INAARUTAASUMIK NALILIINEQ AFSLUTTENDE EVALUERING Samtlige prøveafholdende skoler Samtlige skoleforvaltninger Samtlige beskikkede censorer til de mundtlige prøver Ulloq/dato Allat/init. Journal nr. Brev

Læs mere

********** Unikkallarneq / Pause **********

********** Unikkallarneq / Pause ********** Inatsisartut Allattoqarfiat 14. april 2012 Bureauet for Inatsisartut 2012-imi Upernaakkut Ataatsimiinneq Forårssamling 2012 ************ Imm./pkt. 37-5: Sul. / Beh. 16/5 Nal. 11:00-imiit 12:00-imut akunneq

Læs mere

Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2007-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa

Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2007-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2007-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa Boligklagenævnets Årsberetning for 2007 Imai Qupp. Siulequt............................... 4 Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfik

Læs mere

Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2012-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa. Boligklagenævnets årsberetning 2012

Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2012-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa. Boligklagenævnets årsberetning 2012 Ineqarneq pillugu Maalaaruteqartarfiup 2012-imut ukiumoortumik nalunaarusiaa Boligklagenævnets årsberetning 2012 1 Årsberetning Boligklagenævnet 2012 / Ukiumoortumik naatsorsuutit Ineqarnermi Maalaaruteqartarfik

Læs mere

2. Naalakkersuisunut ilaasortat Naalakkersuisunut ilaasortat tamanna kissaatigunikku akeqanngitsumik oqarasuaateqartinneqassapput.

2. Naalakkersuisunut ilaasortat Naalakkersuisunut ilaasortat tamanna kissaatigunikku akeqanngitsumik oqarasuaateqartinneqassapput. Namminersornerullutik Oqartussat Naalakkersuisut Allattoqarfiat Aqutsinermut Allattoqarfik J.nr. 21.16+1999 Ulloq 18. januar 1999 Qitiusumik allattoqarfimmi oqarasuaatit angallattakkat angerlarsimaffimmilu

Læs mere

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET

NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET NUNATTA EQQARTUUSSISUUNEQARFIANI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR GRØNLANDS LANDSRET Ulloq 12. Januaari 2014 Nunatta Eqqartuussisuuneqarfianit suliami sul.nr. K 005/15

Læs mere

Meeqqat Pisinnaatitaaffii pillugit Isumaqatigiissut Børnekonventionen

Meeqqat Pisinnaatitaaffii pillugit Isumaqatigiissut Børnekonventionen Pisinnaatitaaffe qarpunga! Jeg har rettigheder! Meeqqat Pisinnaatitaaffii pillugit Isumaqatigiissut Børnekonventionen Pisinnaatitaaffe qarpunga! Pisinnaatitaaffeqarpunga! Meeqqat Pisinnaatitaaffii pillugit

Læs mere

Ineriartorneq, atugarissaarneq naleqartitallu

Ineriartorneq, atugarissaarneq naleqartitallu Ineriartorneq, atugarissaarneq naleqartitallu Danmark-ip 2015-mi Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisooqatigiivini siulitaasuutitaqarnissaanni suliniutissanut najoqqutassiaq 2 ineriartorneq, atugarissaarneq

Læs mere

Oqaasileriffik. Nalunaarut ukiumoortoq 2010-mut

Oqaasileriffik. Nalunaarut ukiumoortoq 2010-mut Oqaasileriffik Nalunaarut ukiumoortoq 2010-mut 1 Oqaasileriffimmi 2011-mi sulisut ataatsimiititalianullu ilaasortat...3 Aallaqqaasiut...4 Oqaasileriffik, suliallu assigiinngitsut...5 2010-mi saaffiginnissutit...8

Læs mere

F4823 Pitu 1/2000 Qxp.3.31 28.4.2000 14:12 Page 24 PITU

F4823 Pitu 1/2000 Qxp.3.31 28.4.2000 14:12 Page 24 PITU F4823 Pitu 1/2000 Qxp.3.31 28.4.2000 14:12 Page 24 PITU Pinngortitaleriffiup Tusaataa inoqutigiinnut tamanut ukiumut marloriarluni agguaanneqartarpoq. Pitu isumaqarpoq atassut, qamutit pituutaanut orsit

Læs mere

. STILLINGSOPSLAG Kriminalforsorgen søger en pædagogisk assistent i Anstalten for Domfældte i Qaqortoq. Stillingen er ledig til besættelse den 01. september 2014 eller efter aftale. Som pædagogisk assistent

Læs mere

EQQARTUUSSISOQARFIK SERMERSUUMI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR SERMERSOOQ KREDSRET

EQQARTUUSSISOQARFIK SERMERSUUMI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR SERMERSOOQ KREDSRET EQQARTUUSSISOQARFIK SERMERSUUMI EQQARTUUSSUTIP ALLASSIMAFFIATA ASSILINEQARNERA UDSKRIFT AF DOMBOGEN FOR SERMERSOOQ KREDSRET Ulloq 27. august 2014 Eqqartuussisoqarfik Sermersuumit suliami sul.nr. SER-NUU-KS-0669-2014

Læs mere

Aalisarneq, piniarneq nunalerinerlu. Fiskeri, fangst og landbrug TAC 7.1 AALISARNEQ 7.1 FISKERI

Aalisarneq, piniarneq nunalerinerlu. Fiskeri, fangst og landbrug TAC 7.1 AALISARNEQ 7.1 FISKERI Aalisarneq, piniarneq nunalerinerlu Fiskeri, fangst og landbrug.1 AALISARNEQ.1.1 Aalisarnerup aqunneqarnera Aalisarneq pisassiissutit akuersissutillu aqqutigalugit aqunneqarpoq. Pisassiissutit atorlugit

Læs mere

Isumasioqatigiinneq Nuummi pisussaq novembarip 23-ani 24-anilu 2009

Isumasioqatigiinneq Nuummi pisussaq novembarip 23-ani 24-anilu 2009 Najoqqutassaagallartoq Tentativt program Isumasioqatigiinneq Nuummi pisussaq novembarip 23-ani 24-anilu 2009 Kalaallit Nunaanni Inuttut pisinnaatitaaffiit Nunallu inoqqaavisa pisinnaatitaaffii Seminar

Læs mere

Nr. 38 Upernaaq Forår 2007

Nr. 38 Upernaaq Forår 2007 Nr. 38 Upernaaq Forår 2007 u Lars Svankjær Alice Clasen Nuummi Royal Arctic Linep qullersaqarfiani sulisoqarnermut immikkoortortaqarfimmi sulisuuvoq. Alice umiarsuuaatileqatigiiffimmi allaffimmiutut ilinniarsimavoq,

Læs mere

kalaallit danmarkimi najugallit kisitsisitigut paassissutissat pillugit quppersagaq

kalaallit danmarkimi najugallit kisitsisitigut paassissutissat pillugit quppersagaq atlantikup avannaani suleqatigiit The North Atlantic Group in the Danish Parliament Den Nordatlantiske Gruppe i Folketinget Norðuratlantsbólkurin á Fólkatingi kalaallit danmarkimi najugallit kisitsisitigut

Læs mere

Ateq / Fornavn Telefoni nalinginnaasoq / Fastnettelefon. Kinguliaqut / Efternavn. Najuqaq / Adresse

Ateq / Fornavn Telefoni nalinginnaasoq / Fastnettelefon. Kinguliaqut / Efternavn. Najuqaq / Adresse Kalaallit Nunaanni ilinniagaqarnissamik qinnuteqaat aamma ilinniagaqarnersiuteqarnissamik qinnuteqaat Ansøgning om uddannelse i Grønland og ansøgning om uddannelsesstøtte Namminermut paasissutissat / Personlige

Læs mere

K E N D E L S E. X Kommunes afgørelse ændres, således at du har krav på betaling af din el-restance: 4.467 kr.

K E N D E L S E. X Kommunes afgørelse ændres, således at du har krav på betaling af din el-restance: 4.467 kr. NAMMINERSORNERULLUTIK OQARTUSSAT GRØNLANDS HJEMMESTYRE Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik Det Sociale Ankenævn Sags nr. 40.72.03 xxxx Postboks 689 3900 Nuuk Tlf. (+299) 34 50 00 Fax (+299) 32

Læs mere