Nr. 6 sep. 2009 62. árið Kirkjuligt Missiónsblað DÁRSKAPUR OG VISDÓMUR 1. Kor. 1: v18 Tí at væl er orð krossins dárskapur fyri teimum, sum glatast, men fyri okkum, sum verða frelstir, er tað Guðs kraft. v19 Tí at skrivað stendur:»eg vil týna vísdóm vísmanna, og vitsku vitra manna vil eg gera til einkis.«versini byrja við at vísa á, at tað er eitt mark, sum altíð hevur verið og verður. Tað er eitt mark gjøgnum alla mannasøguna millum tey, sum glatast, og tey, sum verða frelst. Vit hugsa ikki altíð um tað. Og kanska hugsa vit minni um tað nú, enn tey ættarlið, sum vóru undan okkum. Vit hoyra so ofta, at vit ikki mugu gera mannamun, og at vit skulu vísa á Guds kærleika. Vit skulu ikki døma fólk ella siga teimum frá Guds vreiði yvir syndina. Men Guds orð ger mannamun. Summi glatast og summi verða frelst. Hesum veruleika møta vit í Skriftini. Vit kunnu ikki, og eg trúgvi heldur ikki, at vit eiga at hava glatanina i huga alla tíðina. Men vit hava tørv á, at verða mint á hendan veruleikan. Tí her síggja vit endamálið við, at heimurin enn er til. Gud vil, at øll skulu verða frelst. Hann er tolin. Nú er náðitíð og nú er missiónstíð. Í morgin kann Jesus hava tikið okkum heim. Tá er hvíld. Tá er stríðið av. Og tá eru ongin vantrúgvandi at vitna fyri longur. Men nú er løtan. Nú skalt tú vitna. Nú er náðitíð. Og í versunum vit hava lisið, greiðir Paulus okkum frá, hvussu vit skulu nýta náðitíðina. Hetta er eitt álvarsligt arbeiði. Hetta kann gera ævigan mun fyri fólk. Tað snýr seg um, hvar fólk skulu vera um allar ævir. Vit eiga at meta hetta arbeiði sera høgt. Ja, hægri enn alt annað. Vit mugu vita, at okkara arbeiði kanna brenna upp, tí vit hava bygt á ting, ið ikki bera æviga frukt. Í 1. Kor.
3,12-13 sigur Paulus: Men um einhvør byggir oman á grundvøllin gull, silvur, dýrar steinar, træ, hoyggj, hálm, tá skal verkið hjá einum og hvørjum verða eyðsýnt; tí at dagurin skal sýna tað, av tí at hann verður opinberaður við eldi; og hvussu verkið hjá einum og hvørjum er, tað skal eldurin prógva. Hvussu kann Paulus og hvussu kunnu vit sleppa undan, at tað vit byggja upp, ikki alt skal brennast upp? Hvat skal til fyri at okkara arbeiði ber ævigan ávøkst? Hvussu kann missiónsarbeiði verða eitt arbeiði, sum Gud hevur tokka til? Eitt arbeiði, sum klárar royndina á dómadegi? Seinastu árini hevur stórt fokus verið á, hvussu vit skulu dríva missión. Hvussu vit skulu vitna í okkara gerandisdegi. Hvussu vit gerast ein vitnandi samkoma. Hvussu vit kunnu tillaga fólki, sum vanliga ikki ganga á møti, okkara møtir. Umborð á skipinum Logos Hope keypti eg nógvar bøkur, og tær, sum eg havi lisið higartil, hava verið heilt góðar. Men tá eg gekk og hugdi umborð varnaðist eg skjótt, hvussu nógvar how to ella hvussu bøkur, ið har vóru. Hvussu verði eg ein brennandi trúgvandi, hvussu blívi eg meir íðin, hvussu gerist eg betri, hvussu vinni eg fleiri fólk fyri Kristus. Tað, sum eyðkendi hesar bøkur var, at við at gera alt møguligt, so bleiv alt betri. Far tíðliga upp at biðja hvønn morgun, fasta einaferð um vikuna, vitna fyri minst einum persóni hvønn dag, halt teg frá hesum og hasum o.s.fr. Alt góð ráð til, hvussu vit kunnu bøta um ymsar partar av okkara kristinlívið. ANDAKT Hennara mongu syndir eru henni fyrigivnar, tí at hon elskaði mikið; men tann, sum lítið er fyrigivið, elskar lítið. Luk. 7,47. Ein hitamátari er frálíkur at hava. Hann mátar kulda- og hitastigini og sigur okkum, hvussu veðrið er. Inni í hjarta okkara kann eisini vera kalt ella heitt - og tekstur okkara í dag er næstan sum ein hitamátari, sum vísir okkara hjarta-hitalag. Vit lesa um Jesus, sum var gestur hjá Símuni - einum fariseara - og um syndafullu konuna, sum grátandi salvaði Jesu føtur. Tað hevur verið ein kenslurík stund hjá Jesusi, kanst tú ætla - men eisini hjá konuni. Símun harafturímóti skilti einki. Jesus kann ikki vera nakar stórur profetur, hugsaði hann. Annars hevði hann vitað, hvat fyri ein vánalig kona Hin kærleiksfulli Frelsarin. hon er, sum nemur við hann. Men Jesus sá, hvat ið hann hugsaði, og segði: Símun, eg havi nakað at siga tær! Og so segði hann frá einum manni, sum hevði tveir skuldarar. Annar skyldaði honum 500 og hin 50 denarar, men av tí at eingin teirra átti nakað at gjalda við, strikaði hann alla skuld teirra. Hvør teirra man nú elska hann meira? spurdi Jesus. Tann, sum hann gav meira eftir! svaraði Símun. Jesus vendi sær móti konuni og segði við Símun: Eg kom inn í hús tíni; tú gavst mær ikki vatn til føtur mínar, men hon vætti føtur mínar við tárum sínum og turkaði teir við hári sínum. Tú gavst mær ikki koss; men hon helt ikki uppat at kyssa føtur mínar. Tú salvaði ikki høvur mítt við olju; men hon salvaði føtur mínar við smyrslum. Á, sum hann misrøkti uppgávu sína! Símun hevði ikki víst gesti sínum tann blíðskap, sum var vanligur siður tá á døgum. Henda gerð vísti skilliga sum nakar hitamátari, hvussu kalt hjarta hansar var - og hvussu lítið hann elskaði Jesus. Men tárini og kossarnir og kærleiksgávan hjá syndafullu konuni vístu, at hon elskaði nógv - at hjarta hennara brendi fyri Jesusi! Hon var komin at takka honum! Hon fekk eisini ta mest undurfullu heilsanina í hesum heimi: Syndir tínar eru fyrigivnar! Trúgv tín hevur frelst teg; far tú í friði! Komið, latið okkum falla á knæ undir liðini á henni - og takka Jesusi! Vilhelm Munch E. Campbell týddi 2 Nr. 6 sep. 2009 62. árið
Trúgvandi ynskja heilaggering. Í Róm. 7 talar Paulus um, at vit hava fingið ein nýggjan vilja, sum ynskir at tæna Gudi. Tí er tað einki skeivt í, at ynskja at blíva meir íðin, meir brennandi, meir vitnandi o.s.fr. Men hvussu hendir hetta? Kunnu ávís góð ráð gera okkum meir vitnandi? Tað er grundleggjandi tveir mátar, vit røkka fólki. Tá fyritøkur skulu gera eina vøru, gera tær ofta kundakanningar. Hvat ynskja kundarnir sær? Hvussu vil kundin hava, at vøran er, áðrenn hann keypir hana? Á sama hátt kunnu vit spyrja, hvat skal til, fyri at fólk fáa hug at koma á møti. Slíkar royndar vera í stóran mun gjørdar. Hvat er gott við at ganga í kirkju ella á møti? Hvat er ringt? Hvussu skal kirkjan vera, fyri at tey skulu koma? Slíkir spurningar finnast í nógvum bókum, bæði á Logos Hope, á internetinum og aðra staðni. Gjøgnumgangandi er, at prædikan hevur minst áhuga. Antin skal prædikan heilt burtur ella gerast so stutt sum gjørligt. Hinvegin gevur góður rytmiskur lovsangur góða kenslu, og átti tí at fingið meira pláss. Willow Creek ein kirkja í Amerika hevur hildið fleiri ráðstevnur í Føroyum. Teir arbeiða út frá tí, at vit kunnu læra at vitna á ein hátt, so tey vantrúgvandi skilja okkara boðskap og venda um. Vit skulu finna okkara sterku síður, og brúka vit tær rætt, so koma umvendingar, framgongd og veking uttan iva. Umvending er eitt frítt val. Gjøgnum vinabond og annan blíðskap skulu vit royna at fáa fólk at koma á møti. Málið verður tá, at vantrúgvandi skulu dáma væl og gerast hugtikin av kirkjuni og fáa hug at koma. Hetta hevur við sær, at summar kirkjur, sum hava fingið íblástur frá Willow Creek t.d. nokta at tala um synd ella Guds vreiði, tí hetta stoytir fólk og tað er jú ikki endamálið hjá kirkjuni. Fyrsti máti at náa fólk, er at spyrja, hvat tey ynskja. Og um málið hjá okkum er at samla so nógv fólk sum gjørligt, so er hetta vegurin fram. Hinum mátanum møta vit í tekstinum, sum vit hava lisið. Fyrsti møguleiki var at fara til teirra, sum vit vilja náa. Hin møguleikin er at fara til hann, sum bæði vil og kann náa tey. Paulus spyr, hvussu Gud arbeiðir, tá ið hann vil frelsa fólk. Vit mugu vita, hvussu Gud arbeiðir, áðrenn vit kunnu arbeiða fyri Gudi. Versini, vit hava lisið, er ørkymlandi. Gud brúkar tað øvugta av tí, sum fólk ynskja. Hann brúkar krossin, sum er dárskapur fyri tey, sum glatast. Orðið dárskapur eitur moria. Kanska kennir tú tað enska orðið moron, sum merkir tápugás ella idiot. Hetta er býttiskapur, fávitska, idioti. Gud hevur knýtt alla sína frelsukraft til orðið um krossin. Tað, sum er idioti og steinbýtt, tað er Guds kraft. Hetta er hurðin til Guds ríki. Orðið um krossin er ein meinbogi og ein dárskapur fyri tey ófrelstu (v. 23). Hetta er virkiliga hol í høvdið. Hvønn týdning hevur tað fyri lívið hjá okkum nútíðar føroyingum, at onkur maður doyði á einum krossi fyri uml. 2000 árum síðani? Hetta er býttisligt at siga, at tað logiskt hevur nakran sum helst týdning. Júst tí skulu vit ikki royna at tillaga hendan boðskapin, so hann passar til tey. Vit kunnu ikki boða orðið um krossin, uttan at tað er ein meinbogi. Vit kunnu hava fokus á tann kristna felagsskapin, syngja lovsang saman og royna at fáa fólk at kenna seg væl í okkara samkomum. Men er okkara prædika ikki ein meinbogi, so er grund til at spyrja, um vit prædika sannleikan. Kitlar prædikan bert í oyrunum á teimum sum lurta? Gevast vit at tala um synd og Guds vreiði, so menniskju skulu kenna seg væl okkara millum? Og er okkara vitnisburður, at tað er stuttligt at ganga á møti, at lovsangurin er góður ella at vit hava góðan felagsskap? Framhald í næsta blaði. Silas K.K. Olofson 3
Hvat veit Gud? Tað hevur verið vanlig fatan millum kristin, at Gud er alvitandi. Gud veit Sálmur 139 eftir Dávidi er fullur av virðing, tá hann játtar trúnna á Gud hin alvitandi: Harri, tú meg rannsakar og kennir. Hvørt eg siti ella standi, tú tað veitst, langt burtur mín ætlan er tær kunn... Áður enn orðið er mær á míni tungu, tú, Harri, tað kennir til fulnar... Tað er mær ov undurfult at skilja, ov høgt, eg eri ei fyri tí førur (v. 1-6). Sálmurin vísur, hvussu Gud altíð er hjástaddur. Gud er í himin, í helheimi, við hitt ytsta hav og í tí djúpasta myrkri (v. 8-12). Tí kemur Dávid til hesa niðurstøðu: Hvar skal eg fara frá anda tínum, hvar skal eg flýggja frá ásjón tíni! (v. 7). Sálmur Dávids bendir á, Gud ikki bara er til staðar í tí fysiska veruleikanum, men eisini í alla tíð! Jesaja greiðir frá muninum á skurðgudunum og hinum sanna Gudi. Smiðurin stoypir skurðgudarnar (40,19), ella verða teir gjørdir úr træi (44,14ff), og kunnu hvørki hoyra ella síggja. Men Gud Ìsraels hevur skapað jørðina (40,28). Hann stýrir søguni (41,2ff). Tí bjóðar hann skurðgudunum av: Gerið kunnugt tað, sum eftir hetta fer at henda, so at vit mega síggja, at tit eru gudar (41,23). Tað er sjáldsamt, at Bíblian fer i holt við at prógva Gud. Men her ger Gud tað faktiskt sjálvur: Minnist til tess, ið langt frammanundan var boðað, tí at eg eri Gud og eingin annar, ein Gud, ið ikki finnur javnlíka sín. V.10: Eg boðaði frá upphavi endan, kunngjørdi frammanundan tað, sum ikki var hent og segði:»ráðagerð mín stendur føst, og alt, sum mær hóvar, eg fremji (46,9ff). Guds vitan um framtíðina vísir, at hann er hin sanni Gud. Hann kennir ikki bert partar av framtíðini, men alt er nakið og bert fyri eygum hansara, sum vit standa til svars fyri (Hebr. 4,13). Hann veit, hvat tú og eg fara at gera ella siga í morgin, eisini tá vit gera nakað ímóti hansara vilja. Hann visti frammanundan, at Ísraels fólk skuldu træla í Egyptalandi í 400 ár (1. Mós. 15,13). Hann visti, at Pætur fór at avnokta hann heili tríggjar ferðir (Matt. 26,34). Ja, hann veit, hvussu menniskju høvdu handlað, um umstøðurnar vóru ørvísi (1. Sám. 23,12; Matt. 11,20-24). Fávitska Men í dag breiðir tann hugsanin seg sum ein bruni, at Gud veit alt um nútíðina og fortíðina, men stórir partar af framtíðini eru treytaðir av okkum menniskjum og tí óviss fyri Gudi. Av tí at hann kennur okkum, hevur hann ein góðan varhuga av, hvat vit fara at gera í framtíðini, men hann kann ikki vera heilt sikkur. Tí hendir tað javnan, at Gud tekur feil. 4 Nr. 6 sep. 2009 62. árið
Hetta sjónarmið um Guds avmarkaðu allvitan hevur leingi verið vanligt millum liberalar gudfrøðingar, men breiðir seg nú við skundi millum konservativ og evangelisk kristin. Tætt knýtt at hesi nýggju áskoðan um Gud er eisini tað, at menniskju eru myndig og før fyri, at ráða sjálvi. Avleiðingarnar av syndafallinum eru ikki so álvarsligar, sum reformatorarnir hildu. Gud er ikki longur hin ráðandi hátign, sum heldur øllum í síni sterku hond. Í hesi nýggju áskoðan kemur hann at minna nógv um okkum: Hann roynir seg fram, men verður ofta bilsin av hendingum, sum fáa hansara kenslur at svinga og tvinga hann til at royna nýggjar og ótryggar vegir. Trupulleikar Kennir Gud tína framtíð? Martin Luther sigur harafturímóti: So satt Gud ikki tekur feil í tí, sum hann frammanundan veit, er tað neyðugt, at tað sum hendir, hendir sum nakað Gud frammanundan visti fór at henda... Ein gud, hvørs forsjón er spent uppá, hvat fer at henda, er ein neyðarsligur býttlingur (Om den trælbundne vilje, Århus: Aros 1983 s. 226;231). Hetta var tann vanliga áskoðanin um Guds forsjón og allvitan inntil fyri fáum árum síðani. Hendan áskoðanin hevði nakrar trupulleikar við sær. Hvussu kann eg hava ábyrgd fyri mínum egnu avgerðum, tá Gud frammanundan veit, hvat eg fari at gera av? Hetta og líknandi spurningar hava arga nógvar kristnar teinkjarar í øldir, og nógv svar eru givin. Men tey hava oftast havt støði í, at Gud er treytaleyst allvitandi og ósvitaligur. Og tó er mín synd mín egna ábyrgd, tí eg handli í samsvar við mínum syndafulla vilja. Eingir noyðir meg ímóti mínum egna vilja at synda. Ein av teimum praktisku avleiðingunum hendan nýggja áskoðanin hevur er, at tað verður trupult hjá tí kristna, at hvíla hjá sínum himmalska Faðir og hava álit á hann. Gud kennir jú ikki mína framtíð. Tí veit hann heldur ikki, hvønn veg tað er best hjá mær at fara ídag. Harumframt verður ein stórur partur av bønarlívinum hjá tí kristna forðað. Gud skúgvar sjáldan ella als ikki fría vilja hjá menniskjum, verður sagt. Men so kann ein ikki biðja um vernd móti ráns- ella drápsmonnum, tí Gud forðar ikki ráns- ella drápsmannsins fría vilja. Sum Luther so rætt sá tað: Tað vit hava eftir er ein neyðarsligan Gud og ein neyðarsligan kristindóm, um hendan áskoðanin fær pláss okkara millum. Tí er tað bæði trúgvin og lívið um at verða, at vit halda hetta sjónarmið burtur frá okkum. Peter Olsen Silas K.K Olofson týddi 5
Kongurin (framhald) Trónutalan Tað er soleiðis við kongum, at teir altíð lesa trónutaluna. Teir hava eina skrá, eina ætlan. Eitt ævigt stríð hevur altíð verið í hesum heimi millum rík og fátæk. Mangir kongar hava gloymt tey fátæku, og mutur og rotinskapur hava rátt í kongsborgini. Jesus hevur eisini eina ætlan. Tá ið hann kom inn í samkomuhúsið í Nasaret í byrjanini av virki sínum, helt hann trónutalu sína. Hann legði fram ætlan sína í 4. kap. hjá Lukasi. Hann letur upp bókina hjá profetinum, og so heldur hann sína trónutalu. Hugsa tær, ein kongur, sum heldur trónutaluna út frá Bíbliuni. Tað er eingin, sum ger tað í dag - eingin. Men ein dag fer tað at verða soleiðis á jørðini, at menn fara at halda trónutaluna út frá Guds orði, tí hann skal koma aftur. Men í Nasaret fer hann á føtur, og so lesur hann sína skrá: Andi Harrans er yvir mær, av tí at hann hevur salvað meg, til at bera fátækum gleðiboð. Sent hevur hann meg út til at boða fangum frælsi og blindum sjón, til at sleppa neyðstøddum leysum, til at kunngera eitt Harrans náðiár. So læt hann bókina aftur og settist. Hansara skrá er í gildi her og nú. Eingin endi skal verða á kongadømi hansara, og hann skal verða kongur allar ævir. Hann er kongur her í dag. Lurta eftir hansara skrá: Tú ert fríur! Kongurin í vakurleika sínum Jesaja profetur sigur: Kongin í fagurleika sínum skulu eygu míni skoða. Dávid sigur: Mín sangur er um ein kong. Í seinna parti av prædiku míni, vil eg fegin luta við tær, tá ið Jesus er allarvakrast fyri hjarta mínum. Og tað er, tá ið eg síggi Kongin í líðing hansara, deyða og uppreisn, tí eg skilji, at hann gjørdi tað alt í kærleika fyri meg og fyri teg. Kongurin verður handtikin Jesus biður einsamallur í Getsemane. Gud hevur lagt allar heimsins syndir yvir á hann. Byrðan er so tung, at hann sveittar blóð. Men ein eingil úr himli kemur og styrkir hann. Lærusveinar hansara sova. Tá brádliga verður urtagarðurin alljósur. Tað er skinið frá kyndlum, sum lýsa hann upp. Hermenn og leiðarar hjá jødafólkinum og tænarar sláa ring um Jesus. Hann stígur fram og sigur: Hvørjum leita tit eftir? Teir svara: Eftir Jesusi frá Nasaret! Jesus svaraði: Tað eri eg! Tá gongur ein kraft út frá Jesusi, og teir verða allir slignir til jarðar. Bara Jesus stendur har - Kongurin. Tú skilir, Jesus varð, tá ið samanum kemur, ikki handtikin. Hann læt teir handtaka seg. Hann kundi í somu løtu havt ákallað túsund einglar, lagt verðina í oyði og fríað seg sjálvan. Men villigur læt hann seg handtaka, so hann fekk doyð á krossinum í títt og mítt stað. Tí verður Jesus handtikin og førdur fram fyri hægsta ráðið, og høvuðspresturin dømir hann til deyða. Síðani førdu prestarnir 6 Nr. 6 sep. 2009 62. árið
hann tíðliga á morgni langafríggjadag til rómverska landshøvdingan, Pontius Pilatus, at fáa deyðadómin staðfestan. Kongurin verður krýndur Jesus stendur framman fyri Pilatusi. Landshøvdingin skilir beinanvegin, at hesin maðurin er meir enn ein vanligur jødi. Ákæran, ið ljóðar ímóti honum, er henda: Hann sigur um seg sjálvan, at hann er Messias, ein kongur. Tá svarar Pilatus: Ert tú kongur jødanna? Jesus svarar: Ríki mítt er ikki av hesum heimi. Var ríki mítt av hesum heimi, tá høvdu sveinar mínir stríðst fyri mær, til tess at eg ikki varð givin upp til jødarnar. Men nú er ríki mítt ikki haðani. Tá sigur Pilatus, hann er bangin og forvitin samstundis: Men so ert tú kongur kortini? Tá svarar Jesus: So er, sum tú sigur, eg eri kongur. Kongurin bleiv vrakaður. Teir føra hann inn í vaktarrúmið at krýna hann. Frá hesi løtu mást tú bara hugsa tær, at hetta varð gjørt fyri tína skyld. Hann má jú hava eina krúnu. Hvør kann vera kongur uttan krúnu? Teir finna langar, sýlspíssar tornar. Teir flætta eina krúnu til hansara, og so seta teir hana á høvur hansara og trýsta hana niður, so hon fer í skallan frá øllum síðum. Hetta hevði gjørt onnur fólk næstan ør; men hann stendur har sum ein kongur. Hann sigur einki. Hann má hava ein kongligan kappa. Teir geva honum ein, ein blóðreyðan kappa - merki um skomm, blóðreyður av skomm. So løgdu teir kappan uttan um hann, á ein rygg, sum beint frammanundan er vorðin meiðslaður, so hann er sum pløgdar foyrur, og kjøttrevsur hanga niður eftir ryggi hansara. Hann er Kongurin - tín Kongur. Kongur má eisini hava ein kongsstav, og teir taka ein sevlegg og seta í høgru hond hansara. So stendur hann har við tornakrúnuni, við tí blóðreyða kappanum, og blóðið rennur niður eftir frá høvdinum og rygginum, og hárið hongur niður og klínir seg fast at andlitinum. Hermenninir inni í vaktarborgini taka sevleggin og sláa hann í høvdið. Tornakrúnan trýstist enn djypri inn í høvdið, og so falla teir honum til kníggja og spýta upp í andlitið á honum, og teir siga við hann: Heilur og sælur, kongur jødanna! Síðani taka teir hann og føra hann út á svalan, har Pilatus stendur, út móti tí stóra garðinum, har mannamúgvan er komin saman. Tá ið hann kemur út, fjala fólk andlit sítt fyri honum. Mong vita ikki rættiliga, hvat ið býr undir og veruliga hendir. Sí, kongur tín. Hygg upp á Jesus. Har kemur hann út og ber tornakrúnuna, skarlakskappan og kongsstavin, og so skal hann fáa heiðurin. Pilatus sigur: Sí, her er maðurin! So koma fagnaðarrópini: Krossfest hann, krossfest hann! Burtur við honum, gev okkum Barabas leysan. Tú og eg, vit vóru Barabas. Kongurin doyði í okkara stað. Kongsvegurin Nú skal Kongur ganga kongsvegin. Allir heimsins høvuðsstaðir hava ein viðgitnan veg, sum er uppkallaður eftir einum navnframum kongi. Ein slík gøta er eisini í Jerusalem. Men henda gøtan kallast enn dagin í dag Via Dolorosa, pínu og líðingar vegurin. Skríggj, eiðir og illbønir, hatur og harðskapur liggja í luftini. Dust, skittur, trampandi hermenn, stivlar, sum sláa ímóti brúgvarsteinunum, skríggj frá mannamúgvuni, og mitt í øllum hesum, ein maður, sum dragsar ein stóran kross, sum skavar niður í brúgvarsteinarnar eftir honum. Tað er Kongurin, og hann ger tað alt fyri teg og meg. Lítla løtu seinni smella hamarsløgini á Golgataheygnum, so verður krossurin reistur, og har hongur hann. Á krossinum hongur eitt uppslag við teksti á hebraiskum, latínskum og grikskum. Pontius Pilatus hevur skrivað hana: Kongur jødanna. (Mark. 15,26) Flest øll munnu kenna hesa innskriftina á latíni: INRI, sum stóð fyri Iesus Nazaremus Rex Iudaeorum. Um Pilatus ongantíð hevði sagt eitt satt orð fyrr, so segði hann tað tá. Men høvuðsprestarnir koma til Pilatusar og siga: Tak hatta skeltið niður. Broyt tað. Skriva ikki, at hann er kongur jødanna, men at hann segði: Eg eri kongur jødanna! Tá vendir Pilatus sær á og sigur: Tað, sum eg havi skrivað, havi eg skrivað! Framhald í næsta blaðið Aril Edvardsen E. Campbell týddi 7
Nærkontaktbrev nr.20 d. 23/8-2009 Anne-Lene og Peter Olofson skriva Verden er dejlig 21 nye evangeliststuderende (måske kommer der en enkelt mere) på første år; 5 præstestuderende, der er begyndt på den splinternye præsteuddannelse, og 3, der tidligere kun fik fuldført det første år på evangelistuddannelsen, men som nu er vendt tilbage for at tage det andet år, sammen med de 13, der fortsætter evangelistkurset på andet år. Ca. 40 unge og yngre, der bagefter skal ud og arbejde i og ud fra menighederne i Østafrika. Unge fra Tanzania, Congo, Zambia og Kenya. De fleste dog stadig fra Rukwa området i Tanzania, hvor bibelskolen ligger. Ja, nu er det officielle navn ændret til: Mlimani (der betyder: på bjerget, da skolen ligger på bjerget), Theological and Vocational Training Center. Men det er en dejlig verden at leve i, at kunne modtage og undervise disse unge, og opbygge, rodfæste og dygtiggøre dem i Guds Ord. Der er f.eks. Hassani, en ung mand, der kommer fra landsby, der ligger langt fra alfarvej. En landsby, hvor de var/er muslimer (nogle måske mest af navn), som hans eget navn også vidner om. En landsby, der fik besøg af en evangelist, hvilket resulterede i, at Hassani ville lære mere om evangeliet. Han har aldrig gået i skole, men har i sit hjem lært sig at læse og skrive. Hvem skal nå videre ud med evangeliet i det område, han kommer fra både til hedninger og muslimer? En mulighed er, at Hassani får yderligere undervisning og er den, der vender tilbage til sine egne. Det er derfor, han er her nu, og det er her, vi får lov til at være et lille led i kæden. Dejligt. Der er forskel på mænd og kvinder ikke blot fysisk og psykisk men også når det gælder den tjeneste Gud kalder dem til i menigheden. Her har vi som uddannelsessted et stort ansvar. Og lad os da være ærlige og sige, at det til tider har været noget rodet her på stedet. Og hvis der er rod her på stedet, så tager eleverne naturligvis det rod med ud i menighederne. Det er nu ændret og Anne-Lene har så også dette semester startet et kvindearbejde på skolen, hvor de kvindelige elever også får øvelse og vejledning i prædikenlære, før de skal ud i kvindearbejdet. Samtidig er hun begyndt på at udarbejde en egentlig uddannelse for kvinder, der er specielt rettet mod deres kommende arbejde. Og når den tid kommer, håber vi at kirken vil tage godt imod den også. Men det er dejligt, hver gang mennesker er villige til at justere kursen efter Guds Ord. Denne sommer havde vi besøg af Peters søster og niece, der fik et lille indblik i den dejlige verden, vi lever i. Verden er ond Da Peter kom hjem fra sin fætters begravelse i Danmark, gik turen først med taxa til Soma Biblia. Da det var morgen, og trafikken var tæt, valgte chaufføren at skrå gennem beboelsesområder frem for at følge de store veje, hvor morgentrafikken slæbte sig af sted. Lige foran kører en lille åben lastbil med høns (med sammenbundne ben) på ladet, og en 13-14 årig dreng, der passede på dem. Hvad sker der? Jo, 5 unge mænd skiftes til at løbe hen, og hive en høne af ladet, og væk var 5 af hønsene, og her kunne hønsene ikke gøres til en fjer, og væk var de unge mænd. Væk var de og tilbage var en lidt fortvivlet dreng, der havde fået stjålet fem høns, mens lastbilen blot 8 Nr. 6 sep. 2009 62. árið
Kirkjuligt Missiónsblað fortsatte og skyndte sig væk derfra. Jo, verden er ond. Dagen efter blev de 1126 km fra Dar til Sumbawanga taget i et hug, og da de forskellige lærere og elever begyndte at samles, mødte vi en meget nedtrykt forstander. Alle væggene til hans hus her i Sumbawanga var rejst, men en nat havde tyve væltet alle væggene for at stjæle de jernstænger, der var placeret som afstivere i væggene. Et var jernets pris, noget andet var at alle vægge var brudt ned. Jo, verden er ond. At Peter så også fik stjålet sin taske med kamera, telefon, pas og meget mere i København, fortæller os om ondskabens universalitet. En ny verden Verden er dejlig, for denne verden er Guds fantastiske skaberværk. Vi skal blot se på blomsterne ved huset (og siger tak til tidligere missionærer her) eller de majestætiske bjerge, vi kan se gennem vinduerne. Og så ikke at forglemme den godhed, vi gang på gang møder fra mennesker, og alle de gode oplevelser vi har fået og får sammen med andre. Verden er ond, for det er en falden verden, vi lever i. Synd og død hersker. Det mindes vi om, hver gang vi går til begravelse. Det mindes vi om, hver gang nogen bliver bestjålet. Men vi driver mission, Vort lam har sejret - lad os følge ham fordi vi ved, at denne dejlige verden, så fuld af synd og død, en dag skal nyskabes, og en ny verden uden synd eller død skal komme. Den verden får vi lod og del i i troen på Jesus. Derfor glæder vi os over, at Hassani og alle de andre, skal oplæres i Guds Ord, så evangeliet kan blive forkyndt. Kærlig hilsen og Guds fred Anne-Lene og Peter Der skal også være tid til at lege. Der males med foden. To elever imod en dansk volontør, der underviste om computere Der skal også mad på bordet. Emma banker bønner løs. Der skal også mad på bordet. Et par elever slagter en ged for os i haven. 9
Úr Kina Vilt tú finna tað, sum tú leitar eftir, far niðan á fjallið... Ein ungur maður úr Kina var vorðin kristin, meðan hann var á lærdum háskúla í Amerika. Tá ið hann var liðugur at lesa, fór hann heim aftur til heimbygd sína í einum av landslutunum í Kina. Hann var íðin at bera trúnna fram fyri familju og grannum. Hann vildi siga teimum, at nógv kristin í øðrum londum biðja nógv um frelsu fyri fólkunum í Kina. Hann spurdi eisini ofta, um nøkur kirkja var nærhendis. Men tað vildu tey onki svara uppá. Ikki fyrr enn hann hevði verið har í fleiri vikur, segði ein granni við hann í loyndum: Vilt tú finna tað, sum tú leitar eftir, fær niðan á fjallið árla sunnumorgun. Maðurin varð sera glaður og spentur, tá ið hann hetta hoyrdi. À fjallinum Næsta sunnumorgun fór hann upp longu um fýratíðina, áðrenn sólarris, meðan tað enn var myrkt og kvirt. Á veg niðan á fjallið kom hann fram á nógv fólk, sum gingu sama veg sum hann; tey vóru øll sera still. Tá ið hann kom til eitt ávíst stað, sá hann eina mongd av fólki, sum saman lovaðu og prísaðu Gudi. Har var so nógv fólk, at hann sá ikki hvat hendi frammanfyri. Men hann visti, at hetta var kirkjan, sum hann hevði leitað eftir. Hann lovaði og prísaði Gudi saman við hinum. Tey sungu sálmar og lurtaðu eftir prædiku. Vildi heilsa uppá prestin Tá gudstænastan var liðug, hugsaði hann, at nú var høvi at stíga fram, og siga hvør hann var. Men fólkið fór bara stillisliga avstað aftur, tí gudstænastan var liðug. Hann hugsaði við sær sjálvum: Henda kirkjan er kanska øðrvísi enn tann, eg gekk í, tá ið eg var í Amerika? Tey plaga kanska ikki at siga nøvnini á teimum, sum ikki hava verið har fyrr. Men eg vil í hvussu er heilsa upp á prestin! Hann gekk so frameftir við vón um at hitta prestin; men ein maður, sum gekk har frammi og ruddaði, segði honum, at tey høvdu ongan prest. Eitt útvarpstól á einum træstóli Men hvat við øllum fólkunum, sum her vóru komin saman? Her var jú bæði sangur og prædika! Maðurin lútaði seg niður og tók eitt útvarpstól, sum stóð á einum træstóli, og segði: Okkara gudstænasta sunnumorgun verður hildin á tann hátt, at vit lurta í radio saman. Gudstænastan er í veruleikanum ein radiosending. Ungi maðurin varð sera bilsin, tá hann fekk greiðu á hesum; og hann takkaði Gudi fyri kristiligu útvarpssendingina. Kelda: Voice of Salvation Norea Nyt Emma Jacobsen týddi. 10 Nr. 6 sep. 2009 62. árið
Kol og kærleiki Mær dámar væl mat. Ja, mær dámar í veruleikanum so væl mat, at eg ikki kann liva uttan! Onkur hevur sagt, at vegurin til hjartað á manni gongur gjøgnum búkin. Kanska er hetta ikki allur sannleikin, men okkurt er um hetta. Tað er nógvur góður matur til, men eitt slag av mati ber av øllum. Og tað er ein góður búffur. Og skal hann vera rættiliga góðurt, skal eg sjálvur grilla búffin og eta hann í viðarlundini í Kunoy. Tað er tað nærmasta vit koma paradís á jørð! Men tað at grilla er ikki bara sum at siga tað. Øll kolpettini skulu verða heit áðrenn ein fær grillað búffin. Tað nyttar ikki, at ein kolamoli er heitur, meðan allir hinir eru kaldir. Hetta eina kolpetti fær ikki gjørt tað, sum tað skal, nevniliga steikja búffin. Hví skrivi eg so nógv um mat og búffar? Jú, tá Gud skapaði jørðina var alt gott. Bert eina ferð áðrenn syndafallið sigur Gud, at okkurt ikki er gott. Tað er ikki gott hjá manninum at vera einsamallur (1 Mós. 2,18). Vit eru skapað til at vera saman. Vit eru skapað til felagsskap. Eitt heitt kolpetti kann ikki steikja nakran búff, og tað gerst eisini skjótt kalt. Í 1 Jóh. 1,7 lesa vit: Men um vit ganga í ljósinum, eins og hann er sjálvur í ljósinum, tá hava vit samfelag hvør við annan, og blóð Jesu, sonar hansara, reinsar okkum frá allari synd. Tá vit ganga í ljósinum hava vit felagsskap hvør við annan. Vit hava sama faðir í himli, vit hava fingið sama Heilaga Anda og Jesus er okkara bróðir. Tað er ikki gott hjá einum kristnum at vera einsamallur. Vit eru skapað til felagsskap og til at vera saman við øðrum trúgvandi, sum vit kunnu tosa um okkara trúgv við. Í Jóh. 13,35 stendur: Á tí skulu allir kenna, at tit eru lærusveinar mínir, um tit hava kærleika hvør til annan. Kærleiki er eitt eyðkenni fyri Jesu lærisveinar. 1. Joh. 4,10 sigur víðari: Í hesum er kærleikin: Ikki at vit elskaðu Guð, men at hann elskaði okkum og sendi son sín til at vera bót fyri syndir okkara. Guds kærleiki er, at hann sendi Jesus til at vera bót fyri okkara syndir. Í Jesusi síggja vit klárast Guds kærleika til okkara. Í tí at Jesus verður tornakrýndur, pískaður, háðaður og hongdur á ein kross, verður Guds kærleiki opinberaður fyri okkum. Á krossinum verður Jesus bót fyri okkara syndir. Hann tekur allar okkara syndir, okkara óndu gerðir, hugsanir og alt á seg. Hann verður gjørdur til synd, so vit kunnu blíva rættvís fyri Gudi. Ja, hugsa tær. Alt skeivt, sum tú hevur gjørt ella fert at gera, tað hevur Jesus tikið á seg. Ja, Jóhannes sigur i 2,2: Hann er bót fyri syndir okkara; tó ikki bert fyri okkara, men eisini fyri syndirnar í øllum heiminum. Jesus hevur tikið allar heimsins syndir á seg. Allar syndir sum ein og hvør hevur gjørt. Hugsa um hetta! Her er onki undantak. Ein og hvør synd er strikað! Jesus er bót fyri allar syndir. Eisini ta syndina, sum tú berjast so nógv við. Eisini hana hevur Jesus bøtt fyri. Allar syndir merkir allar syndir. Líka mikið hvør tað er, sum vil siga nakað annað, so er tað skeivt. Jesus er bót fyri allar syndir. Tí er tað tað mest meiningsleysa at menniskju fara fortapt. Jesus hevur longu goldið fyri ein og hvønn. Tað, sum dømir eitt menniskja, er vantrúgv. Um tú ikki vilt trúgva, at Jesus veruliga hevur tikið alla tína synd á seg, tá hann sjálvur sigur tað, so fert tú fortaptur. Trúgv er álit. Um vit hava álit á Jesusi, at hann er bót fyri allar syndir, so eru vit frelst. Tað kann vera ringt at hava álit á einum persóni, sum tú ikki kennir. Tað sama er galdandi fyri Jesus. Vit mugu kenna hann, fyri at vit skulu hava og varðveita álitið á honum. Við at lesa um hann í Bíbliuni, koma saman við øðrum trúgvandi og við at biðja til hansara, verður álitið varðveitt og trúgvin veksur. Í hesum er kærleikin: Ikki at vit elskaðu Guð, men at hann elskaði okkum og sendi son sín til at vera bót fyri syndir okkara Elskaðu tit, hevur Guð soleiðis elskað okkum, tá eiga vit eisini at elska hvør annan (1. Joh 4,10-11). Tá vit hava sæð, hvussu stóran kærleika Gud hevur víst okkum í Jesusi, so fær tað avleiðingar fyri okkara lív. Jesus setti alt til viks fyri at tæna øðrum. Paulus áminnir okkum um, at hava sama sinnalag móti hvørjum øðrum sum Jesus hevði. Tann kærleikin, sum vit hava møtt hjá Gudi, broytir okkum. Vit liva eitt lív, sum ikki hevur alt tað, sum heimurin roknar fyri virðismikið sum endamál. Nei, okkara mál er ævig sæla. Ævigur felagsskapur við Jesusi og øllum hinum frelstu. Og her á jørð er málið, at fáa flest møgulig við í himmalin. 11
Tveir smáir trúboðarar Henda søgan er úr Korea og snýr seg um tvær gentur, sum eru átta og níggju ára gamlar. Ein dagin fóru tær á missiónsstøðina og spurdu læraran, um tær kundu sleppa at hjálpa henni við onkrum missiónsarbeiði. Lærarin hugsaði seg um eina løtu, tí hon visti ikki rættiliga, hvat hon kundi lata tvær so lítlar gentur gera. Men so kom hann at hugsa um traktatirnar um Jesu kærleika, sum hon hevði liggjandi og spurdi genturnar, um tær kundu fara runt í teirra bygd og býta tær út. Tá vórðu genturnar fegnar, fóru avstað við traktatunum og gingu so frá hurð til hurð. Á koreanskum spurdu tær fólkini, um tey vildu hava eina traktat, sum segði frá Jesu kærleika, og so løgdu tær aftrat, at tær vóru ókeypis. Fólk vóru blíð og tóku ímóti traktatunum, og genturnar fóru so hugagóðar runt alla bygdina. Men í einum húsi kom eingin út, sjálvt um genturnar bankaðu uppá nakrar ferðir. Júst tá ið tær skuldu fara avstað, hoyrdu tær eina rødd innanfyri spyrja, hvør ið var har. Tær søgdu, hvørjar tær vóru, og hvørji ørindini vóru, og tá lat ein smágenta hurðina upp. Hon var skitin um andlitið og hendurnar og var ógreidd. Klæðini vóru eisini skitin. Tað sá út sum um, at hon hevði grátið leingi. Genturnar spurdu hana, hví hon var so kedd, og hvar foreldur hennara vóru. Gentan fortaldi teimum, at foreldrini vóru farin til Seoul fyri nøkrum døgum síðani, og at tey ikki vóru heimafturkomin, sjálvt um tey høvdu lovað at koma skjótt aftur. Og so segði gentan, at hon og beiggi hennara ikki høvdu etið í tveir dagar. Genturnar bóðu hana ikki gráta, tí tær skuldu fara at biðja onkran koma at hjálpa teimum. Tær skundaðu sær aftur til læraran á missiónsstøðini og søgdu henni frá øllum. Lærarin gav teimum rís, grønmeti og egg og bað tær fara til bygdina við matinum og geva teimum svongu børnunum. Tá ið genturnar komu aftur til húsini, sótu tey bæði systkinini á trappusteininum og bíðaðu, og tey vóru avbera glað fyri at fáa okkurt til matna. Skjótt gingu tíðindini á missiónsstøðini, og øll vildu sleppa at hjálpa hesum neyðars børnum. Nakrar konur komu við reinum klæðum til teirra og hjálptu teimum við at vaska og rudda húsini. Børnini sluppu eisini at ganga í skúla á missiónsstøðini, og tað vóru tey sera glað fyri. Men tey hugsaðu ofta um foreldrini, hvat ið var hent teimum, hví tey ikki komu 12 Nr. 6 sep. 2009 62. árið
aftur, men eingin dugdi at siga teimum. So ein dagin komu foreldrini aftur. Tey søgdu frá, at tey á veg heimaftur vórðu álopin av ránsmonnum, sum høvdu tikið alt frá teimum. Uttan pengar kundu tey ikki sleppa heim, og eingin vildi lána teimum. Tí máttu tey arbeiða eina tíð fyri at vinna sær pening, áðrenn tey kundu sleppa heim, og sjálvandi høvdu tey verið sera bangin um síni børn og væntaðu, at tey vórðu deyð í hungri, tá ið tey einaferð náddu heim. Til alla lukku møttu tey tveimum glaðum, reinum børnum í einum reinum og ruddiligum húsum, tá ið tey komu til hús. Tey vórðu so glað at síggja børnini aftur. Tá børnini høvdu fortalt teimum um genturnar og fólkini á missiónsstøðini, sum høvdu hjálpt, fóru foreldrini saman við børnunum beina leið oman á missiónsstøðina at síggja hesi fólkini, sum høvdu brýggja seg um teirra børn í teirra neyð. Tá ið tey spurdu, hvussu tað bar til, at tey høvdu hjálpt teirra børnum, sum tey als ikki kendu, fingu tey tað svar, at fólkini á missiónsstøðini vóru kristin, og at einum kristnum er álagt at hjálpa sínum medmenniskjum. Tá foreldrini hoyrdu hetta, søgdu tey, at so ynsktu tey eisini at gerast kristin, og tey byrjaðu at ganga á missiónsskúlanum. Soleiðis gjørdust hesar báðar smágenturnar trúboðarar, bæði við at hjálpa neyðstøddum og við at leiða menniskju til Jesus. Leysliga umsett Petra Gregersen Nýggir haldarar Eg ynski at halda Kirkjuligt Missiónsblað. Navn: Bústaður: Postnr. og bygd/býur: Undirskrift: At senda til: Kirkjuligt Missiónsblað, Undir Klakki 39, FO-700 Klaksvík 13
BARNASÍÐAN Tær tíggju plágurnar Móses flýddi úr Egyptalandi til Midianslands, tí Farao ætlaði at drepa hann. Har búði hann hjá Jetro presti og røktaði seyð hansara. Ein dagin hann var úti í oyðimørkini, talaði Guð til hansara ígjøgnum ein brennandi tornarunn. Guð bað Móses fara til Faraos og biðja hann lata seg sleppa at føra ísraelsfólk út úr Egyptalandi. Móses bar seg undan og svaraði, at hann roknaði ikki við, at Farao fór at lurta eftir honum. Men Guð lovaði Mósesi, at hann skuldi vera við honum og gav honum kraft at gera undurverk fyri at vísa Farao, at Guð hevði sent hann. Sjálvt um Móses fekk lyfti frá Guði um, at hann skuldi vera við honum, tordi hann ikki at fara til Faraos og umbar seg við, at hann ikki dugdi so væl at tosa. Hann bað Guð senda onkran annan. Móses slapp kortini ikki undan, men fekk beiggja sín Áron við sær, og teir báðir fóru so fram fyri Farao. Farao var ikki at vika, sjálvt um teir søgdu honum, at Gud hevði sent teir. Hann vildi ikki loyva ísraelsfólki út úr Egyptalandi. Tíggju plágur sendi Gud yvir landið, og hvørja ferð angraði Farao, at hann hevði verið so treiskur og lovaði, at ísraelsfólk skuldi sleppa avstað, um plágan var steðgað. Hann helt kortini ikki sítt lyfti, og so kom ein onnur plága. Eftir ta tíggjundu pláguna bað hann ísraelsfólk fara, tí henda var tann ringasta av øllum. Á næstu síðu standa allar plágurnar, sum Guð sendi yvir Egyptaland. Roynið tit nú at seta tær í rætta rekkjufylgju. Minnast tit ikki, hvat nummar tær ymisku plágurnar eru, kunnu tit finna tær í 2. Mósebók í kapitlunum 7 12. 14 Nr. 6 sep. 2009 62. árið
BARNASÍÐAN 15
Ársmøti Kirkjuliga Missiónsfelagsins Missiónshúsið við Landavegin, Landavegur 20, Tórshavn 24. 27. September Hósdagur 24. september Kl. 20.00 Møti við Peter Olsen - Kol.1,12-23 Kristi Evige Majestæt Drekka Fríggjadagur 25. September Kl. 16.00 Bíbliutími við Peter Olsen - Kol.2,6-15 Din Herlighed i Ham Nátturði Kl. 20.00 Møti við Peter Olsen - 5.Mos.31,1-8 Vær Modig og Stærk Sangluttøka við Julionnu og Silas Olofson Drekka Leygardagur 26. September Kl. 10.00 Bíbliutími við Silas O. Døgurði Kl. 16.00 Bíbliutími við Peter Olsen - Kol.3,1-17 Tro og Gerning Nátturði Kl. 20.00 Sjónvarpsmøti v. Jóhan Henriksen Sangluttøka við Argjakórinum Drekka Sunnudagur 27. September Kl. 11.00 Guðstænasta Kl. 18.00 Møti við Peter Olsen - Es.65,17-25 Det Gælder Himlen Nátturði Umbróting: Brandur Petersen Prent: Estra Ábyrgd: Silas K.K. Olofson Útgevari: Kirkjuliga Missiónsfelagið Undir Klakki 39 FO-700 Klaksvík Tlf.: 286968 T-postur: kmf@kmf.fo Heimasíða: www.kmf.fo Konta: 9181-495.337.3 Kirkjuligt Missiónsblað kemur út 8 ferðir um árið ( feb, mar, mai, jun, aug, sep, nov, og des) Haldaragjald: kr. 150,- 16 Nr. 6 sep. 2009 62. árið