Skipting á skattlagningarréttinum milli heimilisfestarlands og keldulands 1 ) 2

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Størrelse: px
Starte visningen fra side:

Download "Skipting á skattlagningarréttinum milli heimilisfestarlands og keldulands 1 ) 2"

Transkript

1 Ásmundur G. Vilhjálmsson lömaður Skiptin á skattlaninarréttinum milli heimilisfestarlands o keldulands 1 ) Hutakið kelduland er hér notað yfir það sem á öðrum Norðurlöndum er kallað kildeland en það hefur sömu merkinu o enska orðasambandið source country. Samkvæmt því stendur það fyrir upprunaland tekna en mér hunast betur að nota orðið kelduland í því sambandi. 2 Þessi rein er annar hlutinn af rein um skiptinu skattlaninarréttar vena einstakra tekna milli heimilisfestarríkis o keldulands. Þriðji o síðasti hlutinn verður birtur síðar.

2 Tekjur af atvinnurekstri Skattlaninin samkvæmt innlendum rétti Ákvæði 4. tölul. 3. r. SL. Atvinnurekstur á fastri starfsstöð Almennt Hutakið atvinnurekstur Nánar um atvinnuresktrarhutakið Föst starfsstöð samkvæmt innlendum rétti Umboðsmenn Undirbúnins- o aðstoðarstarfsemi Ákvæði 3. tölul. 3. r. SL. Frjáls störf Uppjör tekna af fastri starfsstöð o frjálsu starfi Álanin tekjuskatts o útvars Tekjur samkvæmt 3. tölul. 3. r. SL Tekjur samkvæmt 4. tölul. 3. r. SL Fyrirhuaðar breytinar á skattlaninu tekna skv. 3. tölul. 3. r., sbr. 2. tölul. 70. r. SL Fyrirhuaðar breytinar á skattlaninu tekna skv. 4. tölul. 3. r., sbr. 3. tölul. 70. r. SL Skattlaninin samkvæmt tvísköttunarsamninum Ákvæði 7. r. OECD-fyrirmyndarinnar Afmörkun á Þeim tekjum sem ákvæði 7. r. tekur til Neikvæð afmörkum anvart hinum skiptinarákvæðum Árekstrarrelan í 7. mr. 7. r Afmörkun anvar hinum skiptinarákvæðunum Föst starfsstöð samkvæmt 5. r. OECD-fyrirmyndarinnar Hin jákvæða afmörkun Hin neikvæða afmörkun. Undirbúnins- o hjálparstarf Byina-, mannvirkja- o samsetninaframkvæmd Vara starfsstöðvarákvæðin í 5-6. mr. 5. r. Umboðsmannarelan Óháðir (sjálfstæðir) umboðsmenn - ákvæði 6. mr. 5. r Skilyrði fastrar starfsstöðvar samkvæmt 5. mr. 5. r Uppjör tekna fastrar starfsstöðvar Hlutverk uppjörsins Hin óbeina aðferð Hin óbeina aðferð sem almenn skiptiaðferð Hin óbeina aðferð sem fyllinarrela Hin beina aðferð Helstu efnisþættir sjálfstæðisímyndarinnar Heimfærsla tekna til fastrar starfsstöðvar Tensl við atvinnurekstur föstu starfsstöðvarinnar Tilanur stjórnar þear ráðstöfun er erð Gankvæmt mat á hinum ólíku sjónarmiðum Rekstrarstöðvarfyrirvari Raunverule skiptin tekna o jalda Innbyrðis viðskipti milli fastrar starfsstöðvar o höfuðstöðvanna Almennt Yfirfærslur frá o til fastrar starfsstöðvar hér á landi Yfirfærslur frá o til fastrar starfsstöðvar erlendis Tap af rekstri fastrar starfsstöðvar Gjaldmiðlaumreikninur 238

3 1.3 Tekjur af atvinnurekstri Skattlaninin samkvæmt innlendum rétti Flest ríki hafa í löum hjá sér ákvæði sem heimilar þeim að skattleja erlendis búsetta aðila er stunda atvinnurekstur á yfirráðasvæði þess. Hér á landi er slíkt ákvæði að finna í 4. tölul. 3. r. SL o hljóðar það svo: Allir aðilar sem reka hér á landi fasta starfsstöð, taka þátt í rekstri fastrar starfsstöðvar eða njóta hluta af áóða fastrar starfsstöðvar skulu reiða tekjuskatt af slíkum tekjum. Ákvæði 4. tölul. 3. r. byist umfram allt á samkeppnisástæðum. Ef erlendis búsettur aðili æti stundað atvinnurekstur hér á landi án þess að þurfa að reiða skatt af tekjum sínum væri samkeppnisle staða 3 Þessi ákvæði eru auðvitað misítarle. Þar sem Danir fjalla um skattskyldu einstaklina í kelduskattalöunum o skattskyldu félaa í félaaskattalöunum er kveðið á um skattskylduna í þeim báðum. Óveruleur munur er þó á orðalai þeirra. Ákvæði 4-liðar 2. r. kelduskattalaana hljóðar t. d. svo: Udøver et erhverv med fast driftssted her i landet, jf. do stk. 9. Udøvelse af erhverv om bord på et skib med hjemsted her i landet anses for udøvelse af erhverv med fast driftssted her i landet, såfremt udøvelse af det påældende erhverv, hvis det var udført i land, ville blive anset for udøvelse af erhverv med fast driftssted her i landet. Skattepliten omfatter udøvelse af erhverv med fast driftssted her i landet eller deltaelse i en erhvervsvirksomhed med fast driftssted her. Skattepliten omfatter endvidere indkomst i form af løbende ydelser hidrørende fra en sådan virksomhed eller fra afståelsen af en sådan virksomhed, når ydelserne ikke er udbytte, afdra på et tilodehavende, renter eller royalties. Skattepliten omfatter desuden bortforpatnin af en sådan virksomhed. Skattepliten omfatter endvidere fortjeneste eller tab ved afhændelse, afståelse eller opivelse af formueoder, der er knyttet til en sådan virksomhed. For så vidt anår aktier, omfatter skattepliten kun fortjeneste, tab o udbytte på aktier omfattet af aktieavancebeskatninslovens 3 opjort efter relerne for skatteplitie omfattet af 1. Såfremt den skatteplitie bliver skattepliti efter denne bestemmelse i forbindelse med ophør af skatteplit efter 1 eller efter bestemmelserne i en dobbeltbeskatninsoverenskomst bliver hjemmehørende i udlandet, i Grønland eller på Færøerne, kan den skatteplitie væle fortsat at være skattepliti af fortjeneste, tab o udbytte opjort efter relerne for skatteplitie omfattet af 1 af aktier i selskaber m.v., hvis formål er at fremme aktionærernes fælles erhvervsmæssie interesser ennem deres deltaelse som hans betri en innlendra aðila. Til að jafna aðstöðuna er því óhjákvæmilet leja skatt á hinn erlenda aðila. Hliðstætt ákvæði um skattlaninu er að finna í löum náranna þjóða okkar o eia ákvæðin það öll sammerkt að takmarka skattskylduna við þá sem stunda atvinnurekstur á fastri starfsstöð eða taka þátt í slíkum rekstri. 3 Ekki er unnt að skilja við ákvæði 4. tölul. 3. r. SL án þess að hua jafnframt að ákvæði 3. tölul. sömu reinar sem fjallar um þá sem inna af hendi þjónustu hér á landi en reiðslu. Ákvæðið hljóðar svo: Allir aðilar sem fá reiðslu fyrir þjónustu eða starfsemi innta af hendi hér á landi. Samkvæmt alþjóðleum skattarétti má einunis skattleja tekjur af atvinnurekstri í heimilisfestarlandi aðila, sbr. 1. málsl. 1. mr. 7. r. OECD-fyrirmyndarinnar. 4 Frá aftaere, leverandører eller på anden, linende måde som led i den skatteplities erhvervsmæssie virksomhed her i landet. Tilsvarende ælder, hvis den skatteplitie modtaer sådanne aktier efter aktieavancebeskatninslovens 11 eller 11 A samt dødsboskattelovens Bye-, anlæs- eller monterinsarbejde anses for at udøre et fast driftssted fra første da. Í Norei er sambærilet ákvæði að finna í b-lið 1. tölul tekju- o einarskattslaanna o hljóðar það svo: Person som ikke er bosatt o selskap m.v. som ikke er hjemmehørende i riket: (1) Person, selskap eller innretnin, som ikke har skatteplikt etter 2-1 eller 2-2, plikter å svare skatt av b. formue i o inntekt av virksomhet som vedkommende utøver eller deltar i o som drives her eller bestyres herfra, herunder virksomhet hvor arbeidstaker stilles til rådihet for andre innen riket,... Í Svíþjóð er sambærilet ákvæði að finna í 18. r. 3. kafla o hljóðar það svo: Den som är beränsat skattskyldi är skattskyldi i 2. inkomstslaet närinsverksamhet för inkomst från ett fast driftställe eller en fastihet i Sverie,... 4 Ganstætt ákvæði 4. tölul. um fasta starfsstöð er ákvæði eins o 3. tölul. ekki jafn alent hjá nárannalöndum okkur. Í Danmörku er t. d. ekkert slíkt ákvæði að finna. Þar í landi er því ekki unnt að skattleja slíka aðila nema um sé að ræða laun eða tekjur af fastri starfsstöð. Svíar hafa hins vear fyrir lönu löfest slík ákvæði o er þau að finna í laen (1991:591) om särskild inkomstskatt för utomlands bosatta artister m.fl. Gildissvið þeirra er því mun takmarkaðra en hins íslenska ákvæðis. Ráðjafarnir eru því undanteknir. Þessu er eins farið í Norei, sjá lö nr. 87/1996 om skatt på honorar til utlendske artister. Nánar, sjá Zimmer, bls

4 186 þessari relu er ein undanteknin o tekur hún til þess tilviks er aðili aflar tekna í hinu ríkinu á fastri starfsstöð. Telja verður fullvíst að ákvæði 4. tölul. 3. r. SL sé byt á þessari forsendu. Vena þessa er nauðsynlet að æta þess að túlka ákvæði 3. tölul. 3. r. SL ekki svo rúmt að það verði rýmra en ákvæði 4. tölul. sömu reinar. Að öðrum kosti er hætta á að ákvæðið verði marklaust Ákvæði 4. tölul. 3. r. SL. Atvinnurekstur á fastri starfsstöð Almennt Við skýrinu á 4. tölul. 3. r. SL þarf að taka afstöðu til tveja álitamála, annars vear (1)hverjir sæta skattlaninu samkvæmt ákvæðinu o hins vear af (2)hvaða tekjum þeir, sem sæta skattlaninu samkvæmt ákvæðinu, þurfa að reiða skatt. Víkjum fyrst að fyrra álitaefninu. Þeir sem sæta skattlaninu samkvæmt 4. tölul. 3. r. eru aðilar, það er einstaklinar o löaðilar, sem: reka fasta starfsstöð, taka þátt í rekstri fastrar starfsstöðvar eða njóta hluta af áóða fastrar starfsstöðvar hér á landi Höfuðáherslan liur sem sat á orðunum reka, rekstri o áóða sem stendur fyrir rekstrarhanað. 5 Öll umrædd orð eia það sammerkt að vísa til þess að um atvinnurekstur sé að ræða. 6 Til að erlendur aðili, einstaklinur eða löaðili, sæti skattlaninu samkvæmt ákvæðinu verður hann því að lámarki að stunda atvinnurekstur hér á landi. Samkvæmt þessu telst aðili, einstaklinur eða löaðili, skattskyldur samkvæmt 4. tölul. 3. r. SL, ef hann stundar atvinnurekstur á fastri starfsstöð hér á landi í eiin nafni. Hið sama ildir ef hann tekur þátt í slíkum atvinnurekstri eða nýtur hluta af áóða hans. Aðili telst taka þátt í atvinnurekstri ef hann er þátttakandi í honum sem félasmaður í löaðila er stendur fyrir atvinnurekstrinum. 7 Svo er fyrir að fara ef atvinnureksturinn er stundaður af sameinarfélai eða samlasfélai sem ekki er sjálfstæður skattaðili. Í því tilviki er hanaðurinn sem sat skattlaður hjá félasmönnunum. Einni er husanlet að unnt sé að fella ýmis samstarfsverkefni undir þetta orðala. 8 Erfiðara er aftur á móti að ákveða hvað felst í orðunum að njóta áóða af atvinnurekstri. Fullvíst er þó að sá áóði sem hér um ræðir er af öðrum toa en tekjur af leiu, afnotum eða rétti til hanýtinar á lausafé o. fl., sem skattlest samkvæmt 6. tölul. 3. r. SL o tekjur af einarhlutum í íslenskum fyrirtækjum, eða arður, sem skattlest samkvæmt 7. tölul. 3. r. SL. Leii maður atvinnurekstur en endurjald sem nemur hluta af hanaðinum nýtur maður á vissan hátt áóða. Eðlilet o 5 Í öllum tilvikum verður því að vera um að ræða rekstur hér á landi. Erlendis búsettur aðili sem stjórnar útlendu fyrirtæki héðan er því ekki skattskyldur samkvæmt ákvæðinu. Eftir breytinu á 2. mr. 2. r. SL er þó spurnin hvort ekki beri að setja slíkt ákvæði. Til fróðleiks má eta þess að slíkan aðila er heimilt að skattleja í Norei, sjá Zimmer, bls. 139 o áfram. 6 Það er efnahaslea starfsemi í víðasta skilnini þess orðs, sjá nánar Zimmer, bls. 138 varðandi orðið drives í norska ákvæðinu. 7 Sbr. Niels Winther-Sørensen: Skatteretten 1, 2004, bls. 712 o áfram. Zimmer, bls.138 o áfram. 8 Álitamál eta komið upp um skilreininu á því hvað telst samstarfsverkefni, sjá til fróðleiks Rt. 1997, bls Trinc/ Tra. Trion Inc., hér nefnt Trinc, er var fyrirtæki skráð í Panama, átti borpall. Trion AG, hér nefnt Tra, var svissneskt fyrirtæki sem starfrækti borframkvæmdir á norska landrunninu. Félöin voru í eiu sömu aðila. Þear Tra fékk borverkefni leiði það borpall af Trinc. Ekki orkaði tvímælis að Tra var skattskylt í Norei vena framkvæmda á landrunninu. Við álaninu var Trinc hins vear ert á reiða skatt af útleiu borpallsins á þeim rundvelli að félöin stunduðu samstarfsverkefni um borun á norska landrunninu. Hæstiréttur felldi álaninuna niður með 4 atkvæðum en 1. Meirihlutinn taldi að útleia á borpalli æti ekki skapað takmarkaða skattskyldu á rundvelli fastrar starfsstöðvar o breytti einatensl á milli félaanna enu þar um. Tra bæri fjárhalea áhættu af framkvæmdunum en hasmunir Tric fælust einönu í því að fá reidda leiu. Minnihlutinn laði hins vear til rundvallar að Trinc væri háð því að Tra aflaði borverkefna á landrunninu o þar með bæri Tric einni áhættu af því að verkefni fenjust á landrunninu.

5 sjálfsat er því að fella skattskylduna undir nefnda rein. Sama ildir ef maður selur atvinnureksturinn en því að njóta hluta áóðans í ákveðinn árafjölda eftir sölu. 9 Leii maður atvinnureksturinn en föstu mánaðarleu jaldi orkar það hins vear meira tvímælis. 10 Þar sem leian er ekki veltutend skortir nefnilea öll tensl við atvinnureksturinn Hutakið atvinnurekstur Venja er að skilreina hutakið atvinnurekstur sem sjálfstæða starfsemi sem aðili leur stund á relulea með ákveðnu umfani í ekki of skamman tíma í þeim efnahaslea tilani að hanast á fé. 11 Þrjú skilyrði þurfa því jafnan að vera uppfyllt svo að um atvinnurekstur eti verið að ræða, í fyrsta lai sjálfstæði, í annan stað reluleiki, þar með talið umfan o tími o að síðustu hanaðartilanur. 12 Sjálfstæðiskrafan enir umfram allt þeim tilani að afmarka hutakið atvinnurekanda anvart hutakinu launþea. Til að aðili sé sjálfstæður verður hann því að vera óháður öðrum um framkvæmd vinnu sinnar. Þessu skilyrði telst jafnan fullnæt ef aðili ræður sjálfur fyrir hverja hann vinnur, fyrir hvaða verð o hvenær. Oft seir þetta þó lítið um eðli starfssambandsins o verður því stundum að leita hjálpar í ýmsum ytri auðkennum vinnunnar svo sem því hver kostar verkið, hver leur til áhöld o tæki, svo o húsnæði við framkvæmd þess. Skilyrðið um reluleika, umfan 9 Sjá til hliðsjónar danska ákvæðið (Skattepliten omfatter endvidere indkomst i form af løbende ydelser hidrørende fra en sådan virksomhed eller fra afståelsen af en sådan virksomhed, når ydelserne ikke er udbytte, afdra på et tilodehavende, renter eller royalties) um takmarkaða skattskyldu vena fastrar starfsstöðvar, en þar er þetta tekið skýrlea fram. Um skýrinu þessa, sjá t. d. Michelsen, bls Niels Winther Sørensen: Skatteretten 3, 2006, bls. 182 o áfram. 10 Sjá til hliðsjónar danska ákvæðið (Skattepliten omfatter desuden bortforpatnin af en sådan virksomhed) um takmarkaða skattskyldu vena fastrar starfsstöðvar en þar er þetta tekið skýrlea fram. Um skýrinu þessa sjá t. d. Michelsen, bls Niels Winther Sørensen: Skatteretten 3, o tíma er hins vear notað til að afmarka atvinnurekstur anvart tómstundastarfsemi. Með reluleika er átt við fjölda viðskipta sem aðili stundar o tímanum sem líður á milli þeirra. Ef mjö lanur tími líður á milli einstakra viðskipta eru þanni meiri líkur en minni á að starfsemin verði ekki talin atvinnurekstur. Umfanið vísar hins vear til heildar tekna af starfseminni o heildareina er henni tenjast. Þeir sem selja virðisaukaskattsskylda vöru o þjónustu fyrir kr. o þaðan af meira á sérhverjum 12 mánuðum eru t. d. taldir stunda atvinnurekstur í skilnini virðisaukaskattslaa, sbr. 3. tölul. 4. r. VSL. Við túlkun á þessu skilyrði ber þó að hafa í hua að krafist er nokkurs reluleika á starfseminni svo að um atvinnurekstur sé að ræða. Ef erlendis búsettur aðili kemur hinað til lands að sumarlai o selur bifreið er hann hefur meðferðis fyrir hærri fjárhæð en ofanreindu lámarki nemur myndi tæplea vera litið svo á að hlutaðeiandi lei stund á atvinnurekstur. Sama máli enir þear viðskipti með verðbréf eia í hlut. Á hinn bóinn etur einarhald á sumum einum verið svo sérstaks eðlis að nó sé að vera skráður eiandi þeirra til að teljast atvinnurekandi. Gildir það ekki hvað síst ef þær afla tekna í útleiu. Svo er t. d. um fiskveiðiskip en telja má fullvíst að hið sama ildi um farþeafluvélar, vöruflutninaskip o jafnvel fasteinir. 13 Hanaðartilanur enir hins vear því hlutverki að afmarka starfsemi anvart ýmis konar husjónarstarfsemi. 14 Þetta 2006, bls. 182 o áfram. 11 Sbr. Ásmundur G. Vilhjálmsson: Skattur á fyrirtæki, bls. 24 o áfram. 12 Sbr. Zimmer, bls. 134 o áfram. Aarbakke, 1990, bls Það athuist þó að ákvæði 4. tölul. 3. r. SL virðist samkvæmt orðanna hljóðan einskorðast við atvinnurekstur á landi þar með talið landrunninu. 14 Einni etur verið um tómstundastarfsemi að ræða. Helst reynir þó á þetta þear tvíþætt starfsemi á í hlut. Sem dæmi má nefn tómstundalandbúnað er enur með tapi o aðra starfsemi sem enur með hanaði. Er þá freistandi að nota tapið af landbúnaðarstarfseminni til að lækka hanað af síðartöldu starfseminni. 187

6 188 skilyrði er umfram allt hulæs eðlis. Eins o endranær í skattaréttinum skiptir þó ekki máli hvað aðili seir sjálfur um tilan starfsemi sinnar heldur hvað verður ráðið um hana af ýmsum ytri auðkennum hennar svo sem eðli starfsemi o umerð, starfsliði, þar á meðal faleri þekkinu þess aðila sem stendur fyrir henni. Við matið á hanaðartilaninum ber að hafa í hua að vena mikils stofnkostnaðar enur flest starfsemi með tapi fyrstu ár starfstímans. Ekki er heldur útilokað að innkoman eti verið sveiflukennd milli ára. Þear hanaðartilanur er metinn skal því jafnan skoða nokkur ár saman. Gani starfsemi með tapi ár eftir ár etur það þó bent til þess að tilanur aðila sé ekki að reka starfsemi í hanaðartilani heldur umfram allt að fullnæja persónuleum þörfum sínum. Við ákvörðun á hanaðinum má auðvitað deila um það hvort átt sé við reikninsskilalean hanað eða skattalean hanað. Í því sambandi er þýðinarmikið að era sér ljóst að tilanur umræddra kerfa er ólíkur. Mest er álitamálið eðlilea þear um reiknaðar tekjur o jöld er að ræða. Ef munur er á kerfunum verður samt að ana út frá því að reikninsskilin ráði. Þanni eru þau nær raunveruleikanum. Reikninsskilaleur hanaður verður semsé að vera af starfsemi svo hún teljist atvinnurekstur. Ekki er hins vear krafist neinnar ákveðinnar fjárhæðar í því sambandi. Almennt verður þó að era ríkari kröfu til fjárhæðar hanaðar hjá fyrirtækjum sem byja á háu framla fé o lánum. Þanni er ekki óeðlilet að halda því fram að reksturinn verði að ana með það miklum hanaði að hann eti staðið undir hæfileri ávöxtun þessa til að teljast 15 Sbr. OECD-fyrirmyndina, 7. r., sem fjallar um almennan atvinnurekstur, 8. r., sem fjallar um skipa- o félvélarekstur o 14. r., sem fjallar um frjálsar atvinnureinar (d. liberale erhverv, fri erhverv). Athua ber þó að 14. r. samninsfyrirmyndarinnar var felld brott árið 2000 o er hana því ekki lenur að finna í fyrirmyndinni. Niðurfellinin var erð til að undirstrika að ekki væri neinn munur á atvinnurekstri samkvæmt 7. r. o 14. r. Ákvæði hliðstætt 14. r. er þó að finna í mörum atvinnurekstur. Kröfurnar eru þó mjö ólíkar eftir atvinnureinum. Í listastarfsemi myndi t. d. tæplea ana að setja stranar kröfur. Atvinnurekstrarhutakið í ofanreindum skilnini er almenns eðlis. Það takmarkast því ekki við neina ákveðna erð af starfsemi eins o samkvæmt OECD-fyrirmyndinni. 15 Undir hutakið etur því jafnt fallið starfsemi á landi, láði o lei. 16 Sérstök aðreinin milli venjulerar starfsemi o svokallaðrar frjálsrar starfsemi (d. liberale erhverv, n. frit yrki) þekkist ekki heldur. Sjá þó 3. tölul. 3. r. SL. Vena kröfunnar um fasta starfsstöð, sbr. nánar hér á eftir, eru fluvélar o skip, þar með talið bátar, þó venjulea undanskilin. Erlend úterð, sem á skip að veiðum við Íslandstrendur, er því ekki skattskyld samkvæmt 4. tölul. 3. r. SL. 17 Sama ildir um fluféla, sem á fluvélar, er millilenda á Keflavíkurfluvelli með jöfnu millibili Nánar um atvinnuresktrarhutakið Föst starfsstöð samkvæmt innlendum rétti Til að skattskylda stofnist samkvæmt 4. tölul. 3. r. SL er þó ekki nó að hinn erlendis búsetti aðili stundi atvinnurekstur, reksturinn verður að vera stundaður á fastri starfsstöð hér á landi. Í skattalöum er ekki að finna neina skilreininu á því hvað átt er við með orðasambandinu föst starfsstöð. Ekki er því unnt að fullyrða að það merki nákvæmlea það sama o föst atvinnustöð (e. permanent establishment) í alþjóðleum skattarétti, sbr. 5. r. OECD- tvísköttunarsamninum sem Ísland hefur ert. 16 Sbr. Niels Winther-Sørensen: Skatteretten 1, 2004, bls. 712, einkum tilvísun Þetta ildir þó ekki um framkvæmdir á landrunninu (d. kontinentalsokkel) t.d. borun eftir olíu, sjá Michelsen, bls Í þessu sambandi er miðað við það að höfuðsæti stjórnar sé ekki hér á landi, sbr. 1. mr. 8. r. OECD-fyrirmyndarinnar.

7 fyrirmyndarinnar. 19 Rétt er þó að benda á það að þetta hutak kom fyrst inn í skattalö með löum nr. 40/1978, sbr. lö nr. 90/2003. Á þeim tímapunkti hafði Ísland ert nokkurn fjölda tvísköttunarsamnina o var því vel kunnut um innihald þess. 20 Hvað sem þessu líður liur annars beint við að túlka hutakið starfsstöð eftir orðanna hljóðan. 21 Samkvæmt því merkir það stað (e. place of business) þar sem vinna (þjónusta), verk eða framkvæmd á sér stað. 22 Starfsstöðin etur því allt í senn verið ákveðið hús, byin eða mannvirki, þar á meðal tiltekið rými í umræddum einum, svo o ákveðið svæði í eða á landi, þar sem aðili annast um framkvæmd á. 23 Ekki er skilyrði að hlutaðeiandi eii starfsstöðina. Starfsstöð, sem aðili hefur á leiu eða að láni, etur því talist fullnæjandi rundvöllur að takmarkaðri skattskyldu samkvæmt ákvæðinu. Starfsstöðin verður að vera föst (e. fixed) sem þýðir að hún verður bæði að vera staðsett varanlea á ákveðnum stað o nýtt fyrir atvinnurekstur í ekki mjö skamman tíma. Hutakið fastur er því nánast andheiti orðsins hreyfanleur. 24 Maður búsettur erlendis, sem kemur hinað til lands o selur vörur frá húsi til húss, etur því tæplea talist stunda atvinnurekstur á fastri starfsstöð. Til þess að svo mei verða er hann einfaldlea of mikið á ferðinni. 25 Á hinn bóinn má telja víst að erlent fyrirtæki, sem tekur að sér að leja leiðslu um land, verði talið stunda atvinnurekstur á fastri starfsstöð enda þótt verkið sem slíkt hreyfist frá einum stað til annars eftir því sem á framkvæmdina líður. Helast þetta af samheni staðanna. Eins er þessu farið um mann sem tekur á leiu skrifstofu í húsi. Þótt hann flytji skrifstofuna á milli hæða í húsinu eða á milli húsa í sama bæjarfélai breytir það enu um skattskyldu hans. Erfiðara er aftur á móti að ákveða tímann, sem atvinnurekstur verður að vera stundaður, til að föst starfsstöð teljist hafa myndast. Í skilyrðinu um að starfsstöðin skuli vera föst felst eins o áður seir ákveðinn varanleiki. Tíminn má því ekki vera of skammur. Þrír mánuðir eru líklea of skammur tími í þessu sambandi, jafnvel fjórir o fimm. Hins vear er ekki nauðsynlet að reksturinn vari í 12 mánuði eða lenur eins o krafist er í flestum þeirra tvísköttunarsamnina sem Ísland hefur ert þear um byinarframkvæmdir í eða á landi er að ræða. Starfsemi, sem stendur í fimm til sex mánuði eða lenur, etur því vafalítið talist föst starfsstöð í skilnini Í nárannalöndum okkar er yfirleitt enið út frá því að svo sé. Sjá t. d. hvað Danmörku áhærir Niels Winther-Sørensen: Skatteretten 1, 2004, bls Aae Michelsen, bls Erik Møller í RR 1963, 8, Lininsvejledninen , D. A Auk þess kemur þetta fram við laasetninu, sbr. d-lið 1. mr. 2. r. kelduskattalaanna o a-lið 1. mr. 2. r. félaaskattalaanna. Eins er þessu farið í Norei, sjá Aarbakke, 1990, bls. 125 o áfram. Zimmer, bls Um afstöðuna hér á landi sjá dóm Hæstaréttar das. 20. september 2007 í málinu nr. 523/2006: Impreilo SpA, útibú á Íslandi en íslenska ríkinu. 20 Til fróðleiks má svo eta þess að í nefndinni er samdi frumvarp til laa nr. 40/1978, sbr. lö nr. 90/2003, áttu sæti Árni Kolbeinsson o Garðar Valdimarsson, sem báðir höfðu lokið framhaldsnámi í skattarétti erlendis, Árni frá Norei o Garðar frá Danmörku. Ætla má því að þeim hafi verið hutakið vel kunnut. Hið sama verður að sejast um Halldór Ásrímsson fyrrverandi forsætisráðherra, sem stundað hafði nám í reikninshaldi, í Norei. 21 Ef það er ert má telja fullvíst að niðurstaðan verði eins eða í það minnsta sambærile o byt er á í alþjóðleum skattarétti að hutakið merki. 22 Hutakið starfsstöð í þessum skilnini er því heldur rýmra en samsvarandi hutak t. d. í 3. r. laa nr. 28/1998 um verslunaratvinnu er hljóðar svo: Í löum þessum hafa eftirfarandi orð merkinu sem hér seir: föst starfsstöð: húsnæði eða annað rými þar sem rekin er, staðbundið o relulea, verslun í atvinnuskyni,... Samkvæmt þessari skilreininu virðist útiloka að útimarkaður eti t. d. talist föst starfsstöð. 23 Ef um er að ræða verklea framkvæmd er ekki tekið fram að hún skuli teljast föst starfsstöð frá o með fyrsta dei eins o í Danmörku þar sem ákvæði þessa efnis enir umfram allt þeim tilani að tryja að erlendir launþear starfsstöðvarinnar sæti skattskyldu frá fyrsta dei, sjá Michelsen, bls Gildir það jafnvel þótt föst starfsstöð samkvæmt 5. r. OECDfyrirmyndarinnar stofnist ekki, sbr. TfS 1996, 460 TSS. 24 Sjá til fróðleiks skilreininu 3. r. laa nr. 28/1998 um verslunaratvinnu á hutakinu farandsala, er hljóðar svo: verslun í atvinnuskyni utan fastrar starfsstöðvar, þar með taldar hreyfanlear starfsstöðvar o markaðir, Selji slíkur aðili fyrir kr. eða meira er hann auðvitað virðisaukaskyldur.

8 190 tölul. 3. r. SL. 26 Frá skilyrðinu um að atvinnurekstur verði að vera stundaður á fastri starfsstöð, sem erlendur aðili hefur umráð yfir, svo að um takmarkaða skattskyldu sé að ræða má análykta þanni að tómar byinar eða tiltekið svæði í eða á landi þar sem enin framkvæmd á sér stað eti ekki talist föst starfsstöð. Einhvers konar athafnir (e business) verða einfaldlea að fara fram á starfsstöðinni svo að skilyrðinu um atvinnurekstur á fastri starfsstöð teljist fullnæt. Athafnirnar, sem umræðir, þurfa hins vear ekki að vera framkvæmdar af mönnum. Vélar, sem framkvæma athafnir á tilteknu stað, eta því verið fullnæjandi rundvöllur undir fasta starfsstöð svo fremi að skilyrðið um atvinnurekstur í ákveðinn tíma sé uppfyllt. Ýmis konar athafnir koma hér til álita. Erlendur aðili fær t. d. leyfi til að setja upp sjálfssala, byja endurvarpsstöð fyrir útsvarps- eða sjónvarpsbyljur á ákveðnum stað. 27 Geri aðilinn það verður að taka afstöðu til þess hvort um fasta starfsstöð er að ræða eða ekki. Hin öra þróun tölvutækninar skapar auk þess sérstök vandamál. Ef erlendur aðili kemur fyrir tölvu á tilteknum stað hér landi er staðsetnin hennar ein ekki næile til að um fasta starfsstöð sé að ræða. Einhvers 26 Hafi Ísland ert tvísköttunarsamnin við heimilisfestarland skattaðila þar sem 12 mánaða fresti er heitið ber þó að leja hann til rundvallar ákvörðun um skattskyldu. Þessu er eins farið í Danmörku, sjá Niels Winther-Sørensen: Skatteretten 1, 2004, bls.712, einkum tilvísun Sbr. 10-lið athuasemd við 5. r. OECD-fyrirmyndarinnar (2005-útáfan). 28 Um þetta vandamál hefur verið töluvert fjallað á alþjóðleum vettvani o virðast menn almennt sammála um það að niðurstaða um skattlaninuna velti á því hvar miðlarinn er staðsettur, sjá lið athuasemd við 5. r. OECD-fyrirmyndarinnar (2005-útáfan). Norðmenn telja t. d. að tekjur er aðila hlotnast með aulýsinum, samninserð, reiðslu o afhendinu á vörum í enum heimasíðu sem staðsett er hjá norskum miðlara (e server) séu skattskyldar tekjur samkvæmt b-lið 1. tölul r. norsku einar- o tekjuskattslaanna. Staðsetnin miðlarans ráði þar úrslitum. Sé miðlarinn staðsettur í öðru ríki orki skattskyldan á hinn bóbinn meira tvímælis, sbr. Gjert Melsom: Internett o immaterielle verdier, í SR 2000, bls Hins vear breytir það enu um virðisaukaskattinn. Hann konar athafnir verður að vera unnt að tenja við tölvuna. Hafi tölvan að eyma hubúnað (e. server), sem erir hinum erlenda aðila kleift að vista heimasíðu sína þar, etur það hins vear orðið til þess að föst starfsstöð teljist vera fyrir hendi. 28 Í því sambandi er þó jafnan undirskilið að hlutaðeiandi aðili eii eða annist að minnsta kosti um rekstur miðlarans Umboðsmenn Erlendur aðili sem hyst stofna til viðskipta á Íslandi varðar auðvitað miklu hvaða kröfur eru erðar til fastrar starfsstöðvar. Husanlet er að hann sé frá ríki þar sem skattar eru læri en hér á landi o því skiljanlet að hann vilji forðast að verða talinn stunda atvinnurekstur hér. Í stað þess að setja á fót fasta starfsstöð rípur hinn erlendi aðili þess vena til þess ráðs að aulýsa vörur sínar til sölu í dablöðum á Íslandi o eta þeir sem vilja kaupa vörurnar þá sent honum pöntun. Slík viðskipti skapa ekki takmarkaða skattskyldu á rundvelli fastrar starfsstöðvar. 29 Sama ildir ákveðni hinn erlendi aðili að koma sér upp umboðsmannakerfi hér á landi er kaupi vörurnar af honum o endurselji þær síðan til innlendra aðila fyrir eiin reiknin að viðbættri álaninu fyrir kostnaði o þess háttar. 30 Ráði hinn erlendi aðili mann hér á er reiddur af hinum innlenda kaupanda vörunnar við flutnin hinað til lands. 30 Sjá til hliðsjónar 9. mr. 2. r. dönsku kelduskattalaanna er hljóðar svo: Salsvirksomhed udelukkende i form af fjernsal ennem en repræsentant med fuldmat til at binde fuldmatsiveren, men som ikke er ansat som lønmodtaer af denne, medfører ikke fast driftssted for fuldmatsiveren. Ved fjernsal forstås repræsentantens ordremodtaelse fra danske eller udenlandske kunder via telefon, telex, telefax, post, EDI (Electronic Data Interchane), internettet el.lin. Det er en betinelse, at hverken fuldmatsiveren eller en hermed nærtstående person, jf. lininslovens 16 H, stk. 2, 3. o 4. pkt., eller en fond eller trust stiftet af fuldmatsiveren eller dennes nærtstående eller et selskab, som i fællesskab kontrolleres, jf. lininslovens 16 H, stk. 2, 2. pkt., af denne kreds af personer, nærtstående, fonde o truster eller en fond eller trust stiftet af et kontrolleret selskab i Danmark, udøver erhvervsvirksomhed, der står i forbindelse med repræsentantens sal.

9 landi eða semji hann við innlent fyrirtæki um að annast um viðskiptin fyrir si í sínu eiin nafni, það er nafni erlenda aðilans, er hins vear viðbúið að litið verði á hlutaðeiandi aðila sem náttúrulea framleninu af hinum erlenda aðila. 31 Þær athafnir, sem innlendi aðilinn innir af hendi fyrir erlenda aðilann undir slíkum krinumstæðum, teljist því vera framkvæmdar af honum sjálfum sem þýðir að föst starfsstöð etur myndast Undirbúnins- o aðstoðarstarfsemi Upphaf atvinnurekstrar miðast venjulea við við þá dassetninu er aðili hefur ákveðið að hefja hann o sýnt þá ákvörðun í verki með ráðninu starfsmanna, leiu á starfsstöð o. fl. Aðerðir sem efnt er til fyrir umrædd tímamörk teljast því ekki atvinnurekstur í venjuleri merkinu þess orðs. Hér til teljast innkaup á vörum, kaup eða leia á einum, öflun húsnæðis o. fl. Meira vafamál er aftur á móti um ýmis konar undirbúnins- o aðstoðaraðerðir, einkum o sér í lai þear einhvers konar starfsemi er innt af hendi í tenslum við þær. Sem dæmi um þetta má nefna aðstöðu fyrir laer- o eymslupláss, umskipun á ámum, innkaup o framsendinu á vörum, útstillinu o afhendinu á vörum svo nokkuð sé nefnt. Staðir þar sem undirbúnins- o aðstoðaraðerðir eia sér stað eru undanskildir hutakinu föst starfsstöð samkvæmt 4. mr. 5. r. OECDfyrirmyndarinnar. Alls endis óvíst er þó hvort sú takmörkun eii við um innlendan rétt. Ráði erlendur aðili t. d. menn til starfa til að annast um laer á hans veum, laerplássið er í atvinnuhúsnæði verður að telja yfirnæfandi líklet að litið verði á það sem fasta starfsstöð. 32 Slík niðurstaða hefur þó umfram allt þýðinu anvart þeim erlendu aðilum sem búsettir eru í löndum sem Ísland hefur ekki ert tvísköttunarsamnin við á rundvelli OECD-fyrirmyndarinnar. Hafi Ísland ert tvísköttunarsamnin við hlutaðeiandi land er það nefnilea skuldbundið til að undanskilja undirbúnins- o aðstoðarstarfsemi hutakinu fastri starfsstöð umyrðalaust Ákvæði 3. tölul. 3. r. SL. Frjáls störf Ákvæði 3. tölul. 3. r. SL er sá töluliður 3. r. SL sem hvað erfiðast er að skýra. Eins o 4. tölul. einskorðast skattlaninin við tekjur sem hlutaðeiandi aflar hér á landi. Þá skiptir ekki heldur máli hvort hann kemur fram sem einstaklinur eða löaðili. Orðasambandið allir aðilar í innani ákvæðisins er því sömu merkinar o hliðstætt orðala í 4. tölul. Verule óvissa ríkir aftur á móti um merkinu hutakanna þjónusta eða starfsemi. Í því sambandi ber þó að taka fram að ekki er áreininur um að hutökin þjónusta o starfsemi einskorðist við atvinnurekstur (sjálfstæða verktaka) heldur snýst vandamálið um það að ákveða til hvers konar atvinnurekstrar þau taki. Hutakið þjónusta kemur t. d. fyrir í 2. mr. 1. r. laa nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Í því sambandi er það talið merkja sérhver viðskipti sem ekki fela í sér afhendinu á vöru í skilnini 1. mr. ákvæðisins. 33 Ekki er ósennilet að hutakið þjónusta í 3. tölul. 3. r. SL verði talið hafa sömu merkinu. Samkvæmt því falla undir það allir erlendis búsettir aðilar, einstaklinar o löaðilar, sem inna af hendi þjónustu hér á landi í atvinnuskyni en jaldi. 34 Starfsemi tekur hins vear til allra þeirra sem stunda atvinnurekstur, sbr. orðalaið Sbr. Zimmer, bls Um fjarsölu, sjá Michelsen, bls Vandamál ætu þó komið upp varðandi ákvörðun tekna slíks aðila. Gildir það einkum ef starf laermannsins felst aðeins í afhendinu á vörum o reikninar eru efnir út af hinu erlenda fyrirtæki. 33 Sjá Handbók um virðisaukaskatt, bls Auðvitað má velta fyrir sér hvort undirskilið sé að andvirði þjónustunar verði að lámarki að nema kr.

10 192 sjálfstæð starfsemi. Undir það falla því bæði vörusala o þjónusta svo o öll önnur vinna í atvinnuskyni. Samkvæmt þessu eru allir erlendis búsettir aðilar sem afla tekna með atvinnurekstri hér á landi skyldir að svara skatti af þeim. O það sem meira er, ekki er erð krafa um að atvinnureksturinn sé stundaður á fastri starfsstöð. Skattskyldan samkvæmt 3. tölul. 3. r. SL er því mun víðtækari en samkvæmt 4. tölul. sömu reinar. Einni eru tenslin við upprunalandið Ísland, sem krafa er erð um, svo að heimilt sé að skattleja tekjurnar hér á landi, mun veikari. Til að verða skattskyldur er þanni næilet að aðili búsettur erlendis komi hinað til lands, inni af hendi eitt viðvik, þjónustu eða starfsemi, en endurjaldi. Atvinnureksturinn þarf því ekki að vera stundaður á fastri starfsstöð eða vara í ákveðinn lámarkstíma. Eðlilet er því að menn spyrji si hvort þörf sé á ákvæði um takmarkaða skattskyldu vena fastrar starfsstöðvar. Ákvæðið um skattskyldu vena þjónustu o starfsemi innta af hendi hér á landi af aðila búsettum erlendis sé alve fullnæjandi. Er ákvæði 4. tölul. 3. r. SL um fasta starfsstöð var löfest árið 1978 var ildissvið þess ekki skilreint. Alþini hefði þó tæplea farið að löfesta ákvæðið ef það var talið óþarft. Ákvæði 3. tölul. 3. r. SL hlýtur því að vera sérstaks eðlis, (lex specialis) semsé takmarkast við ákveðna erð af atvinnurekstri. Fram til 2000 erði OECD-fyrirmyndin reinarmun á tvenns konar atvinnurekstri, almennum atvinnurestri, sbr. 7. r. o frjálsu (sjálfstæðu) starfi (d. liberale erhverv, n. fri yrke), sbr. 14. r. 35 Undir ákvæði 7. r. féll þá allur almennur atvinnurekstur nema alþjóðlear silinar- o loftferðir, sbr. 8. r. fyrirmyndarinnar. Ákvæði 14. r. tók hins vear til starfsemi sjálfstætt starfandi manna 35 Árið 2000 voru þessi ákvæði sameinuð. Frá o með þeim tíma er því ekki erður neinn reinarmunur á almennum atvinnurekstri o sjálfstæðu starfi. Um skilreininuna á sjálfstæðu starfi í 2003-útáfu fyrirmyndarinnar, sjá h-lið 3. r., sbr. o athuasemd 10.2 við hana. Af orðalai hennar að dæma tekur (aðila) á sviði vísinda, bókmennta, lista, uppeldis- o kennslumála, svo o sjálfstætt starfandi lækna, löfræðina, verkfræðina, arkitekta, tannlækna o endurskoðenda. Ekki er ólíklet að þessu sé eins farið um 4. tölul. o 3. tölul. 3. r. SL o verður á því byt hér á eftir. Hið íslenska ákvæði er þó frábruðið áður ildandi 14. r. OECDfyrirmyndarinnar að því leyti að ekki er nauðsynlet til að koma fram skattlaninu að hlutaðeiandi stundi frjálst starf á fastri stofnun eins o það er jarnan orðað í þeim tvísköttunarsamninum sem Ísland hefur ert til aðreininar frá fastri starfsstöð. Þá ildir einu hvort umræddur aðili kemur fram í eiin nafni eða nafni löaðila eins o reyndar er ákveðið í tvísköttunarfyrirmynd OECD um listamenn o íþróttamenn. Af öllu þessu samanlöðu má því seja með nokkurri vissu að ákvæði 3. tölul. 3. r. SL taki umfam allt til þeirra sem falla undir 14. r. o 17. r. OECD-fm. 36 Ákvæði 3. tölul. 3. r. SL takmarkast því við sölu á ákveðinni þjónustu annars vear o þáttöku í listum o keppni hins vear. Sala á vörum fellur því almennt utan við ildissvið ákvæðisins. Hið sama ildir um verklear framkvæmdir, byinar o mannvirkjaerð. Í innlendum löum flestra nárannaríkja okkar eru ákvæði um takmarkaða skattskyldu vena starfrækslu fastrar starfsstöðvar. Þessu er hins vear öfut farið um frjálst starf í þeirri merkinu sem það orð er notað í 3. tölul. 3. r. SL. Sama ildir jafnvel um listir o íþróttir. Ekkert slíkt ákvæði er t. d. við líði í Danmörku. Til að koma fram skattlaninu þar í landi verður hlutaðeiandi því annað hvort að vera launþei eða stunda atvinnurekstur á fastri starfsstöð. Fyrirkomulaið í Svíþjóð er hins vear ekki ósvipað o hér landi. Um skattlaninuna ilda þanni sérstök lö það ákvæði umfram allt til sjálfstæð starfs á veum manna. Nánar um hutakið vísast til Skaar, 1991, bls. 245 o áfram. 36 Á þessu virðist líka byt í framkvæmd, sbr. vefslóðina

11 nr. 1991:591 um sérstakan tekjuskatt fyrir listamenn búsetta erlendis o. fl Uppjör tekna af fastri starfsstöð o frjálsu starfi Grundvallarmunur er á uppjör tekna af fastri starfsstöð o frjálsu starfi. Frjáslu starfi (d. fri erhverv) þar með talið þóknun vena lista- o íþróttaviðburðar, tilheyra einönu tekjur sem aðili aflar hér á landi vena sölu á þjónustu eða reksturs á starfsemi. 37 Erlendar tekjur, sem aðila hlotnast á meðan hann er staddur hér á landi, eru því undanskildar skattlaninunni. Þetta ildir jafnvel þótt tekjurnar tenjast hinu frálsa starfi með beinum hætti. Líklet verður einni að telja að frá tekjunum sé aðeins heimilt að draa þann beina kostnað sem aðili verður fyrir hér á landi. 38 Hér til telst einkum leia á aðstöðu fyrir uppákomu, laun starfsfólks o þess háttar kostnaður. 39 Föst starfsstöð er hins vear eins o hvert annað fyrirtæki er etur stundað viðskipti við hvern sem er, þar á meðal höfuðstöðvarnar erlendis. Í skattaleu tilliti er því litið á hana sem nokkurs konar sjálfstæðan aðila. Almennt er talið að tekjur fastrar starfsstöðvar beri að era upp samkvæmt hinni beinu aðferð (d. den direkte metode). 40 Í því sambandi reynir einkum á tvenns konar álitaefni, annars vear ákvörðun um það hvaða tekjur tilheyri (e. allocation) starfsstöðinni o hins vear ákvörðun um það hvort starfsstöðin o höfuðstöðvarnar eti stundað óheft viðskipti sín á milli eins o sjálfstæðir aðilar (e. transfer pricin) væru. 41 Hvað heimfærsluvandamálið snertir ber að 37 Ef við tökum erlendan sönvara sem dæmi þá myndi einönu reiðsla fyrir sönin koma til skatts. Sala á vörum t. d. hljómplötum o þess háttar sem hann hefði með sér hinað til lands o selur áhenendum sínum væri því undanþein skatti nema starfsemin falli undir 3. tölul. 3. r. SL. 38 Hinn takmarkaði frádráttur verður ráðinn af 2. tölul. 70. r. SL Þanni er skatthlutfallið 15% ef aðili velur nettóaðferð við uppjör tekjuskattsstofns síns en 10% ef hann velur brúttóaðferð. Frádráttarsvirúmið er því aðeins 5%. 39 Kostnaður vena ferðar hinað til lands, hótel- o fæðiskostnaður meðan á dvöl stendur er því líklea ófrádráttarbær. telja starfsstöðinni til tekna þær tekjur sem raunverulea tilheyra honum/henni. Hér til teljast bæði innlendar o erlendar tekjur. Áður en heimfærsla er erð etur þó þurft að kanna hvaða tekjuaflandi einir o kröfumyndandi skuldir tilheyra starfsstöðinni vena þess að heimfærslan byist að veruleu leyti á því hvaða einir o skuldir tilheyra starfsstöðinni. Skattlanin tekna o jalda, sem heimfærð eru til fastrar starfsstöðvar, er annars framkvæmd samkvæmt sömu relum o ilda um aðila sem eru ótakmarkað skattskyldir hér á landi. Tekjuskattsstofninn er því fundinn með því að leja saman allar þær tekjur sem tilheyra föstu starfsstöðinni (alheimsrelan) o draa síðan frá tekjunum öll þau jöld sem á árinu hafa enið til að afla þeirra, sbr. 1. mr. 1. tölul. 31. r. SL. Rekstrarlet sjálfstæði föstu starfsstöðvarinnar sætir þó takmörkum þear um innbyrðis viðkipti á milli hennar o höfuðstöðva í heimilisfestarlandi skattaðila er að ræða. Þetta á sér söulear skýrinar o helast af því að sjálfstæðisfyrirmyndin, sem tekjuuppjör starfsstöðvarinnar rundvallast á, er aðeins ímyndun eða humynd(d. fiktion). Þótt enið sé út frá því við uppjör tekna fastrar starfsstöðvar að hlutaðeiandi sé sjálfstætt fyrirtæki í orði er hún það auðvitað ekki á borði, heldur hluti af höfuðstöðvunum erlendis. Við ákvörðun á því hvort reikna skuli ímyndaðar tekjur eða jöld vena viðskipta fastrar starfsstöðvar o höfuðstöðva miðað við markaðsverð í sams konar viðskiptum á milli óskyldra aðila ber umfram allt að horfa til tensla viðskiptanna við hina 40 Við uppjör tekna erlendra aðila er reint á milli tveja mein aðferða, annars vear hinnar beinu aðferðar o hins vear hinnar óbeinu aðferðar. Samkvæmt hinni óbeinu aðferð (d. indirekte metode) ber að era um alheimstekjur hins erlenda aðila o skipta þeim svo á milli starfsstöðvarinnar o höfuðstöðarinnar samkvæmt ákveðnum skiptirelum. Sjá t. d. 2. mr. 3. tölul. 70. r. SL þar sem skiptirelan er hlutfall keldulandsáóðans af alheimsáóðanum. 41 Sbr. Niels Winther-Sørensen: Skatteretten 1, 2004, bls Zimmer, bls. 135 o áfram. Aarbakke, 1990, bls. 142 o áfram. 193

12 194 tekjuaflandi starfsemi aðilans. Ef þessi tensl eru náin ber að meta þau á markaðsvirði. Svo er t. d. fyrir að fara ef fasta starfsstöðin eða starfsstaðurinn annast um endursölu á vörum eða þjónustu höfuðstöðvarinnar. Láni höfuðstöðvarnar föstu starfsstöðinni penina er hins vear ekki talið heimilt að jaldfæra vexti af þeim. Frá þessu er þó vikið þear banki o útibú eia í hlut enda sjaldan áreininur um að slík viðskipti tenjast náið hinni tekjuaflandi starfsemi hans Álanin tekjuskatts o útvars Tekjur samkvæmt 3. tölul. 3. r. SL Tekjur, sem heyra undir 3. tölul. 3. r. SL, bera bæði tekjuskatt o útsvar. Samkvæmt 2. tölul. 70. r. SL er tekjuskattshlutfallið annars vear 15% o hins vear 10%. Hærra hlutfallið reiknast af nettótekjum, það er heildartekjum að frádrenum heildarjöldum en hið læra af brúttótekjum, það er heildartekjum án nokkurs frádráttar, sbr. niðurla 2. mr. 2. tölul. 70. r. SL. Skattaðilar eta ekki valið sér tekjuskattshlutfall að vild sinni. Hið læra skatthlutfall stendur þanni aðeins þeim til boða sem koma fram í atvinnuskyni til skemmtunar eða keppni án ákveðinna launa eða þóknunar en njóta þess í stað afraksturs af slíkri starfsemi. Þetta ber að túlka þanni að aðeins listamenn o íþróttamenn, sbr. 17. r. samninsfyrirmyndar OECD, eta nýtt sér skatthlutfallið. Helsta takmörkunin felst þó vafalaust í reiðslumátanum. Þeir sem koma fram en fastri þóknun verða þanni ávallt að reiða 15%. Löaðilar, sem hlotnast tekjur samkvæmt 3. tölul. 70. r. SL, þurfa ekki að svara útsvari. Tekjuskatturinn miðað við 15% eða 10% hlutfall er því heildarskattur þeirra. Einstaklinar eru hins vear útsvarsskyldir sem þýðir að heildarskattur þeirra etur orðið allt að ,10 eða 28,10%. Persónuafsláttur takmarkast við menn sem skattlaðir eru samkvæmt 1. mr. 66. r. SL. Menn sem svara skatti samkvæmt 70. r. SL eia því ekki rétt á persónuafslætti nema það sé sérstaklea tekið fram í ákvæðinu. Erlendis búsettir menn sem koma hinað til lands til skemmtunar eða keppni eru því almennt skattlaðir þynra en innlendir búsettir menn. Lömæti þessa kann að orka tvímælis bæði samkvæmt alþjóðleum skattarétti o samninnum um evrópska efnahassvæðisins Tekjur samkvæmt 4. tölul. 3. r. SL Tekjur samkvæmt 4. tölul. 3. r. SL eru atvinnurekstrartekjur o þess vena er eðlilet að skattleja þær sem slíkar, sbr. 24. r. samninsfyrirmyndar OECD sem bannar mismunun. Skattlanin teknanna er því eins o hjá innlendum aðilum sem þýðir að erlendir löaðilar reiða sama tekjuskatt o innlendir löaðilar o erlendir einstaklinar í rekstri sama tekjuskatt o útsvar o innlendir einstaklinar í rekstri, sbr. 3. tölul. 70. r. SL. Erlendis búsettir einstaklinar, sem stunda atvinnurekstur á fastri starfsstöð, eia þó ekki rétt á persónuafslætti o kann það að stríða en skuldbindinum Íslands samkvæmt alþjóðleum skattarétti eða samninnum um evrópska efnahassvæðið. 42 Akvæði 3. mr. 24. r. OECD-fm bannar ríki nefnilea að skattleja fasta starfsstöð, sem maður í hinu aðildarríkinu hefur með höndum, óhastæðar en maður í því ríki leur stund á. 42 Sbr. 3. mr. 24. r. OECD-fm sem mælir svo fyrir um að ekki mei skattleja fasta starfsstöð þynra en sambærilet innlent fyrirtæki annars vear o fjórfrelsið hins vear, það er t. d. stofnsetninarréttinn, frjálsa þjónustuflæðið svo dæmi sé nefnt.

13 Fyrirhuaðar breytinar á skattlaninu tekna skv. 3. tölul. 3. r., sbr. 2. tölul. 70. r. SL Með frumvarpi til laa um breytin á 70. r. laa um tekjuskatt, sbr. þskj mál sem lat var fram Alþini 27. nóv er erð tillaa um þrenns konar breytinu á skattlaninu tekna sem falla undir 3. tölul. 3. r. SL. Í fyrsta lai verður óheimilt að draa nokkurn kostnað frá slíkum tekjum. Þetta er undirstrikað með orðunum af reiðslunni sem stendur sem andhverfa orðanna af tekjuskattsstofni. Í annan stað verður aðeins eitt 15% skattþrep viðhaft í stað tveja 15% o 10% skattsþrepa áður. Þetta er eðlile afleiðin afnáms frádráttarréttarins, sbr. hér að ofan. Í þriðja lai stendur til að löfesta þrjú skattþrep í stað eins áður. Þanni er ætlunin að menn verði látnir reiðia 15% skatt. Heildarskattur þeirra vrður því 28,10% að teknu tilliti til útsvars. Hlutfélö o einkahlutafélö koma hins vear til að með að sæta 18% o sameinarfélö o samlasfélö 32,7% skatti. Þetta eru hinar efnisleu breytinar. Skattlanin tekna sem heyrðu undir 3. tölul. 3. r. SL féllu áður undir 2. tölul. 70. r. SL. Með ofanreindum breytinatillöum er hins vear ert ráð fyrir því að fjallað verði um skattlaninuna í sjálfstæðum tölulið Fyrirhuaðar breytinar á skattlaninu tekna skv. 4. tölul. 3. r., sbr. 3. tölul. 70. r. SL Frumvarp til laa um breytin á 70. r. laa um tekjuskatt, sbr. þskj , sbr. hér að ofan erir ekki ráð fyrir neinni breytinu uppjöri o skattlaninu tekna fastrar starfsstöðvar. Hins vear verður kveðið skýrar á um skatthlutföllin sem hin einstöku rekstrarform þurfa að bera. Tekjuskattur manna verður því eftir atvikum 24,10%, 27% eða 33%, sbr tölul. 1. mr. 66. r. verði henni breytt eins o lat er til í frumvarpinu. Heildarskattur manna að teknu tillits til útsvars verður því 37,10%, 40,10% o 43,10%. Tekjuskattur hlutafélaa o einkahlutafélaa hækkar að sama skapi úr 15% í 18%, o sameinarfélaa o samlasfélaa, sem eru sjálfstæðir skattaðilar, úr 23,5%í 32,7%. Tekjuskattur sameinarfélaa o samlasfélaa, sem ekki eru sjálfstæðir skattaðilar eru hins vear eftir atvikum, 37,10%, 40,10% o 43,10% ef þátttakendurnir eru menn en 18% ef þátttakendurnir eru hlutafélö Skattlaninin samkvæmt tvísköttunarsamninum Ákvæði 7. r. OECDfyrirmyndarinnar Hina almennu relu um skiptinu skattlaninarréttar vena atvinnurekstrartekna er að finna í 7. r. OECD-fm. Ákvæðið tekur til hanaðar er fyrirtæki í aðildarríki aflar. Hutakið fyrirtæki í aðildarríki er skilreint í d-lið 1. tölul. 3. r. fyrirmyndarinnar o eftir því er þar seir vísar skilreininin ekki til þess staðar sem atvinnureksturinn er stundaður heldur til þess staðar er aðilinn, sem stendur fyrr honum, er heimilisfastur. Hutakanotkun þess lands, það er heimilisfestarríkis atvinnurekanda, hefur þar af leiðandi foran við ákvörðun á því hvort atvinnurekstur teljist vera fyrir hendi. Samkvæmt því myndi fyrirtæki teljast íslenskt ef sá aðili sem rekur það er heimilisfastur hér á landi samkvæmt 4. r. ákveðins tvísköttunarsamnins. Rétturinn til að skattleja atvinnurekstrartekjur er að meinstefnu til hjá heimilisfestarlandi skattaðila. Þetta leiðir af innani 1. mr. 7. r. fyrirmyndarinnar þar sem seir að hanað fyrirtækis í aðildarríki mei einunis skattleja í því ríki. Kelduland samnins 195

14 196 er því útilokað frá að skattleja o þar sem ekki er um ræða tvískattlaninu hvílir enin skylda á heimilisfestarlandi skattaðila að veita mildun samkvæmt aðferðarákvæði 23. r. Þetta ildir þó ekki ef fyrirtæki í aðildarríki stundar atvinnurekstur á fastri starfsstöð í keldulandi samnins. Rekstur fastrar starfsstöðvar felur þess vena í sér undantekninu frá meinrelunni um foransrétt heimilisfestarlands skattaðila til að skattleja atvinnurekstur. Föst starfsstöð er hvorki sjálfstæður réttar- eða skattaðili. Hins vear þýðir relan, ef skilyrðum 5. r. OECD-fm um fasta starfsstöð er fullnæt, að kelduland samnins etur skattlat þær tekjur sem tilheyra föstu starfsstöðinni o leiði það til tvískattlaninar, sem oftast myndi vera, á það undir heimilisfestarland skattaðila að milda samkvæmt aðferðarákvæði 23. r. fyrirmyndarinnar. Gildi relunar takmarkast þó ekki einönu við það tilvik er einstaklinur eða féla, sem er heimilisfast í öðru aðildarríkinu, stundar atvinnurekstur á fastri starfsstöð í hinu aðildarríkinu. Ákvæði 7. r. um atvinnurekstrartekjur o relan um fasta starfsstöð hefur einni úrslita þýðinu varðandi skattlaninu tekna sem persónubundin félö svo sem sameinarfélö o samlasfélö afla Afmörkun á Þeim tekjum sem ákvæði 7. r. tekur til Hanaður fyrirtækis í aðildarríki - atvi nnurekstrarhanaður(tekjur) o hliðstæð orð eru hutök sem eins o önnur slík orð innihalda tilvik er reinast í skýran kjarna o meira eða minna þokukennt eða óskýrt jaðarsvæði. Undir kjarnan falla tilvik sem eninn áreininur er um að líta ber á sem avinnurekstur. 43 Sem dæmi um þau má 43 Sbr. Niels Winther-Sørensen: Skatteretten 3, 2006, bls Klaus Voel: Doppelbesteuerunsabkommen Komment, 4. út., athuasemdir við 7. r., liður Sbr. Niels Winther-Sørensen: Skatteretten 3, 2006, bls Zimmer, bls. 140 á áfram. Arvid A. Skaar: Permanent nefna verslun, iðnað, verksmiðjurekstur, bankastarfsemi o. fl. sem stunduð er á ákveðnum stað o almenninur etur komið o ert viðskipti sín. Tekjur af slíkri starfsemi falla því skilyrðislaust undir 7. r. fyrirmyndarinnar. Úti á jaðrinum er hins vear að finna tilvik þar sem þetta orkar meira tvímælis. Ýmsar ástæður lija að baki þessu. Í fyrsta lai er alls ekki víst að innihald atvinnurekstrarhutaksins sé það sama í tveimur eða fleiri löndum. Hér á landi falla t. d. undir hutakið sjálfstæður atvinnurekstur mun fleiri tilvik en það sem kallað er Gewerberbetrieb (smáiðnaður) í þýskum rétti. Þýska atvinnurekstrarhutakið er semsé þrenra en hið íslenska. Það sem í Þýskalandi er skilreint sem Einkünfte aus selbständier Arbeit eða sjálfstætt starf, o tekjur af fasteinum, flokkast nefnilea sem atvinnurekstur hér á landi. Á öðrum sviðum hefur Ísland þó sérstöðu. T.d. tíðkast ekki að skattleja leiu á íbúðarhúsnæði sem atvinnurekstur nema stofnkostnaður þess sé yfir ákveðnu lámarki, sbr. 2. mr. 30. r. SL. Þetta ildir fortakslaust nema leit sé út undir atvinnurekstur o í því sambandi ildir einu hvert umfan leiunnar er. Útleia einstaks herberis sem nemur t. d. aðeins 10% af heildareininni fyrir skrifstofuaðstöðu einkahlutafélas skattlest því skilyrðislaust sem atvinnurekstur hér á landi þótt ekki myndi hvarfla að neinu öðru ríki að era það umfansins vena. Hvorki í 7. r. OECD-fyrirmyndarinnar né athuasemdum við hana er að finna skilreinu á því hvað átt er við með atvinnurekstri í skilnini ákvæðisins. Almennt verður þess vena að ana út frá því að hutakið beri að túlka í samræmi við innlendan rétt í notkunarlandi samnins. 44 Establishment, 1991, bls. 245 á áfram. Klaus Voel o Reiner Prokish hafa sett fram o rökstutt kenninar um sjálfleidda túlkun, sbr. Klaus Voel o Rainer Prokish í aðalskýrslu IFAráðstefnunnar 1993, sbr. Cahiers LXXVIIIa, bls. 19 o áfram, einkum bls. 27.

E"irgjöf skulda og ýmis álitamál því tengd námskeið hjá FEL 6. apríl, 2009, kl Fyrir þig Il fróðleiks

Eirgjöf skulda og ýmis álitamál því tengd námskeið hjá FEL 6. apríl, 2009, kl Fyrir þig Il fróðleiks E"irgjöf skulda og ýmis álitamál því tengd námskeið hjá FEL 6. apríl, 2009, kl. 13-16 Fyrir þig Il fróðleiks Ásmundur G. Vilhjálmsson SkaOalögfræðingur Inngangur Við e"irgjöf kröfu þarf skuldari ekki að

Læs mere

6.5.2 Útgáfa 1.2 Dags Frágangur handlista. Leiðbeiningar. Leiðbeiningar. Mannvirkjastofnun. Í grein í byggingarreglugerð segir:

6.5.2 Útgáfa 1.2 Dags Frágangur handlista. Leiðbeiningar. Leiðbeiningar. Mannvirkjastofnun. Í grein í byggingarreglugerð segir: . gr. byggingarreglugerðar, nr. 112/2012, sbr. rgl. nr. 1173/2012, 350/2013, 280/2014, 360/2016 og 666/2016 Lög um mannvirki, nr. 160/2010 Frágangur handlista Í grein í byggingarreglugerð segir: Handlistar

Læs mere

AUGLÝSING. um samning við Grænland/Danmörku um gagnkvæmar veiðar á úthafskarfa í fiskveiðilögsögu Íslands og Grænlands á árinu 2003.

AUGLÝSING. um samning við Grænland/Danmörku um gagnkvæmar veiðar á úthafskarfa í fiskveiðilögsögu Íslands og Grænlands á árinu 2003. 545 AUGLÝSING um samning við Grænland/Danmörku um gagnkvæmar veiðar á úthafskarfa í fiskveiðilögsögu Íslands og Grænlands á árinu. Hinn 30. apríl og 1. maí var með bréfaskiptum í Reykjavík og Nuuk gengið

Læs mere

Sådan er jeg. Spil og leg 14 Følelser

Sådan er jeg. Spil og leg 14 Følelser Spil og leg 14 Læsebog side 40 41 Opgavebog side 68 Tegund: Samtalsæfing Form: Hópleikur Markmið: Að þjálfa orðaforða sem snýr að tilfinningum, persónueinkennum og útliti. Undirbúningur: Prenta út opgaveblad

Læs mere

Gólfhitagrind FHF. Hægt er að stýra hverjum loka með vaxmótorum, sem síðan er stjórnað af hitastilli í viðkomandi rými.

Gólfhitagrind FHF. Hægt er að stýra hverjum loka með vaxmótorum, sem síðan er stjórnað af hitastilli í viðkomandi rými. Notkun FHF gólfhitagrindin er notuð til að stjórna vatnsrennsli í gólfhitakerfum. Hvert rör í kerfinu er tengt gólfhitagrindinni sem gerir kleift að stjórna vatnsrennsli í hverri rás og hita í hverju rými

Læs mere

Nd. 230. Frumvarp til laga [127. mál]

Nd. 230. Frumvarp til laga [127. mál] Nd. 230. Frumvarp til laga [127. mál] um heimild fyrir ríkisstjórnina til þess að staðfesta fyrir Íslands hönd samning milli Íslands, Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar um félagslegt öryggi. (Lagt

Læs mere

Lærervejledninger LIVSSTIL. Í þemanu er m.a. unnið með orðaforða: Hugmyndir að kveikju:

Lærervejledninger LIVSSTIL. Í þemanu er m.a. unnið með orðaforða: Hugmyndir að kveikju: Í þemanu er m.a. unnið með orðaforða: tengdan lífsstíl um neyslu ungs fólks á Norðurlöndum um ofnotkun á hreinlætisvörum og orku Hugmyndir að kveikju: Umræður um neyslu ungs fólks í dag. Fjallað um myndina

Læs mere

komudagur 21-1- 2 0 f2

komudagur 21-1- 2 0 f2 7W O s s u e i k (. íé T ) Erindim Þ M /lo O S komudagur 21-1- 2 0 f2 MINNISBLAÐ TIL EFNAHAGS- OG VIÐSKIPTANEFNDAR -tilla g a að nýrri 9. mgr. 100. gr. laga um verðbréfaviðskipti nr. 108/2007, með síðari

Læs mere

AUGLÝSING um samkomulag milli Íslands og Danmerkur um flugumferðarþjónustu í hluta af loftrými Grænlands.

AUGLÝSING um samkomulag milli Íslands og Danmerkur um flugumferðarþjónustu í hluta af loftrými Grænlands. S 5-4 1 S 5-4 Stjórnartíðindi C-deild, Nr. 19/1975 AUGLÝSING um samkomulag milli Íslands og Danmerkur um flugumferðarþjónustu í hluta af loftrými Grænlands. Með orðsendingaskiptum í Reykjavík í dag var

Læs mere

START. Spil og leg. Start Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942

START. Spil og leg. Start Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942 START Spil og leg 1 Spil og leg 1 Hvem er jeg? Hvad hedder du? Læsebog side 3 Opgavebog side Tegund: Samtals- og hreyfileikur Form: Hópleikur Markmið: Að læra að kynna sig. Undirbúningur: Finna bolta eða

Læs mere

Inntak sameiginlegrar forsjár samkvæmt 28. gr. a. barnalaga nr. 76/2003 Ákvörðunartaka um málefni barns

Inntak sameiginlegrar forsjár samkvæmt 28. gr. a. barnalaga nr. 76/2003 Ákvörðunartaka um málefni barns BA ritgerð í lögfræði Inntak sameiginlegrar forsjár samkvæmt 28. gr. a. barnalaga nr. 76/2003 Ákvörðunartaka um málefni barns Hulda Magnúsdóttir Leiðbeinandi: Elísabet Gísladóttir Desember 2013 BA ritgerð

Læs mere

Talæfingar með. Námsefni í dönsku fyrir unglingastig grunnskóla.

Talæfingar með. Námsefni í dönsku fyrir unglingastig grunnskóla. Tænk Talæfingar með Námsefni í dönsku fyrir unglingastig grunnskóla. Höfundar: Ásdís Lovísa Grétarsdóttir og Erna Jessen Teikningar: Þórey Mjallhvít Ómarsdóttir Yfirlestur og ráðgjöf: Astrid Juul Poulsen

Læs mere

Gagnkvæmnisskilyrðið við skuldajöfnuð

Gagnkvæmnisskilyrðið við skuldajöfnuð Gagnkvæmnisskilyrðið við skuldajöfnuð Innan skipta og utan BA-ritgerð í lögfræði Steinunn Pálmadóttir Lagadeild Félagsvísindasvið Umsjónarkennari: Heiðar Ásberg Atlason Júní 2013 Steinunn Pálmadóttir Gagnkvæmnisskilyrðið

Læs mere

Um nýtingu fiskistofna og töku gjalds fyrir nýtingu þeirra. 1. Viðfangsefnið

Um nýtingu fiskistofna og töku gjalds fyrir nýtingu þeirra. 1. Viðfangsefnið . Um nýtingu fiskistofna og töku gjalds fyrir nýtingu þeirra 1. Viðfangsefnið Með munnlegri beiðni í október 1998 fór auðlindanefnd, sem kjörin var á Alþingi 5. júní 1998 í framhaldi af þingsályktun frá

Læs mere

EKKO NÁMSGAGNASTOFNUN 09850

EKKO NÁMSGAGNASTOFNUN 09850 EKKO NÁMSGAGNASTOFNUN 09850 EKKO MÁLNOTKUNARÆFINGAR Höfundar: Ásdís Lovísa Grétarsdóttir og Erna Jessen Teikningar: Böðvar Leós Ritstjórn: Ellen Klara Eyjólfsdóttir Útlit og umbrot: NÁMSGAGNASTOFNUN Námsgagnastofnun

Læs mere

Kjarasamningar í Danmörku

Kjarasamningar í Danmörku Kjarasamningar í Danmörku Allan Lyngsø Madsen Aðalhagfræðingur Yfirlit 1. Undirbúningur 2. Félagslegur og hagfræðilegur byrjunarpunktur. 3. Viðræður LO og DA 4. Ferlið á almenna markaðinum 5. Áhrif á aðra.

Læs mere

Umsögn um frumvarp um náttúrupassa

Umsögn um frumvarp um náttúrupassa Aagot Vigdís Óskarsdóttir lögfræðingur1 Umsögn um frumvarp um náttúrupassa sem lagt var fram á Alþingi á 144. löggjafarþingi 2014-2015, 455. mál, þskj. 699. 1 Inngangur Frumvarp til laga sem kveður á um

Læs mere

Efni: Umsögn Lyfjastofnunar um frumvarp frumvarp til laga um lyfjalög (heildarlög, EES-reglur), 677. mál.

Efni: Umsögn Lyfjastofnunar um frumvarp frumvarp til laga um lyfjalög (heildarlög, EES-reglur), 677. mál. Nefndasvið Alþingis Velferðarnefnd 150 Reykjavík Reykjavík, 6.7.2016 Tilvísun: 0.5.1.2 / Málsnúmer: 2016050258 Efni: Umsögn Lyfjastofnunar um frumvarp frumvarp til laga um lyfjalög (heildarlög, EES-reglur),

Læs mere

Alþingi j Erindinr.Þ / 3 / / / s~3? komudagur

Alþingi j Erindinr.Þ / 3 / / / s~3? komudagur Alþingi j Erindinr.Þ / 3 / / / s~3? komudagur Félag löggiltra endurskobenda Reykjavík 25. apríl 2005 Tilv. FLE 19-2005 Nefndasvið Alþingis Efnahags- og viðskiptanefnd c/o Stefán Árni Auðólfsson, nefndarritari

Læs mere

EKKO. Samtaleøvelser NÁMSGAGNASTOFNUN 09850

EKKO. Samtaleøvelser NÁMSGAGNASTOFNUN 09850 EKKO NÁMSGAGNASTOFNUN 09850 EKKO SAMTALSÆFINGAR Höfundar: Ásdís Lovísa Grétarsdóttir og Erna Jessen Teikningar: Böðvar Leós Ritstjórn: Ellen Klara Eyjólfsdóttir Útlit og umbrot: NÁMSGAGNASTOFNUN Námsgagnastofnun

Læs mere

Ásmundur G. Vilhjálmsson hdl., Forstöðumaður skattasviðs Grant Thornton endurskoðunar ehf. Full og ótakmörkuð skattskylda manna.

Ásmundur G. Vilhjálmsson hdl., Forstöðumaður skattasviðs Grant Thornton endurskoðunar ehf. Full og ótakmörkuð skattskylda manna. Ásmundur G. Vlhjálmsson hdl., Forstöðumaður skattasvðs Grant Thornton endurskoðunar ehf. Full og ótakmörkuð skattskylda manna 205 206 1 2 3 4 5 6 Inngangur Upphaf ótakmarkaðrar skattskyldu 2.1 Búsetuhugtakð

Læs mere

SMART. Spil og leg. Smart Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942

SMART. Spil og leg. Smart Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942 SMART Spil og leg 1 Spil og leg 1 Tallene Tæl til hundrede Læsebog side 7 Opgavebog side 11 Tegund: Hermileikur Form: Hópleikur Markmið: Hlusta og einbeita sér. Að æfa tugina. Undirbúningur: 1. Nemendur

Læs mere

sþ. 562. Tillaga til þingsályktunar [265. mál]

sþ. 562. Tillaga til þingsályktunar [265. mál] sþ. 562. Tillaga til þingsályktunar [265. mál] um staðfestingu fjögurra Norðurlandasamninga um vinnumarkaðsmál og viðurkenningu starfsréttinda. (Lögð fyrir Alþingi á 104. löggjafarþingi 1981-82.) Alþingi

Læs mere

Forkaupsréttarsniðganga

Forkaupsréttarsniðganga Forkaupsréttarsniðganga Þorvaldur Hauksson og Helgi Áss Grétarsson Lögfræðideild Ritstjóri: Helgi Áss Grétarsson Rannsóknir í félagsvísindum XVI. Erindi flutt á ráðstefnu í október 2015 Reykjavík: Félagsvísindastofnun

Læs mere

Casus mixtus cum culpa

Casus mixtus cum culpa Freyr Snæbjörnsson Casus mixtus cum culpa - BA ritgerð í lögfræði Umsjónarkennari: Heiðar Ásberg Atlason, LL.M., hrl. Lagadeild Háskóla Íslands Júní 2012 EFNISYFIRLIT 1 Inngangur... 3 2 Réttarsöguleg

Læs mere

Nýtt. 11 umsóknir. Nýir stjórnendur í GSS. Kaffi, konfekt og klarinettur. Hvorfor leger lærere ikke gemmeleg? Fordi ingen ville lede efter dem.

Nýtt. 11 umsóknir. Nýir stjórnendur í GSS. Kaffi, konfekt og klarinettur. Hvorfor leger lærere ikke gemmeleg? Fordi ingen ville lede efter dem. Veffang: www.snaefellingar.is Netfang: frettir snaefellingar.is SÉRRIT - 28. tbl. 23. árg. 11. ágúst 2016 Stykkishólms - Póstinum er dreift ókeypis í Stykkishólmi og Helgafellssveit og liggur frammi í

Læs mere

Erindi nr. Þ / Grant Thomton

Erindi nr. Þ / Grant Thomton Löggiltir endurskoðendur - skattasvið A iþm gi. Erindi nr. Þ / Grant Thomton kom udagur 2S.v. 2005" w ant i nornton Alþingi B.t. Efnahags- og viðskiptanefndar Kirkjustræti 2 150 Reykjavík Reykjavík, 25.

Læs mere

Einkaréttarlegir samningar stjórnvalda

Einkaréttarlegir samningar stjórnvalda LÖGFRÆÐISVIÐ Einkaréttarlegir samningar stjórnvalda Ritgerð til ML gráðu Nafn nemanda: Andrea Valgeirsdóttir Leiðbeinandi: Daníel Isebarn Ágústsson (Haustönn 2014) Staðfesting lokaverkefnis til ML gráðu

Læs mere

SKÝRSLA LAGASTOFNUNAR UM MINNIHLUTAVERND Í HLUTAFÉLÖGUM OG EINKAHLUTAFÉLÖGUM 30. SEPTEMBER 2009

SKÝRSLA LAGASTOFNUNAR UM MINNIHLUTAVERND Í HLUTAFÉLÖGUM OG EINKAHLUTAFÉLÖGUM 30. SEPTEMBER 2009 SKÝRSLA LAGASTOFNUNAR UM MINNIHLUTAVERND Í HLUTAFÉLÖGUM OG EINKAHLUTAFÉLÖGUM 30. SEPTEMBER 2009 Skammstafanir sænsku ehfl. aktiebolagslag nr. 551/2005 norsku ehfl. lov om allmennaksjeselskaper nr. 45/1997

Læs mere

Réttur tjónþola til endurupptöku ákvörðunar um bætur fyrir varanlegt líkamstjón

Réttur tjónþola til endurupptöku ákvörðunar um bætur fyrir varanlegt líkamstjón Fannar Freyr Ívarsson Réttur tjónþola til endurupptöku ákvörðunar um bætur fyrir varanlegt líkamstjón - BA ritgerð í lögfræði - Umsjónarkennari: Grímur Sigurðsson, LL.M., hrl. Lagadeild Háskóla Íslands

Læs mere

Leyfileg mörk neyðarvarnar samkvæmt 12. gr. laga nr. 19/ BA-ritgerð í lögfræði - Kristjana Pálsdóttir

Leyfileg mörk neyðarvarnar samkvæmt 12. gr. laga nr. 19/ BA-ritgerð í lögfræði - Kristjana Pálsdóttir Leyfileg mörk neyðarvarnar samkvæmt 12. gr. laga nr. 19/1940 - BA-ritgerð í lögfræði - Kristjana Pálsdóttir Lagadeild Félagsvísindasvið Umsjónarkennari: Kjartan Ólafsson Júní 2013 Kristjana Pálsdóttir

Læs mere

Alþingi Erindi nr. Þ 142/171 komudagur 3.7.2013

Alþingi Erindi nr. Þ 142/171 komudagur 3.7.2013 Alþingi Erindi nr. Þ 142/171 komudagur 3.7.2013 Reykjavík, 3. júlí, 2013 Til Allsherjar- og menntamálanefndar Alþingis v/ máls 14 um Hagstofu Íslands Þann 2. júlí var undirritaður, Helgi Tómasson, boðaður

Læs mere

4 helgi eða hafnir annara ríkja. Af þessu ferðalagi skipsins leiða eðlilega fjöldamargar sjerreglur. - Til þess að hægt sje að skilja og skýra þessar

4 helgi eða hafnir annara ríkja. Af þessu ferðalagi skipsins leiða eðlilega fjöldamargar sjerreglur. - Til þess að hægt sje að skilja og skýra þessar A. Inngangur. Forsendur. I. Sjórjettur. 1. Sjórjetturinn er lögin um siglingar. Öll þau lög (í víðustu merkingu), sem eiga rætur sínar í sjerkennum siglinga, eiga eftir eðli sínu heima í sjórjettinum.

Læs mere

MACC ritgerð Reikningshald og endurskoðun. Þagnarskylda endurskoðenda

MACC ritgerð Reikningshald og endurskoðun. Þagnarskylda endurskoðenda MACC ritgerð Reikningshald og endurskoðun Þagnarskylda endurskoðenda með tilliti til 30. gr. laga nr. 79/2008 um löggilta endurskoðendur Jórunn K. Fjeldsted Leiðbeinandi: Þórður Reynisson, LL.M Ábyrgðarmaður:

Læs mere

Kröfusamlag stefnanda og gagnkröfur stefnda samkvæmt 27. og 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála

Kröfusamlag stefnanda og gagnkröfur stefnda samkvæmt 27. og 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála BA-ritgerð í lögfræði Kröfusamlag stefnanda og gagnkröfur stefnda samkvæmt 27. og 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála Árni Páll Jónsson Ari Karlsson Júní 2014 BA-ritgerð í lögfræði Kröfusamlag

Læs mere

Snak med din makker Nauðsynlegt er að nemendur læri litina utan að og noti síðan samtalsæfinguna til að festa þá i minni.

Snak med din makker Nauðsynlegt er að nemendur læri litina utan að og noti síðan samtalsæfinguna til að festa þá i minni. Tøj og farver Í þemanu er fjallað um: Föt, liti og fylgihluti. Markmið er að nemendur: læri helstu liti. læri grunnorðaforða um föt. skilji þegar talað er um föt og liti á dönsku á einfaldan hátt. geti

Læs mere

Dómaraheimild. Rök með og á móti. Heimild til að dæma sameiginlega forsjá. Lúðvík Börkur Jónsson Formaður Félags um foreldrajafnrétti

Dómaraheimild. Rök með og á móti. Heimild til að dæma sameiginlega forsjá. Lúðvík Börkur Jónsson Formaður Félags um foreldrajafnrétti Dómaraheimild Heimild til að dæma sameiginlega forsjá Rök með og á móti Lúðvík Börkur Jónsson Formaður Félags um foreldrajafnrétti Maí 2008 Efnisatriði 1. Inngangur... 2 2. Nefndarálit allsherjarnefndar

Læs mere

The Nordic Assisted Mobility Evaluation (NAME 1.0)

The Nordic Assisted Mobility Evaluation (NAME 1.0) NAME 1.0 Handbók The Nordic Assisted Mobility Evaluation (NAME 1.0) Åse Brandt Charlotte Löfqvist John Nilsson Kersti Samuelsson Tuula Hurnasti Inga Jónsdóttir Anna-Liisa Salminen Terje Sund Susanne Iwarsson

Læs mere

Framfærsluskyldur foreldra Meðlagskerfi Norðurlanda

Framfærsluskyldur foreldra Meðlagskerfi Norðurlanda Meðlagskerfi Norðurlanda Guðný Björk Eydal Hrefna Friðriksdóttir Félagsráðgjafardeild Ritstjóri: Halldór S. Guðmundsson Rannsóknir í félagsvísindum XI. Erindi flutt á ráðstefnu í október 2010 Ritrýnd grein

Læs mere

Már Jónsson. Fjárreiður hjóna á 17. og 18. öld

Már Jónsson. Fjárreiður hjóna á 17. og 18. öld Már Jónsson Fjárreiður hjóna á 17. og 18. öld Í kaupmála hjónaefnanna Ketils Vermundssonar og Salvarar Jónsdóttur, sem gerður var í Efranesi í Borgarfirði árið 1655, birtist þaulhugsað kerfi sem byggði

Læs mere

Commissions Papiirer til Jnstr. 7 de Post. Jndkom d. 20 de Martii 1771. 1 Þorgrímur Þorláksson, múrarameistari Elliðavatni.

Commissions Papiirer til Jnstr. 7 de Post. Jndkom d. 20 de Martii 1771. 1 Þorgrímur Þorláksson, múrarameistari Elliðavatni. Bréf Bjarna Pálssonar landlæknis til Landsnefnarinnar fyrri um meðöl gegn fjárpestinni, 14.03.1771. Lit. GG. ÞÍ. Skjalasafn rentukammers. B4/1, örk 22. (Ind. Ref. 2. Nor. B. nr. 391) Commissions Papiirer

Læs mere

Jöfn umgengni í framkvæmd

Jöfn umgengni í framkvæmd Jöfn umgengni í framkvæmd Helga Sigmundsdóttir Hrefna Friðriksdóttir Lagadeild Ritstjóri: Kristín Benediktsdóttir Rannsóknir í félagsvísindum XIV. Erindi flutt á ráðstefnu í október 2013 Reykjavík: Félagsvísindastofnun

Læs mere

Opinber útboð, samkeppni og samkeppnishindranir

Opinber útboð, samkeppni og samkeppnishindranir Miðvikudagur 23. desember 2009 Álit nr. 4/2009 Opinber útboð, samkeppni og samkeppnishindranir Gátlisti til að forðast ólögmætar samkeppnishindranir I. Málsmeðferð Samkeppniseftirlitið hefur látið sig

Læs mere

Barn gefur barns svör Beiting 1. mgr gr. hgl. vegna kynferðisbrota gegn börnum - BA ritgerð í lögfræði - Inga Skarphéðinsdóttir

Barn gefur barns svör Beiting 1. mgr gr. hgl. vegna kynferðisbrota gegn börnum - BA ritgerð í lögfræði - Inga Skarphéðinsdóttir Barn gefur barns svör Beiting 1. mgr. 194. gr. hgl. vegna kynferðisbrota gegn börnum - BA ritgerð í lögfræði - Inga Skarphéðinsdóttir Lagadeild Félagsvísindasvið Umsjónarkennari: Ásta Stefánsdóttir Júní

Læs mere

Spilastokkurinn - hugmyndabanki fyrir kennara hvernig kenna má stærðfræði með spilum

Spilastokkurinn - hugmyndabanki fyrir kennara hvernig kenna má stærðfræði með spilum Spilastokkurinn - hugmyndabanki fyrir kennara hvernig kenna má stærðfræði með spilum Sigrún Helga Kristjánsdóttir og Valdís Ingimarsdóttir Lokaverkefni til B.Ed.-prófs í grunnskólakennarafræði Leiðsögukennari:

Læs mere

Tengsl kaupmanna Almenna verslunarfélagsins og Íslendinga

Tengsl kaupmanna Almenna verslunarfélagsins og Íslendinga Hugvísindasvið Tengsl kaupmanna Almenna verslunarfélagsins og Íslendinga 1763-1774 Ritgerð til B.A.-prófs Björn Rúnar Guðmundsson Júní 2009 Háskóli Íslands Hugvísindasvið Sagnfræði Tengsl kaupmanna Almenna

Læs mere

Eru ákvarðanir einkarekinna háskóla um réttindi og skyldur nemenda stjórnsýsla eða ákvarðanir á grundvelli einkaréttar?

Eru ákvarðanir einkarekinna háskóla um réttindi og skyldur nemenda stjórnsýsla eða ákvarðanir á grundvelli einkaréttar? Margrét Vala Kristjánsdóttir dósent við lagadeild Háskólans í Reykjavík. b 53 Eru ákvarðanir einkarekinna háskóla um réttindi og skyldur nemenda stjórnsýsla eða ákvarðanir á grundvelli einkaréttar? b 54

Læs mere

HJÁLPARSKYLDA 221. GR. ALMENNRA HEGNINGARLAGA

HJÁLPARSKYLDA 221. GR. ALMENNRA HEGNINGARLAGA HJÁLPARSKYLDA 221. GR. ALMENNRA HEGNINGARLAGA Agnes Eir Önundardóttir 2013 BA í lögfræði Höfundur: Agnes Eir Önundardóttir Kennitala: 140689-3359 Leiðbeinandi: Svala Ísfeld Ólafsdóttir dósent Lagadeild

Læs mere

Grunnnámskeið 2. Að vera í sveitarstjórn. Hlutverk og ábyrgð sveitarstjórnarmanna. Samband íslenskra sveitarfélaga

Grunnnámskeið 2. Að vera í sveitarstjórn. Hlutverk og ábyrgð sveitarstjórnarmanna. Samband íslenskra sveitarfélaga Grunnnámskeið 2 Að vera í sveitarstjórn Hlutverk og ábyrgð sveitarstjórnarmanna Samband íslenskra sveitarfélaga 2011 Námskeið fyrir sveitarstjórnarmenn - Að vera í sveitarstjórn Samband íslenskra sveitarfélaga

Læs mere

Fyrirspurnir vegna hugmyndasamkeppni um umhverfi Norrænahússins. Spørgsmål vedrørende idékonkurrence om Nordens Hus omgivelser oversat til Dansk

Fyrirspurnir vegna hugmyndasamkeppni um umhverfi Norrænahússins. Spørgsmål vedrørende idékonkurrence om Nordens Hus omgivelser oversat til Dansk Reykjavík 09. Febrúar 2012 Fyrirspurnir vegna hugmyndasamkeppni um umhverfi Norrænahússins Spørgsmål vedrørende idékonkurrence om Nordens Hus omgivelser oversat til Dansk Nr. 1 Alle spørgsmål er oversat

Læs mere

MÓTUM FRAMTÍÐ ÞJÓNUSTA VIÐ FÖTLUÐ BÖRN OG FULLORÐNA TRAUST SVEIGJANLEIKI ÞRÓUN Stoðþjónusta við 18 ára og eldri

MÓTUM FRAMTÍÐ ÞJÓNUSTA VIÐ FÖTLUÐ BÖRN OG FULLORÐNA TRAUST SVEIGJANLEIKI ÞRÓUN Stoðþjónusta við 18 ára og eldri MÓTUM FRAMTÍÐ ÞJÓNUSTA VIÐ FÖTLUÐ BÖRN OG FULLORÐNA 2007-2016 TRAUST SVEIGJANLEIKI ÞRÓUN 11.8 Stoðþjónusta við 18 ára og eldri Starfsmarkmið 9, leið d STARF NEFNDAR UM NOTENDASTÝRÐA ÞJÓNUSTU ÁFANGASKÝRSLA

Læs mere

Aðild að málum á sviði opinbers markaðseftirlits

Aðild að málum á sviði opinbers markaðseftirlits Aðild að málum á sviði opinbers markaðseftirlits -Meistararitgerð til Mag. jur. prófs í lögfræði - Inga Helga Sveinsdóttir Lagadeild Félagsvísindasvið Umsjónarkennari: Kristín Benediktsdóttir hdl. September

Læs mere

05 / MÁLTAKA ANNARS TUNGUMÁLS 14 / FJÓRAR AÐFERÐIR SEM NOTA MÁ TIL AÐ SAFNA GÖGNUM 16 / LISTAR - SKRÁNINGARBLAÐ - EINSTAKLINGSÁÆTLUN

05 / MÁLTAKA ANNARS TUNGUMÁLS 14 / FJÓRAR AÐFERÐIR SEM NOTA MÁ TIL AÐ SAFNA GÖGNUM 16 / LISTAR - SKRÁNINGARBLAÐ - EINSTAKLINGSÁÆTLUN EFNISYFIRLIT 03 / INNGANGUR 04 / EFNI HANDBÓKAR 05 / MÁLTAKA ANNARS TUNGUMÁLS 08 / MATSAÐFERÐIR 10 / HVAÐ - HVERNIG 11 / MÓDEL 14 / FJÓRAR AÐFERÐIR SEM NOTA MÁ TIL AÐ SAFNA GÖGNUM 16 / LISTAR - SKRÁNINGARBLAÐ

Læs mere

SAMBAND ISLENSKRA VIÐSKIPTABANKA

SAMBAND ISLENSKRA VIÐSKIPTABANKA SAMBAND ISLENSKRA VIÐSKIPTABANKA Islándska Bankföreningen Bankers' Association of lceland Alþingi, Reykjavík, 1. febrúar 1996 Alþingi efiiahags- og viðskiptanefiid, /9 ( 0 -* jo Þórshamri v. Templarasund,

Læs mere

Leiðbeiningar gr. byggingarreglugerðar, nr. 112/2012, sbr. rgl. nr. 1173/2012, 350/2013, 280/2014 og 360/2016

Leiðbeiningar gr. byggingarreglugerðar, nr. 112/2012, sbr. rgl. nr. 1173/2012, 350/2013, 280/2014 og 360/2016 6.4.2 6.4.2. gr. byggingarreglugerðar, nr. 112/2012, sbr. rgl. nr. 1173/2012, 350/2013, 280/2014 og 360/2016 Inngangsdyr / útidyr og svala /garðdyr Lög um mannvirki, nr. 160/2010 Í grein 6.4.2 í byggingarreglugerð

Læs mere

Íþyngjandi séríslensk ákvæði laga og reglna á fjármálamarkaði. Október 2014

Íþyngjandi séríslensk ákvæði laga og reglna á fjármálamarkaði. Október 2014 Íþyngjandi séríslensk ákvæði laga og reglna á fjármálamarkaði Október 2014 Íþyngjandi séríslensk ákvæði laga og reglna á fjármálamarkaði Útgefandi: Samtök fjármálafyrirtækja Hönnun: Grafík - Hönnun & framleiðsla

Læs mere

Við Kárahnjúka og önnur kennileiti

Við Kárahnjúka og önnur kennileiti Við Kárahnjúka og önnur kennileiti Bók þessi er gefin út í 250 eintökum. Matthías Johannessen Við Kárahnjúka og önnur kennileiti Helgispjall ÁRVAKUR HF. Við Kárahnjúka og önnur kennileiti - Helgispjall

Læs mere

Háskóli Íslands Hugvísindasvið Danska. Oversættelse af Naja Marie Aidts Som englene flyver

Háskóli Íslands Hugvísindasvið Danska. Oversættelse af Naja Marie Aidts Som englene flyver Háskóli Íslands Hugvísindasvið Danska Oversættelse af Naja Marie Aidts Som englene flyver Ritgerð til BA-prófs í dönsku Hafrún Elma Símonardóttir Kt.: 260779-3709 Leiðbeinandi: Þórhildur Oddsdóttir Maí

Læs mere

Lán er ekki veitt til náms sem er liður í launuðu starfi samkvæmt ráðningarsamningi. Þetta gildir m.a. um launað framhaldsnám lækna.

Lán er ekki veitt til náms sem er liður í launuðu starfi samkvæmt ráðningarsamningi. Þetta gildir m.a. um launað framhaldsnám lækna. ánasjóður íslenskra námsmanna I. Kafli Lánshæft nám 1.1. Almennt. Sjóðurinn veitir námslán til framhaldsnáms við viðurkennda skóla eða menntastofnanir sem veita æðri menntun er leiðir til prófgráðu á háskólastigi.

Læs mere

glimrende lærervejledninger

glimrende lærervejledninger Arnbjörg Eiðsdóttir Kristín Jóhannesdóttir glimrende lærervejledninger Kennsluleiðbeiningar með Glimrende, Glimrende opgaver og hlustunarefni, ásamt svörum við verkefnum í vinnubók Efnisyfirlit Glimrende

Læs mere

Verndarblaðið. Um afbrot, fanga og fangelsismál 43. árg. 2015

Verndarblaðið. Um afbrot, fanga og fangelsismál 43. árg. 2015 Verndarblaðið Um afbrot, fanga og fangelsismál 43. árg. 2015 Stuðningsfélagi eftir afplánun Fangar með þroskahömlun Gamlir menn í fangelsi Raddir fanga Íslenskar fangelsisbókmenntir Fagnaðarefni Verndarblaðið

Læs mere

Ákvæði 33. gr. samningalaga um óheiðarleika Tengslin milli óheiðarleika og svika BA-ritgerð í lögfræði

Ákvæði 33. gr. samningalaga um óheiðarleika Tengslin milli óheiðarleika og svika BA-ritgerð í lögfræði Ákvæði 33. gr. samningalaga um óheiðarleika Tengslin milli óheiðarleika og svika BA-ritgerð í lögfræði Kristbjörg Fjóla Hrólfsdóttir Leiðbeinandi: Unnur Edda Sveinsdóttir Desember 2014 Efnisyfirlit 1 Inngangur...

Læs mere

Málþing í minningu Björns Guðfinnssonar. Sjálfs mín (s) sök? Eiríkur Rögnvaldsson, 29. október 2005

Málþing í minningu Björns Guðfinnssonar. Sjálfs mín (s) sök? Eiríkur Rögnvaldsson, 29. október 2005 Málþing í minningu Björns Guðfinnssonar Sjálfs mín (s) sök? Eiríkur Rögnvaldsson, 29. október 2005 Rétt eða rangt? Sjálfs mín sök Spurt er hvort réttara sé að segja sjálfs sín eða sjálfs síns. Ég tel að

Læs mere

Sjónræn áhrif. Búrfellslundur. Vindmyllur í Rangárþingi ytra og Skeiða- og Gnúpverjahreppi

Sjónræn áhrif. Búrfellslundur. Vindmyllur í Rangárþingi ytra og Skeiða- og Gnúpverjahreppi LV-2016-044 Sjónræn áhrif. Búrfellslundur. Vindmyllur í Rangárþingi ytra og Skeiða- og Gnúpverjahreppi Endurbætt útgáfa af skýrslu nr. LV-2015-089 Skýrsla nr. LV-2016-044 Sjónræn áhrif. Búrfellslundur.

Læs mere

Upplýsingaskylda gagnvart ábyrgðarmönnum byggð á réttarvenju

Upplýsingaskylda gagnvart ábyrgðarmönnum byggð á réttarvenju Upplýsingaskylda gagnvart ábyrgðarmönnum byggð á réttarvenju -BA ritgerð í lögfræði - Sævar Jens Hafberg Lagadeild Félagsvísindasvið Umsjónarkennari: Hafsteinn Dan Kristjánsson Apríl 2011 0 EFNISYFIRLIT

Læs mere

RLR Alþingi Erindi nr. Þ PO / )!7/ komudagur

RLR Alþingi Erindi nr. Þ PO / )!7/ komudagur RLR Alþingi Erindi nr. Þ PO / )!7/ komudagur RANNSÓKNARLÖGREGLA RÍKISINS Auöbrekka 6 Pósthólf 280 202 Kópavogur Slmi 554-4000 Fax 554-3865.ópavogi 15. mars 1996 BN/- Borist hefur til umsagnar frá allsherjamefnd

Læs mere

Fylgiseðill: Upplýsingar fyrir notanda lyfsins. Nicotinell Mint 2 mg, munnsogstöflur. Nikótín

Fylgiseðill: Upplýsingar fyrir notanda lyfsins. Nicotinell Mint 2 mg, munnsogstöflur. Nikótín Fylgiseðill: Upplýsingar fyrir notanda lyfsins Nicotinell Mint 2 mg, munnsogstöflur Nikótín Lesið allan fylgiseðilinn vandlega áður en byrjað er að nota lyfið. Í honum eru mikilvægar upplýsingar. Alltaf

Læs mere

Upphaf lútherskrar siðbótar í helgihaldi á Íslandi

Upphaf lútherskrar siðbótar í helgihaldi á Íslandi Hugvísindasvið Upphaf lútherskrar siðbótar í helgihaldi á Íslandi Þýðing Gissurar Einarssonar á messu- og predikunarákvæðum kirkjuordinansíu Kristjáns 3. Ritgerð til MA-prófs í guðfræði Þorgeir Arason

Læs mere

Þróun löggjafar um fæðingarorlof á Norðurlöndum og reynsla þjóðanna

Þróun löggjafar um fæðingarorlof á Norðurlöndum og reynsla þjóðanna Þróun löggjafar um fæðingarorlof á Norðurlöndum og reynsla þjóðanna Fríða Rós Valdimarsdóttir Jafnréttisstofa Borgum 600 Akureyri tel: 460 6200 fax: 460 6201 email: jafnretti@jafnretti.is www.jafnretti.is

Læs mere

Áfangaskýrsla til dómsmálaráðherra

Áfangaskýrsla til dómsmálaráðherra . Forsjárnefnd Dögg Pálsdóttir Oddný Vilhjálmsdóttir Ólafur Þ. Stephensen Áfangaskýrsla til dómsmálaráðherra.......... Júní 1999 Efnisyfirlit Efnisyfirlit... 1 Inngangur... 3 Samningur Sameinuðu þjóðanna

Læs mere

Bakrunnur verksins og meginþættir þess

Bakrunnur verksins og meginþættir þess Var Sókrates írónisti? Í ritgerð sinni, Um hugtakið írónía með samfelldri hliðsjón af Sókratesi (Om Begrebet Ironi med stadigt Hensyn til Socrates), fullyrðir danski heimspekingurinn Søren Aabye Kierkegaard

Læs mere

Hugað að klaustrinu í Þykkvabæ í Álftaveri

Hugað að klaustrinu í Þykkvabæ í Álftaveri Hugað að klaustrinu í Þykkvabæ í Álftaveri eftir Þorkel Jóhannesson & Óttar Kjartansson Inngangur Klaustur er komið úr latínu, claustrum, og merkir nánast innilokaðan stað ætlaðan til tilbeiðslu. Klaustur

Læs mere

Klart språk i Norden. Islandsk klarsprog som forskningsområde. Kilde: Klart språk i Norden, 2014, s

Klart språk i Norden. Islandsk klarsprog som forskningsområde. Kilde: Klart språk i Norden, 2014, s Klart språk i Norden Titel: Forfatter: Islandsk klarsprog som forskningsområde Ari Páll Kristinsson Kilde: Klart språk i Norden, 2014, s. 41-44 URL: http://ojs.statsbiblioteket.dk/index.php/ksn/issue/archive

Læs mere

Þegar Lærði skólinn í Reykjavík varð að máladeild

Þegar Lærði skólinn í Reykjavík varð að máladeild Tímarit um raunvísindi og stærðfræði 2. árg. 2. hefti 2004 raust.is/2004/2/03 Þegar Lærði skólinn í Reykjavík varð að máladeild Kristín Bjarnadóttir Kennaraháskóla Íslands Vefútgáfa: 30. desember 2004

Læs mere

Alþingi Erindi nr. Þ 140/2482 komudagur 15.5.2012

Alþingi Erindi nr. Þ 140/2482 komudagur 15.5.2012 Alþingi Erindi nr. Þ 140/2482 komudagur 15.5.2012 Mennta- og menningarmálaráðuneytið Sölvhólsgötu 4 150 Reykjavík Reykjavík, 18. febrúar 2012 Efni: Umsögn Skjásins ehf. vegna breytinga á lögum um Ríkisútvarpið

Læs mere

Áður en farið er að vinna með kaflann er mælt með að tölurnar verði rifjaðar upp þar sem tölur koma við sögu í umfjöllun um t.d. verð og stærðir.

Áður en farið er að vinna með kaflann er mælt með að tölurnar verði rifjaðar upp þar sem tölur koma við sögu í umfjöllun um t.d. verð og stærðir. Tøj og tilbehør Í þemanu er fjallað um: mismunandi tegundir af fötum og fylgihlutum. hvað er í snyrtitöskunni. föt og tísku frá mismunandi tímabilum. stuttar fréttir og staðreyndir sem tengjast fötum.

Læs mere

Endurskoðunarvald dómstóla á skattalöggjöf Með vísan til meginreglunnar um friðhelgi eignarréttar

Endurskoðunarvald dómstóla á skattalöggjöf Með vísan til meginreglunnar um friðhelgi eignarréttar BA-ritgerð í lögfræði Endurskoðunarvald dómstóla á skattalöggjöf Með vísan til meginreglunnar um friðhelgi eignarréttar Leifur Valentín Gunnarsson Leiðbeinandi: Arnaldur Hjartarson Júní 2015 BA-ritgerð

Læs mere

Þjóðsagnamyndir Ásgríms Jónssonar

Þjóðsagnamyndir Ásgríms Jónssonar Hugvísindasvið Þjóðsagnamyndir Ásgríms Jónssonar Orðræðan um þjóðerni og myndlist Ritgerð til B.A.-prófs í listfræði Guðrún Lilja K varan Júní 2013 Háskóli Íslands Íslensku- og menningardeild Listfræði

Læs mere

SMIL KENNSLU- LEIÐBEININGAR. SMIL Kennsluleiðbeiningar B 9050 Námsgagnastofnun 2014

SMIL KENNSLU- LEIÐBEININGAR. SMIL Kennsluleiðbeiningar B 9050 Námsgagnastofnun 2014 SMIL b KENNSLU- LEIÐBEININGAR I SMIL kennsluleiðbeiningar Smil til verden og verden smiler til dig Smil til verden og verden smiler til dig b NÁMSGAGNASTOFNUN 9050 Efnisyfirlit 5 Jagten på berømmelse...

Læs mere

Fylgiseðill. Upplýsingar um Ultracortenol augnsmyrsli 5 mg/g

Fylgiseðill. Upplýsingar um Ultracortenol augnsmyrsli 5 mg/g Fylgiseðill Upplýsingar um Ultracortenol augnsmyrsli 5 mg/g Lesið fylgiseðilinn vandlega áður en byrjað er að nota lyfið. - Geymið fylgiseðilinn. Nauðsynlegt getur verið að lesa hann síðar. - Leitið til

Læs mere

U n d e r v i s n i n g s p l a n i d a n s k 2 0 3 Gem denne plan! Her er mange nyttige oplysninger til dig om dit studie i dansk.

U n d e r v i s n i n g s p l a n i d a n s k 2 0 3 Gem denne plan! Her er mange nyttige oplysninger til dig om dit studie i dansk. U n d e r v i s n i n g s p l a n i d a n s k 2 0 3 Gem denne plan! Her er mange nyttige oplysninger til dig om dit studie i dansk. Lærer: Jette Dige Pedersen Undervisningsmateriale: 1. Danmarks mosaik

Læs mere

SAG 203. Nýir tímar. Saga Íslands og umheimsins frá lokum 18. aldar til árþúsundamóta. Verkefnasafn. Gunnar Karlsson Sigurður Ragnarsson

SAG 203. Nýir tímar. Saga Íslands og umheimsins frá lokum 18. aldar til árþúsundamóta. Verkefnasafn. Gunnar Karlsson Sigurður Ragnarsson SAG 203 Nýir tímar Saga Íslands og umheimsins frá lokum 18. aldar til árþúsundamóta Verkefnasafn Gunnar Karlsson Sigurður Ragnarsson Netútgáfa Mál og menning Reykjavík 2007 1 Nýir tímar. Saga Íslands og

Læs mere

Jón Ólafsson úr Grunnavík

Jón Ólafsson úr Grunnavík Ársrit Sögufélags Ísfirðinga, 52. ár, 2012 Ritstjórar: Jón Þ. Þór og Veturliði Óskarsson VETURLIÐI ÓSKARSSON Jón Ólafsson úr Grunnavík Fyrirmynd Halldórs Laxness að sögupersónunni Jón Guðmundsson frá Grindavík

Læs mere

Eyða of miklu í áburð, vélarekstur og aðkeypta þjónustu

Eyða of miklu í áburð, vélarekstur og aðkeypta þjónustu 18. tölublað 9. árgangur Þriðjudagur 28. október 2003 ISSN 1025-5621 Upplag: 9.500 eintök Eyða of miklu í áburð, vélarekstur og aðkeypta þjónustu "Ekki er víst að allir hafi þolinmæði til að liggja yfir

Læs mere

Frumvarp til laga. um námslán og námsstyrki. (Lagt fyrir Alþingi á 145. löggjafarþingi )

Frumvarp til laga. um námslán og námsstyrki. (Lagt fyrir Alþingi á 145. löggjafarþingi ) Þingskjal 1373 794. mál. Frumvarp til laga um námslán og námsstyrki. (Lagt fyrir Alþingi á 145. löggjafarþingi 2015 2016.) I. KAFLI Markmið. Aðstoðarhæft nám. 1. gr. Markmið. Markmið laga þessara er að

Læs mere

KONUR SENDIÐ OSS ÚRVAL... Framlag kvenna til iðnsýninganna í Reykjavík 1883 og 1911

KONUR SENDIÐ OSS ÚRVAL... Framlag kvenna til iðnsýninganna í Reykjavík 1883 og 1911 KONUR SENDIÐ OSS ÚRVAL... Framlag kvenna til iðnsýninganna í Reykjavík 1883 og 1911 Áslaug Sverrisdóttir Eftirfarandi erindi má rekja til doktorsritgerðar í hugmyndasögu sem höfundur varði við Háskóla

Læs mere

Fóðurþarfir ungneyta til kjötframleiðslu Þóroddur Sveinsson, Rannsóknastofnun landbúnaðarins, Möðruvöllum

Fóðurþarfir ungneyta til kjötframleiðslu Þóroddur Sveinsson, Rannsóknastofnun landbúnaðarins, Möðruvöllum Fóðurþarfir ungneyta til kjötframleiðslu Þóroddur Sveinsson, Rannsóknastofnun landbúnaðarins, Möðruvöllum Freyr 98(9) 11-17. Inngangur Nautakjötsframleiðsla á Íslandi er mest stunduð sem hliðarbúgrein

Læs mere

Forskellige oversættelser af Den grimme ælling

Forskellige oversættelser af Den grimme ælling Háskóli Íslands Hugvísindasvið Danska Forskellige oversættelser af Den grimme ælling Ritgerð til BA-prófs í dönsku Anna Margrét Wernersdóttir Kt.: 210860-5769 Leiðbeinandi: Þórhildur Oddsdóttir September

Læs mere

Islands Juridisk Nationalrapport Ragnheiður Snorradóttir 1

Islands Juridisk Nationalrapport Ragnheiður Snorradóttir 1 1 Islands Juridisk Nationalrapport Ragnheiður Snorradóttir 1 1. En kort sammenfatning vedrørende kommunernes ret til pålægning af skat. Den første januar 2004 fandes der 105 kommuner i Island. Kommunerne

Læs mere

Lærervejledninger KRIMINALITET. Í þemanu er m.a. unnið með orðaforða: Hugmyndir að kveikju: Lögbrotum. Ýmsu dularfullu. Bankaránum. Tölvusvindli.

Lærervejledninger KRIMINALITET. Í þemanu er m.a. unnið með orðaforða: Hugmyndir að kveikju: Lögbrotum. Ýmsu dularfullu. Bankaránum. Tölvusvindli. Í þemanu er m.a. unnið með orðaforða: Lögbrotum. Ýmsu dularfullu. Bankaránum. Tölvusvindli. Hugmyndir að kveikju: Umræður um myndina fremst í þemanu. Hvad er kriminalitet? Nemendur svara spurningunni munnlega

Læs mere

LÖGMANNABLAÐIÐ. 12. árgangur I mars I 1/2006. EFTA-dómstóllinn Áhrif alþjóðavæðingar á störf lögmanna

LÖGMANNABLAÐIÐ. 12. árgangur I mars I 1/2006. EFTA-dómstóllinn Áhrif alþjóðavæðingar á störf lögmanna LÖGMANNABLAÐIÐ 12. árgangur I mars I 1/2006 EFTA-dómstóllinn Áhrif alþjóðavæðingar á störf lögmanna EFTA-dómstóllinn Jón Rúnar Pálsson: Heimsókn LMFÍ til EFTA-dómstólsins í Lúxemborg 10 Guðjón Rúnarsson:

Læs mere

Stuðningur við dönskukennslu Danskt íslenskt samstarfsverkefni

Stuðningur við dönskukennslu Danskt íslenskt samstarfsverkefni SKÓLAÞRÓUNARSVIÐ KENNARADEILDAR HA Þingvallastræti 23, 600 Akureyri Stuðningur við dönskukennslu Danskt íslenskt samstarfsverkefni 2003 2006. Úttekt Birna María Svanbjörnsdóttir María Steingrímsdóttir

Læs mere

Oversættelse af Katrine Marie Guldagers København

Oversættelse af Katrine Marie Guldagers København Hugvísindasvið Oversættelse af Katrine Marie Guldagers København Oversættelse af minimalistisk tekst samt teorier og analyse Ritgerð til BA-prófs Laufey Jóhannsdóttir September 2011 Háskóli Íslands Hugvísindasvið

Læs mere

EFNISYFIRLIT 1. Inngangur Réttarsvið nábýlisréttar Norænn réttur Meginreglur í íslenskum nábýlisrétti...

EFNISYFIRLIT 1. Inngangur Réttarsvið nábýlisréttar Norænn réttur Meginreglur í íslenskum nábýlisrétti... EFNISYFIRLIT 1. Inngangur... 4 2. Réttarsvið nábýlisréttar... 6 2.1 Inntak eignaréttar og tengsl eignaréttar við nábýlisrétt... 6 2.2 Inntak nábýlisréttar... 8 2.2.1 Hugtakið fasteign í skilningi nábýlisréttar...

Læs mere

MINNISBLAÐ MB Reykjavík, 28/01/2015

MINNISBLAÐ MB Reykjavík, 28/01/2015 MINNISBLAÐ MB-15.1 Reykjavík, 28/01/2015 1. Hvaða veðurstikar (veðurþættir, e. weather parameter) eru notaðir til að búa til inntaksgögnin fyrir AERMOD? Hvernig er vindrós svæðisins sem byggt var á? Hvilke

Læs mere

Samþykkt fyrir. Vestnorrænan höfuðborgasjóð Nuuk, Reykjavíkur og Þórshafnar. Heiti og hlutverk. 1. gr.

Samþykkt fyrir. Vestnorrænan höfuðborgasjóð Nuuk, Reykjavíkur og Þórshafnar. Heiti og hlutverk. 1. gr. Samþykkt fyrir Vestnorrænan höfuðborgasjóð Nuuk, Reykjavíkur og Þórshafnar Heiti og hlutverk 1. gr. Sjóðurinn heitir Vestnorrænn höfuðborgasjóður Nuuk, Reykjavíkur og Þórshafnar. 2. gr. Hlutverk sjóðsins

Læs mere

2. tölublað, 12. árgangur. Nóvember 2016 FRÍMÚRARINN. Fréttablað Frímúrarareglunnar á Íslandi S U B S PE C I E Æ TE RN I TA TI S

2. tölublað, 12. árgangur. Nóvember 2016 FRÍMÚRARINN. Fréttablað Frímúrarareglunnar á Íslandi S U B S PE C I E Æ TE RN I TA TI S 2. tölublað, 12. árgangur. Nóvember 2016 FRÍMÚRARINN Fréttablað Frímúrarareglunnar á Íslandi S U B S PE C I E Æ TE RN I TA TI S 2 FRÍMÚRARINN FRÍMÚRARINN Útgefandi Frímúrarareglan á Íslandi Skúlagötu 53-55,

Læs mere

SMIL SKAPANDI VERKEFNI ~ FYR LØS. SMIL Skapandi verkefni B 9053 Námsgagnastofnun 2014

SMIL SKAPANDI VERKEFNI ~ FYR LØS. SMIL Skapandi verkefni B 9053 Námsgagnastofnun 2014 SMIL SKAPANDI VERKEFNI ~ FYR LØS B I B SMIL Skapandi verkefni ~ Fyr løs Smil til verden og verden smiler til dig Smil til verden og verden smiler til dig NÁMSGAGNASTOFNUN 9053 Efnisyfirlit Smil Verkefnabók

Læs mere